Barajın Kısmi ve Ani Yıkılması Durumlarında Oluşan Taşkın Dalgalarının Çarpıtılmış Fiziksel Model ile Deneysel Olarak Araştırılması

Tanıl ARKIŞ; Mehmet Şükrü GÜNEY

Makale detayları

Barajın Kısmi ve Ani Yıkılması Durumlarında Oluşan Taşkın Dalgalarının Çarpıtılmış Fiziksel Model ile Deneysel Olarak Araştırılması

Yazarlar:

Tanıl ARKIŞ | Mehmet Şükrü GÜNEY

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 2020 Vol.22 Issue 66, pp.887-896

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000937781

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2547-958X

pISSN:

1302-9304

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Barajlar su temini, sulama, enerji üretimi ve taşkın kontrolü gibi faydalı işlevleri olan önemli su yapılarıdır. Çok büyük can ve mal kaybına sebep olan baraj yıkılması deneysel ve sayısal olarak uzun yıllardan beri araştırılmaktadır.  Barajın yıkılması durumunda oluşan taşkın dalgalarının yayılması Dokuz Eylül Üniversitesi Hidrolik Laboratuvarı açık alanında inşa edilmiş olan Ürkmez Barajı ve mansap bölgesinin çarpıtılmış fiziksel modeli yardımıyla deneysel olarak araştırılmıştır. Model ilk yazarın burslu doktora öğrencisi olarak görev aldığı TÜBİTAK 110M240 nolu proje kapsamında tasarlanmış ve inşa edilmiştir. Yatay ölçeği 1/150 ve düşey ölçeği 1/30 olan bu fiziksel model baraj gölünü ve baraj mansabında denize kadar olan yerleşim yerini de içermektedir. Modelin geometrik parametreleri mevcut haritalar ve benzeşim kanunları kullanılarak belirlenmiştir. Bu bağlamda 300 m2’lik alanda inşa edilmiş olan modelde baraj gölü yaklaşık olarak 11 m3, baraj uzunluğu 2,84 m ve yüksekliği 1,07 m’dir. Ürkmez Barajı fiziksel model için makul boyutlara sahip olduğu ve yerleşim yerine yakın olduğu için seçilmiştir. Evler ve karayolu gibi hususlar da modelde yerleştirilmiştir. Su derinlikleri e+ WATER L seviye ölçerleri kullanılarak ölçülmüştür. Hızlar Ultrasonic Velocity Profiler (UVP) algılayıcıları ile belirlenmiştir. Taşkın dalgasının yayılması kamera vasıtasıyla kaydedilmiştir. Elde edilen deneysel bulgular değerlendirilmekte ve bunların prototipte karşılık gelen değerleri yorumlanmaktadır.

Makale detayları

Barajın Kısmi ve Ani Yıkılması Durumlarında Oluşan Taşkın Dalgalarının Çarpıtılmış Fiziksel Model ile Deneysel Olarak Araştırılması

Yazarlar:

Tanıl ARKIŞ | Mehmet Şükrü GÜNEY

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 2020 Vol.22 Issue 66, pp.887-896

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000937781

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2547-958X

pISSN:

1302-9304

Fiziksel model

Çarpıtılmış model

Benzeşim kanunları

Baraj yıkılması

Taşkın yayılması

Sayı

Makale detayları

Barajın Kısmi ve Ani Yıkılması Durumlarında Oluşan Taşkın Dalgalarının Çarpıtılmış Fiziksel Model ile Deneysel Olarak Araştırılması

Yazarlar: Tanıl ARKIŞ | Mehmet Şükrü GÜNEY

Yayıncı: Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar: Uygulamalı fizik

Dergi: Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 2020 Vol.22 Issue 66, pp.887-896

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000937781

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2547-958X

pISSN: 1302-9304

Fiziksel model

Çarpıtılmış model

Benzeşim kanunları

Baraj yıkılması

Taşkın yayılması

Sayı

Yazarlar:

Tanıl ARKIŞ | Mehmet Şükrü GÜNEY

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 2020 Vol.22 Issue 66, pp.887-896

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000937781

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2547-958X

pISSN:

1302-9304