Eski Uygur Türkçesi ve Batı Orta  Türkçesiyle Yazılmış Tıp Metinlerindeki  Fiiller

Özen Yaylagül

Makale detayları

Eski Uygur Türkçesi ve Batı Orta Türkçesiyle Yazılmış Tıp Metinlerindeki Fiiller

Yazarlar:

Özen Yaylagül

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2014 Vol. Issue 68, pp.267-296

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897382

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

In this paper, verbs in Western Middle Turkic medical texts
have been compared with verbs in Old Uyghur Turkic medical
texts. The study aims to explain the valency structures of the
verbs of these texts. Verbs in Western Middle Turkic medical
texts are mostly the same with verbs in Old Uyghur Turkic
medical texts. A lot of the verbs are concerned with obtaining
raw materials for drugs and using drugs in treatment. Others
are concerned with the causes of illnesses and the results of
treatment. In this paper, verbs have been considered on three
levels of valency: on the first level, logical valency, mental relations
between logical predicates and related elements are analyzed.
On the second level, semantic valency, the semantic
properties of the arguments are specified by using semantic
properties as well as semantic cases. Finally, the third level, syntactic
valency, deals with the syntactic properties of arguments,
which are at this level called actants or complements.

 

Bu çalışmada, Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış tıp metinleri ile Batı Orta Türkçesiyle yazılmış tıp metinleri fiiller açısından karşılaştırılmış, fiillerin istem yapıları belirlenmeye çalışılmıştır. Batı Orta Türkçesi ile yazılmış tıp metinlerindeki fiiller, Eski Uygur Türkçesi ile yazılmış tıp metinlerindeki fiillerle büyük ölçüde örtüşür. Fiillerin birçoğu, drog elde edilmesiyle ve ilaç uygulamasıyla ilgili eylemleri gösterir. Bunun dışında hastalık nedenleriyle ve uygulama sonuçlarıyla ilgili fiiller de sıklıkla kullanılmıştır. Bu çalışmada, fiiller üç aşamada ele alınmıştır: Birinci aşamada, mantıkî istem, mantıkî yüklemler ve ilgili unsurlar arasındaki zihinsel ilişkiler incelenmiştir. İkinci aşamada, anlamsal istem; yani üyelerin anlamsal özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü aşama, sözdizimsel istem, katılanlar veya tamlayıcıların sözdizimsel özellikleriyle ilgilidir. Bu aşamada ayrıca biçimbilimsel istemlere de dikkat edilmiştir. Eski Uygur ve Batı Orta Türkçesiyle yazılmış tıp metinlerindeki tedaviyle ve ilaç yapımıyla ilgili fiiller genellikle iki veya üç mantıkî istemlidir. Hastalık neden ve sonucuyla ilgili fiiller ise, bir veya iki istemlidir.

Makale detayları

Eski Uygur Türkçesi ve Batı Orta Türkçesiyle Yazılmış Tıp Metinlerindeki Fiiller

Yazarlar:

Özen Yaylagül

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2014 Vol. Issue 68, pp.267-296

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897382

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Tıp

Eski Uygurca

Batı Türkçesi

Fiil

Tıp metinleri

durum grameri

istem

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Özen Yaylagül

Yayıncı: Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi: Bilig 2014 Vol. Issue 68, pp.267-296

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000897382

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1301-0549

Sayı

Yazarlar:

Özen Yaylagül

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2014 Vol. Issue 68, pp.267-296

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897382

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549