AĞAÇERİ KAVMİNİN GEÇMİŞTEN BUGÜNE UZANAN TARİHİ VE TAHTACI CEMAATİYLE BAĞLANTISI

Kibar Taş

Makale detayları

AĞAÇERİ KAVMİNİN GEÇMİŞTEN BUGÜNE UZANAN TARİHİ VE TAHTACI CEMAATİYLE BAĞLANTISI

Yazarlar:

Kibar Taş

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi Vol.42 Issue 73, pp.407-435

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001287028

pISSN:

1015-1826

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Bu çalışmada, Ağaçeri ve Tahtacı Türkmenlerinin geçmişten bugüne uzanan tarihleri hakkında, hem kaynaklar hem de arşiv belgelerine dayanılarak çeşitli bilgiler verilmiş ve ikisi arasında nasıl bir bağ olabileceği tartışılmıştır. Ağaçeri Türkmenlerinin ismi Anadoluda ilk olarak, 13. asrın ikinci yarısına ait yazılı kaynaklarda yer aldı. Bu asır, Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamaya başladığı, Moğolların Anadoluda hakimiyet kurduğu bir dönemdir. Yine bu dönemde, Türkmen-Alevilerin yoğunlukta olduğu çok sayıda kavim Türkistan ve Horasandan gelerek Anadoluyu yurt tuttu. Böyle bir ortamda, daha tanınan Oğuz boyları ile birlikte, Ağaçerilerden bahsedilmesi oldukça önemlidir. Çağdaşları tarihçilerin eserlerinde bu kavme yer vermesi, hem sayıca çok olmaları, hem de savaşçı karakterleri yüzündendir. Ancak bu özelliklerine rağmen, sonraki asırlarda Anadoluda çok az kaynak ve arşiv belgesinde yer aldılar ve bunun başlıca sebebi de, çoğunluğunun Karakoyunlu Devleti ile birlikte İrana göç etmiş olmasıdır. Nitekim bugün dahi İranda azımsanmayacak oranda Ağaçeriler yaşamakta, ayrıca bu isimde yerleşim yeri de bulunmaktadır. Bugün, geçmişteki Ağaçerilerin devamı olarak Tahtacı cemaati görülmektedir. Bunun nedeni, isimlerinin taşıdığı anlamın yakın olması, başlangıçta aynı yerlerde yurt tutmuş olmaları ve Alevi inancına sahip olmalarıdır. Fakat Tahtacılar arasında tek bir cemaat yoktur. Onlar çeşitli Türkmen Alevi boyların biraraya gelmelerinden oluştular.

 Bu çalışmada, Ağaçeri ve Tahtacı Türkmenlerinin geçmişten bugüne uzanan tarihleri hakkında, hem kaynaklar hem de arşiv belgelerine dayanılarak çeşitli bilgiler verilmiş ve ikisi arasında nasıl bir bağ olabileceği tartışılmıştır. Ağaçeri Türkmenlerinin ismi Anadoluda ilk olarak, 13. asrın ikinci yarısına ait yazılı kaynaklarda yer aldı. Bu asır, Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamaya başladığı, Moğolların Anadoluda hakimiyet kurduğu bir dönemdir. Yine bu dönemde, Türkmen-Alevilerin yoğunlukta olduğu çok sayıda kavim Türkistan ve Horasandan gelerek Anadoluyu yurt tuttu. Böyle bir ortamda, daha tanınan Oğuz boyları ile birlikte, Ağaçerilerden bahsedilmesi oldukça önemlidir. Çağdaşları tarihçilerin eserlerinde bu kavme yer vermesi, hem sayıca çok olmaları, hem de savaşçı karakterleri yüzündendir. Ancak bu özelliklerine rağmen, sonraki asırlarda Anadoluda çok az kaynak ve arşiv belgesinde yer aldılar ve bunun başlıca sebebi de, çoğunluğunun Karakoyunlu Devleti ile birlikte İrana göç etmiş olmasıdır. Nitekim bugün dahi İranda azımsanmayacak oranda Ağaçeriler yaşamakta, ayrıca bu isimde yerleşim yeri de bulunmaktadır. Bugün, geçmişteki Ağaçerilerin devamı olarak Tahtacı cemaati görülmektedir. Bunun nedeni, isimlerinin taşıdığı anlamın yakın olması, başlangıçta aynı yerlerde yurt tutmuş olmaları ve Alevi inancına sahip olmalarıdır. Fakat Tahtacılar arasında tek bir cemaat yoktur. Onlar çeşitli Türkmen Alevi boyların biraraya gelmelerinden oluştular.

 Bu çalışmada, Ağaçeri ve Tahtacı Türkmenlerinin geçmişten bugüne uzanan tarihleri hakkında, hem kaynaklar hem de arşiv belgelerine dayanılarak çeşitli bilgiler verilmiş ve ikisi arasında nasıl bir bağ olabileceği tartışılmıştır. Ağaçeri Türkmenlerinin ismi Anadoluda ilk olarak, 13. asrın ikinci yarısına ait yazılı kaynaklarda yer aldı. Bu asır, Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamaya başladığı, Moğolların Anadoluda hakimiyet kurduğu bir dönemdir. Yine bu dönemde, Türkmen-Alevilerin yoğunlukta olduğu çok sayıda kavim Türkistan ve Horasandan gelerek Anadoluyu yurt tuttu. Böyle bir ortamda, daha tanınan Oğuz boyları ile birlikte, Ağaçerilerden bahsedilmesi oldukça önemlidir. Çağdaşları tarihçilerin eserlerinde bu kavme yer vermesi, hem sayıca çok olmaları, hem de savaşçı karakterleri yüzündendir. Ancak bu özelliklerine rağmen, sonraki asırlarda Anadoluda çok az kaynak ve arşiv belgesinde yer aldılar ve bunun başlıca sebebi de, çoğunluğunun Karakoyunlu Devleti ile birlikte İrana göç etmiş olmasıdır. Nitekim bugün dahi İranda azımsanmayacak oranda Ağaçeriler yaşamakta, ayrıca bu isimde yerleşim yeri de bulunmaktadır. Bugün, geçmişteki Ağaçerilerin devamı olarak Tahtacı cemaati görülmektedir. Bunun nedeni, isimlerinin taşıdığı anlamın yakın olması, başlangıçta aynı yerlerde yurt tutmuş olmaları ve Alevi inancına sahip olmalarıdır. Fakat Tahtacılar arasında tek bir cemaat yoktur. Onlar çeşitli Türkmen Alevi boyların biraraya gelmelerinden oluştular.

 Bu çalışmada, Ağaçeri ve Tahtacı Türkmenlerinin geçmişten bugüne uzanan tarihleri hakkında, hem kaynaklar hem de arşiv belgelerine dayanılarak çeşitli bilgiler verilmiş ve ikisi arasında nasıl bir bağ olabileceği tartışılmıştır. Ağaçeri Türkmenlerinin ismi Anadoluda ilk olarak, 13. asrın ikinci yarısına ait yazılı kaynaklarda yer aldı. Bu asır, Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamaya başladığı, Moğolların Anadoluda hakimiyet kurduğu bir dönemdir. Yine bu dönemde, Türkmen-Alevilerin yoğunlukta olduğu çok sayıda kavim Türkistan ve Horasandan gelerek Anadoluyu yurt tuttu. Böyle bir ortamda, daha tanınan Oğuz boyları ile birlikte, Ağaçerilerden bahsedilmesi oldukça önemlidir. Çağdaşları tarihçilerin eserlerinde bu kavme yer vermesi, hem sayıca çok olmaları, hem de savaşçı karakterleri yüzündendir. Ancak bu özelliklerine rağmen, sonraki asırlarda Anadoluda çok az kaynak ve arşiv belgesinde yer aldılar ve bunun başlıca sebebi de, çoğunluğunun Karakoyunlu Devleti ile birlikte İrana göç etmiş olmasıdır. Nitekim bugün dahi İranda azımsanmayacak oranda Ağaçeriler yaşamakta, ayrıca bu isimde yerleşim yeri de bulunmaktadır. Bugün, geçmişteki Ağaçerilerin devamı olarak Tahtacı cemaati görülmektedir. Bunun nedeni, isimlerinin taşıdığı anlamın yakın olması, başlangıçta aynı yerlerde yurt tutmuş olmaları ve Alevi inancına sahip olmalarıdır. Fakat Tahtacılar arasında tek bir cemaat yoktur. Onlar çeşitli Türkmen Alevi boyların biraraya gelmelerinden oluştular.

Makale detayları

AĞAÇERİ KAVMİNİN GEÇMİŞTEN BUGÜNE UZANAN TARİHİ VE TAHTACI CEMAATİYLE BAĞLANTISI

Yazarlar:

Kibar Taş

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi Vol.42 Issue 73, pp.407-435

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001287028

pISSN:

1015-1826

Ağaçeriler

Tahtacılar

Türkmen Aleviler

Karakoyunlu Devleti

İran

Sayı

Makale detayları

AĞAÇERİ KAVMİNİN GEÇMİŞTEN BUGÜNE UZANAN TARİHİ VE TAHTACI CEMAATİYLE BAĞLANTISI

Yazarlar: Kibar Taş

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Tarih Araştırmaları Dergisi Vol.42 Issue 73, pp.407-435

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001287028

pISSN: 1015-1826

Ağaçeriler

Tahtacılar

Türkmen Aleviler

Karakoyunlu Devleti

İran

Sayı

Yazarlar:

Kibar Taş

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi Vol.42 Issue 73, pp.407-435

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001287028

pISSN:

1015-1826