On Dokuzuncu Yüzyılın İlk Yarısında Bafra Müslim Nüfusu

Cengiz ARSLAN; Rıza KARAGÖZ

Makale detayları

On Dokuzuncu Yüzyılın İlk Yarısında Bafra Müslim Nüfusu

Yazarlar:

Cengiz ARSLAN | Rıza KARAGÖZ

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.129-156

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000538128

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-8072

Özet:

 

Pre-modern societies carried out census studies in regard of production- oriented or some other practical reasons by noticing the importance of the population. Demographic studies started from the 19th century with the modern sense showed the importance of the population in terms of social dynamics. Population and demographic studies have always been one of the main affairs for the Ottoman Empire. Tahrir registers composing demographic data based on rural population recorded basic information to use primarily in economic and military purposes. These registers provide us with a wide range of data on Ottoman society in demographic terms. The first censuses containing demographic data in the Ottoman Empire were made in the second quarter of the 19th century. This article deals with the demographic structure of Bafra district between 1834/1835-1845 (H.1250-1261). The main source of the article is the Muslim book numbered
990 registered in the Ottoman Archive Population Registers catalogue. This tahrir register contains the details on Muslim male population resided in eleven neighborhoods and eighty-three villages in Bafra district. As a method, the data obtained in the tahrir numbered 990 were classified under various headings, and the information obtained was visually supported with tables and graphics to express it more clearly. By
evaluating these demographic data, an idea will be gained about the social and cultural structure of Bafra in the first half of the 19th century. In addition, it will be possible to position the region within the wide geography of the Ottoman Empire in terms of the military resources needed by the state.

 

Modernizm öncesi toplumlar üretimodaklı gerekçelerle veya başkapratik nedenlerle nüfusun öneminin
farkına vararak nüfus sayımı çalışmalarıyapmışlardır. Modern anlamda 19.yüzyıldan itibaren başlayan demografikçalışmalar ise toplumsal dinamikleraçısından nüfusun önemini fazlasıylagöstermiştir. Osmanlı Devleti için denüfus ve nüfus çalışmaları her zamantemel meselelerden birisi olagelmiştir.Osmanlı klasik dönemde toprağadayalı nüfus sayımlarını içeren tahrirdefterleri başta mali ve askeri olmaküzere farklı alanlarda kullanılmak üzeretemel verileri kayıt altına alır. Bu defterleraynı zamanda Osmanlı toplumve nüfus yapısı hakkında zengin bilgiler sunmaktadır. Osmanlı Devleti’nde demografik veriler içeren ilk nüfus sayımları 19. yüzyılın ikinci çeyreğinde yapılmıştır. Bu makale, Bafra kazasının 1834/1835-1845 (H.1250-1261) tarihleri arasındaki demografik yapısını konu edinmektedir. Makalenin asıl kaynağı Osmanlı Arşivi Nüfus Defterleri kataloğunda kayıtlı 990 numaralı Müslim defteridir. Söz konusu defterde Bafra’nın on bir mahalle ve seksen üç köyünde ikamet eden Müslüman erkek nüfus kayıt altına alınmıştır. Yöntem olarak, 990 numaralı defterde elde edilen veriler çeşitli başlıklar altında tasnif edilmiş, ulaşılan bilgiler daha net ifade edilmek amacıyla tablo ve grafiklerle görsel olarak desteklenmiştir. Bu demografik veriler değerlendirilmek suretiyle Bafra’nın
19. yüzyılın ilk yarısındaki sosyal ve kültürel yapısı hakkında bir fikir edinilmiş olacaktır. Ayrıca devletin ihtiyaç duyduğu asker kaynağı bakımından yöreyi Osmanlı Devleti’nin geniş coğrafyası içinde konumlandırmak mümkün olabilecektir.

Makale detayları

On Dokuzuncu Yüzyılın İlk Yarısında Bafra Müslim Nüfusu

Yazarlar: Cengiz ARSLAN | Rıza KARAGÖZ

Yayıncı: Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.129-156

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000538128

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-8072

Sayı

Yazarlar:

Cengiz ARSLAN | Rıza KARAGÖZ

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.129-156

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000538128

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-8072