Yenilenmiş Rüzgâr Erozyonu Eşitliği İklim Faktörünün Ulusal Ölçekte Belirlenmesi

Kenan İNCE; Suat ŞAHİN; Günay ERPUL

Makale detayları

Yenilenmiş Rüzgâr Erozyonu Eşitliği İklim Faktörünün Ulusal Ölçekte Belirlenmesi

Yazarlar:

Kenan İNCE | Suat ŞAHİN | Günay ERPUL

Yayıncı:

Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Soil Water Journal 2018 Vol.7 Issue 2, pp.12-20

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000676152

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2791-9234

Özet:

 


Türkiye’de toprak ve su
kaynaklarının sürdürülebilirliği ve etkin kullanımı kapsamında rüzgâr
erozyonuna maruz alanları belirlemek üzere ulusal ölçekte rüzgâr erozyonunun
tahmin edilebilmesi için kapsamlı, dinamik ve
güncellenebilir veri kümelerinin oluşturulması kaçınılmazdır. Bu maksatla
Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü (ÇEM) tarafından Yenilenmiş
Rüzgâr Erozyonu Eşitliği (RWEQ: Revised Wind Erosion Equation) kullanılarak ülkemizde
rüzgâr erozyonu modelleme çalışmaları başlatılmıştır. Genel olarak iklim,
toprak, topoğrafya, bitki örtüsü ve yönetim değişkenlerinden oluşan RWEQ
modelinin, iklim parametresi (WF: Weather Factor) birim mesafeden
kaybolan ilk tahmini toprak kaybı (kg m-1) yaklaşımının ayrıntıları
bu yayında verilmiştir. Türkiye’de farklı konumlarda dağılım gösteren 312
Otomatik Meteorolojik Gözlem İstasyonu (OMGİ) tarafından düzenli olarak kayıt
edilen uzun yıllara ait yarım saatlik ortalama rüzgâr hızı verileri temel veri
altlığı olarak kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre ülkemizde yıllık
ortalama 27 gün rüzgâr erozyonuna neden olabilecek rüzgârlı gün sayısı olduğu belirlenmiştir.
Ulusal ölçekte uzun yıllar veri kümelerinin değerlendirilmesiyle, WF
etmeni 16 yönde ve aylık olarak ayrıntılı bir şekilde haritalandırılarak ortaya
konulmuştur. Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen ülkesel hesaplamalar
sonucunda Ortalama Yıllık WF etmenine göre ülkemizin iç ve güney
doğu kısımlarının rüzgâr erozyonuna en duyarlı alanlar olduğu, ortalama aylık
değerlendirmelere göre ise Mart ayının (54.398 kg m-1) rüzgâr
erozyonu riski açısından en riskli ay olduğu belirlenmiştir. Netice olarak, RWEQ
modeli birinci aşama tahmini toprak kaybı miktarları, belirli zaman ölçekleri
için konumsal olarak ortaya konulmuştur. Modele ait diğer parametre çözümlerinin
de devreye sokulması ile Türkiye’de rüzgâr erozyonu sonucu taşınan sediment
miktarı belirlenebileceği gibi rüzgâr erozyonunun zamansal ve mekânsal değişimi
de değerlendirilebilecektir.


.

Makale detayları

Yenilenmiş Rüzgâr Erozyonu Eşitliği İklim Faktörünün Ulusal Ölçekte Belirlenmesi

Yazarlar: Kenan İNCE | Suat ŞAHİN | Günay ERPUL

Yayıncı: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi: Soil Water Journal 2018 Vol.7 Issue 2, pp.12-20

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000676152

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2791-9234

Sayı

Yazarlar:

Kenan İNCE | Suat ŞAHİN | Günay ERPUL

Yayıncı:

Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Soil Water Journal 2018 Vol.7 Issue 2, pp.12-20

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000676152

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2791-9234