Türkiye’nin Kalkınmasında Sümerbank ve Etkinliği (1933-1987)

Mehmed Gökhan POLATOĞLU

Makale detayları

Türkiye’nin Kalkınmasında Sümerbank ve Etkinliği (1933-1987)

Yazarlar:

Mehmed Gökhan POLATOĞLU

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2021 Vol.37 Issue 104, pp.261-306

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886146

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The development of Turkey within the scope of national economic development has always been among the issues included in the programs of early Governments of Turkish Republic, especially of Mustafa Kemal Atatürk’s. In this respect, industrialization was handled as one of the most important stages of development. Within the context of industrialization efforts, various attempts were made during the period of 1923-1930. Yet expected achievements couldn’t be realized. Considering the conditions of the period, an economic policy based on the principle of statism was started to be followed instead of a mixed economic structure beginning from the early 1930’s in order to develop rapidly and efficiently. Thus, the road for state-funded investment was opened.
In order to manage, support and sustain the establishment process in state-funded investments, Sumerbank was founded in 1933. Sumerbank, being the first State Economic Enterprise, was named personally by Mustafa Kemal Atatürk. Sumerbank contributed significantly to the economy through the factories, the businesses and establishments it established in many parts of the country during its period of operation.
The system changes experienced in economic policies and the customization applications realized from the beginning of 1980’s also affected Sumerbank. The institution continued its operations with the name of Sumerbank Holding A.Ş. in 1987. In this article, the period of 1933-1987 has been tried to be evaluated, in which the institution continued its operations per se with the name Sumerbank.

 

Türkiye’nin millî iktisadi hedefler kapsamında kalkınması başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere ilk dönem Cumhuriyet hükûmetlerinin programlarında her zaman yer alan konular arasındaydı. Bu bağlamda sanayileşme; kalkınmanın en önemli aşamalarından biri olarak ele alındı. Sanayileşme çalışmaları kapsamında 1923-1930 döneminde çeşitli girişimlerde bulunuldu. Ancak istenilen hedeflere ulaşılamadı. Dönemin koşulları da dikkate alınarak hızlı ve etkili bir şekilde kalkınmak için 1930’ların başından itibaren karma ekonomik bir yapı yerine devletçilik ilkesi eksenli bir ekonomi politikası izlenmeye başlandı. Böylece doğrudan kamu destekli yatırımların yolu açıldı.
Kamu destekli yatırımlarda tesisleşme sürecini yönetmek, desteklemek ve sürdürmek için 1933’te Sümerbank kuruldu. Türkiye’nin ilk Kamu İktisadi Teşekkülü olma özelliğini taşıyan Sümerbank’ın adı bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından konuldu. Sümerbank faaliyette bulunduğu süre zarfında ülkenin birçok yerinde kurduğu fabrikalar ve açtığı işletme ve müesseseler ile ekonomiye önemli katkıda bulundu.
Türkiye’de 1980’lerin başından itibaren ekonomi politikasında yaşanan sistem değişikliği ve gerçekleştirilen özelleştirme uygulamaları Sümerbank’ı da etkiledi. Kurum 1987’de Sümerbank Holding A.Ş. adı ile çalışmalarına devam etti. Bu makalede Kurumun bizzat Sümerbank adıyla faaliyetlerini sürdürdüğü 1933-1987 dönemi ele alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

Türkiye’nin Kalkınmasında Sümerbank ve Etkinliği (1933-1987)

Yazarlar:

Mehmed Gökhan POLATOĞLU

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2021 Vol.37 Issue 104, pp.261-306

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886146

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X

Ekonomi

Fabrika

Müessese

Sümerbank

Türkiye

Sayı

Makale detayları

Türkiye’nin Kalkınmasında Sümerbank ve Etkinliği (1933-1987)

Yazarlar: Mehmed Gökhan POLATOĞLU

Yayıncı: Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2021 Vol.37 Issue 104, pp.261-306

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000886146

Sıklık: Aylık

eISSN: 2667-5420

pISSN: 1011-727X

Ekonomi

Fabrika

Müessese

Sümerbank

Türkiye

Sayı

Yazarlar:

Mehmed Gökhan POLATOĞLU

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2021 Vol.37 Issue 104, pp.261-306

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886146

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X