Kelam Geleneğinde Kesb Teorisi

Bayram ÇINAR

Makale detayları

Kelam Geleneğinde Kesb Teorisi

Yazarlar:

Bayram ÇINAR

Yayıncı:

Kafkas University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Kafkas University Faculty of Divinity Review 2021 Vol.8 Issue 15, pp.129-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000494469

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2148-8177

pISSN:

2148-8177

Özet:

 

Abstract: There have been important debates among both Mutakadimin (early period) and Muteahir (late period) theologians on the subject of " voluntary acts of man", which is one of the most fundamental topics in the history of Kalam. In this context, some theologians responded negatively to this question in connection with their imagination of God, while others responded positively. The scholars in the first group said that God does not create human acts, while Among the scholars in the second group, two different approaches emerged: some of them argue that God is the only creator of human actions and therefore these acts cannot be compared to man. Although some of them are God, the creator of human actions, still these actions argued that it can be pet. The theologians, who are in this second group and arguing that although God creates human acts, human actions can be attributed to him, applied to the concept of "kasb" which is a Quran term. Esh'arî and Mâturidî made an effort to establish a relationship between human responsibility and human action with an interpretation related to the term "kasb" in question. In this study, the "kasb" theory of different sects will be discussed. It aims to reveal the method of relating the sects in question to human actions with human responsibility.

 

Öz: Kelâm tarihinin en temel konularından biri olan “iradî insan fiilleri” konusunda hem Mütekaddimin (erken hem de müteahhirin (geç dönem) kelamcıları arasından önemli tartışmalar olmuştur. Söz konusu tartışmalar “İnsanın bilinçli-şuurlu(iradi) fiillerinin yaratıcısı Allah mıdır?” sorusu olduğu söylenebilir. Bu bağlamda, bazı kelamcılar sahip oldukları Tanrı tasavvuruyla bağlantılı olarak bu soruya negatif (olumsuz) tepki verirken bazıları da Pozitif (olumlu) yanıt vermiştir. İlk grupta yer alan âlimler(Mu’tezilî), Allah’ın insanın fiillerini yaratmadığını söylerken, insanı kendi fiilleri karşısında mûcid, hâlık ve muhdis olarak konumlandırmıştır. İkinci grupta yer alan âlimler arasında ise iki ayrı görüş ortaya çıkmıştır. Bir kısmı, Allah’ın insanın fiillerinin yegâne yaratıcısı olduğunu ve dolayısıyla bu fiillerin insana nispet edilemeyeceğini savunur. Bunlar Cebrîyedir. Bu grubun diğer bir kısmı ise insanın fiillerinin yaratıcısı Allah olmakla birlikte yine de bu fiillerin insana nispet edilebileceğini savunmuştur. Bu ikinci grupta yer alan ve insanın fiillerini Allah yaratmasına rağmen insanın fiillerinin kendisine nispet edilebileceğini savunan kelamcılar, bir Kur’an terimi olan “kesb” kavramına başvurmuşlardır. Eş’ari ve Mâturidî söz konusu ‘kesb” terimi ile bağlantılı bir yorum ile insanın sorumluluğu ile insanın eylemi arasında bir ilişki kurma çabası göstermişlerdir. 
Bu çalışmada farklı mezheplerin “kesb” teorisi ele alınacaktır. Söz konusu mezheplerin insan fiillerinin insan sorumluluğu ile ilişkilendirme yöntemini kesb kavramı üzerinden ortaya koymayı hedefler.

Makale detayları

Kelam Geleneğinde Kesb Teorisi

Yazarlar: Bayram ÇINAR

Yayıncı: Kafkas University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Kafkas University Faculty of Divinity Review 2021 Vol.8 Issue 15, pp.129-148

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000494469

Sıklık: Aylık

eISSN: 2148-8177

pISSN: 2148-8177

Sayı

Yazarlar:

Bayram ÇINAR

Yayıncı:

Kafkas University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Kafkas University Faculty of Divinity Review 2021 Vol.8 Issue 15, pp.129-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000494469

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2148-8177

pISSN:

2148-8177