Eklenik Sapma Yaklaşımı ile Türetilen Yağış-Seviye İlişkisinden Yeraltısuyu Beslenimi Tahmin Modeli: Gazipaşa (Antalya) Ovası Akiferi Örneği

Mehmet EKMEKÇİ; Şükran AÇIKEL

Makale detayları

Eklenik Sapma Yaklaşımı ile Türetilen Yağış-Seviye İlişkisinden Yeraltısuyu Beslenimi Tahmin Modeli: Gazipaşa (Antalya) Ovası Akiferi Örneği

Yazarlar:

Mehmet EKMEKÇİ | Şükran AÇIKEL

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Bulletin For Earth Sciences 2021 Vol.42 Issue 1, pp.144-178

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000698537

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

1301-2894

Özet:

 

Groundwater recharge is one of the basic parameters required in water resources potential calculations. There are several methods applied to estimate groundwater recharge, however, every method has its own advantages and disadvantages, due to the fact that the theory of infiltration and the vadose zone hydrology is highly complex. Search for a method based on less complex theory, which requires readily available and representative parameters, and gives reliable results is still of interest. Groundwater recharge estimation based on the assumption that the groundwater level in the saturated zone rises as a result of the cumulative rainfall may well meet these expectations. It requires less data, easy to calculate and gives relatively reliable results. In this paper, following an explanation of the theoretical basis, the method is applied to Antalya-Gazipaşa plain aquifer. The analyses have revealed that the method can produce the deviations in observed groundwater based on the cumulative rainfall departure, with high coefficients of determination. The method was also used to analyse the external effects, such as percolation from river beds and groundwater pumping, on the deviations of groundwater levels from the average, which suggests that the plain aquifer constitutes an open system.

 

Yeraltısuyu beslenimi, su kaynakları potansiyelinin hesaplanmasında ihtiyaç duyulan temel parametrelerden biridir. Yeraltısuyu beslenme miktarının tahmin edilmesinde çeşitli yöntemler uygulanmakla birlikte, süzülme ve vadoz zon hidrolojisinin karmaşıklığı nedeniyle her yöntemin olumlu ve olumsuz yönleri bulunmaktadır. Karmaşık teoriye dayanmayan, temsil ediciliği düşük ve elde edilmesi zor parametreler gerektirmeyen, sonuçları görece yüksek güvenirliğe sahip, kolay uygulanabilir bir yöntem arayışı halen sürmektedir. Yeraltısuyu seviyesinde meydana gelen yükselimin yağıştan süzülen suyun doygun zona ulaşması sonucu olduğu varsayımıyla, yağışların eklenik etkilerinden yola çıkılarak beslenme miktarının tahmin edilmesi yaklaşımı, görece az sayıda veri gerektirmekte ve kolay uygulanabilirken, aynı zamanda belirli bir düzeyde güvenilir sonuçlar vermektedir. Bu çalışmada, ortalamadan eklenik sapma yaklaşımının kuramsal temelleri açıklanmış, yöntem Antalya-Gazipaşa Ovası akiferine uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, gözlenen yeraltısuyu seviyelerinin yüksek determinasyon katsayılarıyla türetilmesi mümkün olmuştur. Ayrıca yöntemle, yeraltısuyu seviye değişimine neden olan, akarsu yatağından sızma ve pompaj gibi dış etkileri analiz etmek mümkün olmuş, ova akiferinin açık bir sistem yapısında olduğu ortaya konmuştur.

Makale detayları

Eklenik Sapma Yaklaşımı ile Türetilen Yağış-Seviye İlişkisinden Yeraltısuyu Beslenimi Tahmin Modeli: Gazipaşa (Antalya) Ovası Akiferi Örneği

Yazarlar: Mehmet EKMEKÇİ | Şükran AÇIKEL

Yayıncı: Hacettepe University

Ana Başlıklar: Uygulamalı fizik

Dergi: Bulletin For Earth Sciences 2021 Vol.42 Issue 1, pp.144-178

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000698537

Sıklık: Üç Yıllık

pISSN: 1301-2894

Sayı

Yazarlar:

Mehmet EKMEKÇİ | Şükran AÇIKEL

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Bulletin For Earth Sciences 2021 Vol.42 Issue 1, pp.144-178

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000698537

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

1301-2894