Notes On The Concept Of Warner (Khāṭir) In Basrian Muʿtazilite Theology

Orhan Şener KOLOĞLU

Makale detayları

Notes On The Concept Of Warner (Khāṭir) In Basrian Muʿtazilite Theology

Yazarlar:

Orhan Şener KOLOĞLU

Yayıncı:

Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2018 Vol.27 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2018

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000625207

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-680X

pISSN:

1301-3394

Özet:

 


In Basrian Muʿtazila, the concept of warner (khāṭir) is principally considered as an element that imposes
obligation on man. Warner instils fear within the obliged believer and prompts
him to contemplate about the existence of God. Basrian Muʿtazila brings along two essential approaches on the
content of warner: According to first approach, led by Abū ʿAlī al-Jubbāʾī,
warner is a kind of conviction (iʿtiqād) or assumption (ẓann). As for second approach, defended by Abū Hāshim al-Jubbāʾī, warner is speech (kalām).
Besides, the Muʿtazilites discuss the
prerequisites to enable goodness (ḥusn) of warner. Accordingly,
warner should comprise fear so as to make one abandon reflection (naẓar), it should express why reflection is obligatory (wājib), include the imperativeness of other obligatory issues
because of reflection, and express such imperative knowledge within a certain
order. Besides, Muʿtazilites
argue whether a contrary warner, in other words, a warner which abolishes the
obligation of reflection that takes one to knowing of God (maʿrifat Allāh), is possible. Some
views put forth theoretical possibility of such warner, even though it is
widely considered impossible in practice.



.

 


Basra Mutezilesi’nde hâtır kavramı özellikle
insanın mükellef kılınmasını sağlayan bir unsur olarak düşünülmüştür. Hâtır
mükellefte korku oluşturarak onu Allah’ın varlığı hakkında düşünmeye sevk eder.
Basra Mutezilesi’nde hâtırın mahiyeti üzerinde iki temel görüş ortaya
çıkmıştır: İlki Ebû Ali el-Cübbâî’nin savunduğu hâtırın itikat yahut zan
olduğu yönündeki görüş, ikincisi ise Ebû Hâşim el-Cübbâî’nin savunduğu hâtırın
kelâm olduğu yönündeki görüştür. Mutezilîler bunun yanında hâtırın hasen
olabilmesi için taşıması gerekli şartları da tartışmışlardır. Buna göre hâtır;
nazarın terk edilmesine yönelik korku içermeli, nazarın niçin
vacip olduğunu ifade etmeli, nazar sebebiyle vacip olan diğer hususların
da vücûbiyetini içermeli ve vacip kıldığı bilgileri belirli bir sıra içerisinde
ifade etmelidir. Ayrıca Mutezilîler zıt bir hâtırın, yani marifetullaha
götüren nazarın vücûbiyetini kaldıracak bir hâtırın mümkün olup
olmadığını da tartışmışlardır. Teorik olarak bunu mümkün olduğu yönündeki
görüşler bulunsa da, pratikte bunun mümkün olmadığını belirtmişlerdir.

.

Makale detayları

Notes On The Concept Of Warner (Khāṭir) In Basrian Muʿtazilite Theology

Yazarlar: Orhan Şener KOLOĞLU

Yayıncı: Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2018 Vol.27 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2018

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000625207

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-680X

pISSN: 1301-3394

Sayı

Yazarlar:

Orhan Şener KOLOĞLU

Yayıncı:

Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2018 Vol.27 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2018

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000625207

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-680X

pISSN:

1301-3394