Medya Çalışmalarında Geriye Dönük Yeniden Okumalar: (Deleuze Sonrası) Kant ve Film

Güven ÖZDOYRAN

Makale detayları

Medya Çalışmalarında Geriye Dönük Yeniden Okumalar: (Deleuze Sonrası) Kant ve Film

Yazarlar:

Güven ÖZDOYRAN

Yayıncı:

İmge Kitabevi Yayınları

Ana Başlıklar:

Media and communication

Dergi:

Culture and Communication 2020 Vol.23 Issue 45, pp.241-272

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000513916

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-9098

pISSN:

1301-7241

Özet:

 


Hareketli görüntü
olarak filmin “ne” olduğunu ve/veya ne anlama geldiğini açıklamaya yönelik
argümanlar genel olarak iki hat üzerinden açmaza girerler. Bunlardan ilkinde,
film, kendisini teknik olarak üreten sinematik apparatus’a hapsedilir. Bu
anlamıyla film, insanın zihinsel algı mekanizmasının “mimetik-mekanik tekrarı”
olarak kavranır ve bu “taklit” ilişkisini aşamaz. İzleyiciyi merkezine alan
ikinci paradigmada ise, film ve film izleme deneyimi neredeyse bir patolojiye
işaret eden “voyeristik” ilişkiye indirgenir. Öte yandan Deleuze yeni bir tür
“film teorisi” inşa ederken söz konusu iki yönelimi bütünüyle dışlayan ve filme
yönelik çok daha “üretken” bir okumaya girişir. Böylece, “bir filmden neden
keyif aldığımız” sorusunun cevabını “olumsuz” olmayan bir biçimde verme
imkanına da sahip oluruz. Hareketli görüntü olarak film, hem içinde var olduğu
-ya da “salındığı”-, hem de kendisinin ürettiği “zaman” bağlamında muamma bir
entite olarak zihinlere sirayet etmeye aralıksız olarak devam eder. Bu
makalenin temel iddia ise, film fenomenini ve filme içkin bu türden eşsiz bir
“zaman” kavramını veya “zamansallığı” kavrama çabasında, Kant’ın estetik
kuramının okuyucuya yeni bir alan açabileceğine yöneliktir. Kant’ın estetik
teorisinin kendine münhasır doğası, hareketli görüntü olarak filmin ve onun ‘zaman’ının
“ne” olduğuna yönelik sınırlandırıcı/indirgemeci olmayan yeni ve üretken bir
okuma yapmamızın imkanını sağlar. Bununla ilgili makalenin tartışmaya açtığı
bir diğer iddia, Kant’ın estetik teorisine “içkin” zaman anlayışının, filmin
ürettiği/içerdiği zaman’ın dışında konumlanamayacağına yöneliktir. Böylece,
“bir filmden neden keyif aldığımız” sorusuna, Deleuze ile paralel bir biçimde,
“bakışı ya da görmeyi kolonize eden” mekanizmayı dışarıda bırakarak cevap verme
olanağına sahip oluruz. Bütün bu tartışmalar ışığında bu makalede, filme
yönelik daha önceki açıklama modellerinin görmezden geldiği “anomalilerin”,
Kant’ın epistemolojisi ile estetik teorisi arasındaki sınırda çözülebileceğini göstermeye çalışacağız.


.

Makale detayları

Medya Çalışmalarında Geriye Dönük Yeniden Okumalar: (Deleuze Sonrası) Kant ve Film

Yazarlar: Güven ÖZDOYRAN

Yayıncı: İmge Kitabevi Yayınları

Ana Başlıklar: Media and communication

Dergi: Culture and Communication 2020 Vol.23 Issue 45, pp.241-272

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000513916

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2149-9098

pISSN: 1301-7241

Sayı

Yazarlar:

Güven ÖZDOYRAN

Yayıncı:

İmge Kitabevi Yayınları

Ana Başlıklar:

Media and communication

Dergi:

Culture and Communication 2020 Vol.23 Issue 45, pp.241-272

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000513916

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-9098

pISSN:

1301-7241