Aspect in Compound Action Phrases Formed in the Structure of Action-Mediator i- Main Auxiliary Action in Risȃletü'n-Nushiyye

Bekir Kızıltepe

Makale detayları

Aspect in Compound Action Phrases Formed in the Structure of Action-Mediator i- Main Auxiliary Action in Risȃletü'n-Nushiyye

Yazarlar:

Bekir Kızıltepe

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı) | Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm | Kıpçak | Çağatay) | Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

Kocatepe Beşeri Bilimler Dergisi Vol.4 Issue 1, pp.45-58

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352811

pISSN:

2979-9716

Anahtar kelimeler:

Özet:

 The category of aspect, which has long been emphasized by European Turko-logists, especially Russian Turkolo-gists, has attracted the attention of Turkish Turkology in recent years. However, since the meaning of the aspec-tual category has not been fully understood in the stu-dies, aspect has always been handled together with the categories of tense, modality and modality. Therefore, the categories of aspect, modality and tense are in-tertwined. One of the most important reasons why the category of aspect cannot be handled independently from the other categories is that it has the same gram-matical markers as the categories of tense and modality. In this article, it is argued that two tense suffixes overlap on a verb to form a structure in the form of hikȃye com-pound tense, and therefore, studies that equate the cate-gory of aspect with the category of tense and evaluate aspect as a tense shift are criticized and the thesis that the category of aspect should be evaluated separately from the category of tense is defended. In the article, after explaining the theory of the category of aspect, based on this theory, the markers of the category of aspect are shown through examples taken from the Risȃletün-Nushiyye of Yunus Emre, a Turkish poet and mystic of the Old Anatolian Turkish period.

 The category of aspect, which has long been emphasized by European Turko-logists, especially Russian Turkolo-gists, has attracted the attention of Turkish Turkology in recent years. However, since the meaning of the aspec-tual category has not been fully understood in the stu-dies, aspect has always been handled together with the categories of tense, modality and modality. Therefore, the categories of aspect, modality and tense are in-tertwined. One of the most important reasons why the category of aspect cannot be handled independently from the other categories is that it has the same gram-matical markers as the categories of tense and modality. In this article, it is argued that two tense suffixes overlap on a verb to form a structure in the form of hikȃye com-pound tense, and therefore, studies that equate the cate-gory of aspect with the category of tense and evaluate aspect as a tense shift are criticized and the thesis that the category of aspect should be evaluated separately from the category of tense is defended. In the article, after explaining the theory of the category of aspect, based on this theory, the markers of the category of aspect are shown through examples taken from the Risȃletün-Nushiyye of Yunus Emre, a Turkish poet and mystic of the Old Anatolian Turkish period.

 The category of aspect, which has long been emphasized by European Turko-logists, especially Russian Turkolo-gists, has attracted the attention of Turkish Turkology in recent years. However, since the meaning of the aspec-tual category has not been fully understood in the stu-dies, aspect has always been handled together with the categories of tense, modality and modality. Therefore, the categories of aspect, modality and tense are in-tertwined. One of the most important reasons why the category of aspect cannot be handled independently from the other categories is that it has the same gram-matical markers as the categories of tense and modality. In this article, it is argued that two tense suffixes overlap on a verb to form a structure in the form of hikȃye com-pound tense, and therefore, studies that equate the cate-gory of aspect with the category of tense and evaluate aspect as a tense shift are criticized and the thesis that the category of aspect should be evaluated separately from the category of tense is defended. In the article, after explaining the theory of the category of aspect, based on this theory, the markers of the category of aspect are shown through examples taken from the Risȃletün-Nushiyye of Yunus Emre, a Turkish poet and mystic of the Old Anatolian Turkish period.

 Rus Türkologlar başta olmak üzere Avrupalı Türko-logların uzun zamandır üzerinde durduğu görünüş kategorisi son yıllarda Türkiye Türkolojisinin de dikkatini çekmiştir. Fakat yapılan çalışmalarda görünüş kategorisinin mȃhiyeti tam olarak anlaşıla-madığı için görünüş hep zaman, kılınış ve kiplik kategorileriyle beraber ele alınmıştır. Bundan dolayı görünüş, kiplik ve zaman kategorileri iç içe girmiştir. Görünüş kategorisinin diğer kategorilerden bağımsız olarak ele alınamayışının en önemli nedenlerinden birisi de özellikle zaman ve kiplik kategorisinin dil-bilgisel işaretleyicileri ile aynı olmasından dolayıdır. Bu makalede, bir eylemin üzerine iki zaman ekinin üst üste gelerek hikȃye birleşik zaman şeklinde bir yapının oluştuğunu bundan dolayı da görünüş kate-gorisini özellikle zaman kategorisiyle bir tutan ve de görünüş konusunu zaman kayması olarak değerlen-diren çalışmalar tenkit edilerek görünüş kategorisi-nin zaman kategorisinden ayrı olarak değerlendiril-mesinin gerektiği tezi savunulmuştur. Makalede görünüş kategorisinin teorisi anlatıldıktan sonra bu teoriden yola çıkarak Eski Anadolu Türkçesi dönemi Türk şair ve mutasavvıfı Yunus Emrenin Risȃletün-Nushiyye adlı eserinden alınan örnekler üzerinden görünüş kategorisi işaretleyicileri gösterilmiştir.

Makale detayları

Aspect in Compound Action Phrases Formed in the Structure of Action-Mediator i- Main Auxiliary Action in Risȃletü'n-Nushiyye

Yazarlar:

Bekir Kızıltepe

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı) | Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm | Kıpçak | Çağatay) | Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

Kocatepe Beşeri Bilimler Dergisi Vol.4 Issue 1, pp.45-58

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352811

pISSN:

2979-9716

Grammatical aspect

Compound action phrases

Risȃletü’n-Nushiyye

Action-mediator i- Main auxiliary actionDilbilgisel görünüş

Birleşik eylem öbekleri

Risȃletü’n-Nushiyye

Eylem-ortaç i- Ana yardımcı eylemi

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Bekir Kızıltepe

Yayıncı: Afyon Kocatepe University

Ana Başlıklar: Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı) | Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm | Kıpçak | Çağatay) | Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi: Kocatepe Beşeri Bilimler Dergisi Vol.4 Issue 1, pp.45-58

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001352811

pISSN: 2979-9716

Sayı

Yazarlar:

Bekir Kızıltepe

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı) | Tarihi Kuzey Doğu Türk Dili (Harezm | Kıpçak | Çağatay) | Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

Kocatepe Beşeri Bilimler Dergisi Vol.4 Issue 1, pp.45-58

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352811

pISSN:

2979-9716