Mussolini’nin “Dört Güç Paktı” Projesi Ve Türkiye’nin Siyasal Eylemciliği

Yeter MENGEŞ

Makale detayları

Mussolini’nin “Dört Güç Paktı” Projesi Ve Türkiye’nin Siyasal Eylemciliği

Yazarlar:

Yeter MENGEŞ

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2020 Vol.XXXVI Issue 102, pp.137-200

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886231

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The “Versailles System”, which was established after World War
I, could not eliminate the existing problems and caused new problems.
In an environment where the effects of the world economic crisis
ravaged Europe, the Disarmament Conferences were unsuccessful,
and the ineffectiveness of the League of Nations was understood as
a result of the Japan’s occupation of Manchuria; in revisionist Italy,
the “Four Power Pact” project was launched by Benito Mussolini, the
prime minister of the fascist government.
The aim of Mussolini’s project is; bringing together Italy, England,
France and Germany with vital problems among them, creating a
hierarchical order among countries in Europe and a kind of “directive
management”, to make the League of Nations nonfunctional, thus
having a say in European and world affairs and keep the Soviet Union
outside Europe to prevent the spread of communism.
This poject of Mussolini created a great concern in Republic of
Turkey, which faced with a similar situation earlier during World War
I and the War of Independence and obtained her modern borders with
Lausanne Peace Treaty.
Mustafa Kemal Atatürk gave the directive on the prevention of
this project. On the result of Turkish Minister of Foreign Affairs Tevfik
Rüştü’s work with the Ministers of Foreign Affairs of Soviet Union and
Romania, at an initiative was launched with the framework criteria
of Maxim Litvinov’s “Definition of Aggressor” and it signed two
separate conventions involving Turkey in London. These conventions,
which bring together countries from the Baltic Sea to the Persian Gulf,
constituted the most important obstacle for the name of world peace in
the face of the implementation of the “Four Power Pact.”
In this study, the emergence of the Mussolini’s “Four Power Pact”
project and foreign policy laid down by Turkey not to be passed to the
implementation phase of this project and diplomatic activities pursued
in this process will be evaluated.

 

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulmuş olan “Versay Sistemi”
mevcut sorunları ortadan kaldıramadığı gibi yeni sorunların ortaya
çıkmasına neden olmuştur. Dünya ekonomik krizinin etkilerinin
Avrupa’yı kasıp kavurduğu, silahsızlanma konferanslarının başarısız
olduğu, Japonya’nın Mançurya’yı işgali ile Milletler Cemiyeti’nin
etkisizliğinin iyice anlaşıldığı bir ortamda; revizyonist İtalya’da Faşist
Başbakan Benito Mussolini tarafından “Dört Güç Paktı” projesi ortaya
atılmıştır. Mussolini’nin projesinin amacı; aralarında yaşamsal sorunlar
bulunan İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya’yı bir araya getirerek
Avrupa’da ülkeler arasında hiyerarşik bir düzen, bir çeşit “direktör
yönetimi” oluşturmak, Milletler Cemiyeti’ni işlevsizleştirmek, Avrupa
ve Dünya meselelerinde böylece söz sahibi olmak ve Sovyetler Birliği’ni
Avrupa dışında tutarak komünizmin yayılmasına engel olmaktır.
Mussolini’nin bu projesi, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı esnasında benzer bir durumla karşılaşan ve Lozan Barış Antlaşması
ile modern sınırlarını elde eden Türkiye Cumhuriyeti’nde büyük bir
endişe meydana getirmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk, bu projenin ortaya çıkmasından itibaren
engellenmesi yönünde direktifini vermiştir. Dışişleri Bakanı Tevfik
Rüştü Bey’in Sovyetler Birliği ve Romanya Dışişleri Bakanları ile
yaptığı çalışmalar neticesinde başlatılan bir inisiyatif ile Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı Maksim Litvinov’un “Mütecavizin Tarifi”
kriterleri çerçevesinde, Londra’da, Türkiye’nin dahil olduğu iki ayrı
antlaşma imzalanmıştır. Baltık Denizi’nden Basra Körfezi’ne kadar
olan coğrafyada yer alan ülkeleri bir araya getiren bu antlaşmalar,
“Dört Güç Paktı”nın uygulamaya geçirilmesi tehlikesi karşısında,
Dünya barışı adına en önemli engeli oluşturmuştur.
Bu çalışmada; Mussolini’nin “Dört Güç Paktı” projesinin ortaya
çıkışı ile bu projenin uygulama safhasına geçirilmemesi için Türkiye
tarafından ortaya konan dış politika ve bu süreçte izlenen diplomatik
faaliyetler ele alınıp değerlendirilecektir.

Makale detayları

Mussolini’nin “Dört Güç Paktı” Projesi Ve Türkiye’nin Siyasal Eylemciliği

Yazarlar: Yeter MENGEŞ

Yayıncı: Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2020 Vol.XXXVI Issue 102, pp.137-200

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000886231

Sıklık: Aylık

eISSN: 2667-5420

pISSN: 1011-727X

Dört Güç Paktı

Litvinov

Mussolini

Mütecavizin Tarifi

Tevfik Rüştü

Sayı

Yazarlar:

Yeter MENGEŞ

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2020 Vol.XXXVI Issue 102, pp.137-200

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886231

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X