Çarlık Rusyasının Güney Kazakistan’daki Eğitim Politikası (1850–1914)

Mirzahan EGAMBERDİYEV; Lazzat DİNASHEVA

Makale detayları

Çarlık Rusyasının Güney Kazakistan’daki Eğitim Politikası (1850–1914)

Yazarlar:

Mirzahan EGAMBERDİYEV | Lazzat DİNASHEVA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 297, pp.665-688

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932453

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Occupation of the Southern Kazakhstan by the Tsarist Russia in 1867 was completed with the establishment of Turkistan Governorate. Southern Kazakhstan joined Russian State under the provincial sectioning of Sirderya and Yedisu. One of the main characteristics of this region is that it holds more Kazakh population compared to other parts of Kazakhstan. Additionally, in this part of the country, Islamic and nationalistic ideas are prevailing as well as the resistance ideas against the Russian occupation. Above all, nomad Turkish tribes in Sirderya and Yedisu were a principal problem as they were not willing to obey newcomers. Under these circumstances, Tsarist Russia utilised education for the Russifi cation the region. This study aims to shed light on the Russifi cation policies of Tsarist Russia by using education as a tool in the Sirderya and Yedisu region. Among the topics to be investigated are educational programs, characteristics of teachers, teacher education of local Russian girls in Russian-Tuzem schools and missionary activities. The study is mainly based on primary sources derived from Uzbekistan and Kazakhstan state archives. One of the principal conclusions of the study is that Tsarist Russia utilised Russian-Tuzemets schools as instrument for Russifi cation policies and empowered them vis a vis madrasas and local schools as well as policies on the wide usage of Russian language in education. It is understood that Russian was featured in the curriculum of these schools and Russian speaking was important in appointments, which is a typical colonial policy.

.

 

Güney Kazakistan’ın işgali, 1867’de Çarlık Rusyasının Türkistan Genel Valiliğini kurması ile tamamlanmıştır. Güney Kazakistan, merkezi Taşkent şehri olan yeni “Rus vilayeti”ne Sırderya ve Yedisu illeri olarak dahil edildi. Yeni iller Kazakistan’ın diğer bölgelerine göre önecellikle Kazakların yoğun yaşadığı bir sahadır. İkinci olarak, Müslümanlık ve milli şuur son derece güçlüdür. Üçüncü olarak, Rusya’nın bölgeyi işgal politikasına karşı güçlü bir direniş gösterdi. Bütün bunlara ek olarak bölgedeki göçebe Türk kabilelerinin denetimi son derece zordu. Bölgeyi Rusya’nın ayrılmaz bir parçası haline getiren Çarlık yönetimi bunu gerçekleştirmek için eğitimi en önemli araç olarak kullandı. Bu çalışma Çarlık yönetiminin bölgeyi Ruslaştırma aracı olarak eğitim politikasını nasıl yürüttüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Rus okullarının eğitim programları, yeni kurulan Rus okullarında görev yapacak öğretmenlerin yetiştirilmeleri; yeni yönetimin Müslüman eğitim kurumlarına yönelik siyaseti, Rus-Tuzem (Yerli) okullarında, yerli kız çocukları arasından Rus okulları için öğretmen yetiştirme okullarının ders programları, misyonerlik faaliyetlerinin gelişmesi meseleleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Veriler, Özbekistan ve Kazakistan Cumhuriyetlerinin Merkezi devlet arşivlerinde yürütülen çalışmalar sonucunda elde edilmiştir. Araştırma, Çarlık Rusyası’nın bölgedeki Ruslaştırma siyasetinde, özellikle, Rus-Tuzem okullarını temel kurumları olarak gördüğünü, mektep ve medreselere karşı alternatif olarak bu okulların sayısı arttırdığını ortaya koymaktadır. Bu okulların ders programlarında ve müfredatlarında Rusça’nın ön plana çıkarıldığı ve görevlendirmelerde Rusça bilenlerin ön plana çıkarıldığı tipik sömürgeci siyasetin uygulandığı tespit edilmiştir.

Makale detayları

Çarlık Rusyasının Güney Kazakistan’daki Eğitim Politikası (1850–1914)

Yazarlar:

Mirzahan EGAMBERDİYEV | Lazzat DİNASHEVA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 297, pp.665-688

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932453

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Çarlık Rusya’sı

Güney Kazakistan

Müslüman eğitim kurumları

Rus-Tuzem Okulları

Ruslaştırma politikası

Ortodoks Misyonerliği

Sayı

Makale detayları

Çarlık Rusyasının Güney Kazakistan’daki Eğitim Politikası (1850–1914)

Yazarlar: Mirzahan EGAMBERDİYEV | Lazzat DİNASHEVA

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 297, pp.665-688

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000932453

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Çarlık Rusya’sı

Güney Kazakistan

Müslüman eğitim kurumları

Rus-Tuzem Okulları

Ruslaştırma politikası

Ortodoks Misyonerliği

Sayı

Yazarlar:

Mirzahan EGAMBERDİYEV | Lazzat DİNASHEVA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 297, pp.665-688

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932453

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255