Some Ideas on the References of Legendary Typology of The Holy Fāṭima

Güldane GÜNDÜZÖZ

doi:https://doi.org/10.15745/da.552017

Makale detayları

Some Ideas on the References of Legendary Typology of The Holy Fāṭima

Yazarlar:

Güldane GÜNDÜZÖZ

Yayıncı:

Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dini Araştırmalar (Religious Studies) 2019 Vol.22 Issue 55 (15-06-2019), pp.55-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000957638

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2435

pISSN:

1301-966X

DOI:

https://doi.org/10.15745/da.552017

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Historically
Fāṭima the daughter of Muḥammad b. ʿAbd Allāh, the Prophet of Islam, by his
first wife, Khadīja b. Khuwaylid has an ontological and eschatological meaning
in Shīʿī thought. It is important to reveal the nature of this situation and to
analyze the analogy with the Sacred Mary. Figure of Fāṭima is very different in
the Shīʿī thought system. There is a system of
thinking that transcends historical data. An image of the Sacred Fāṭima, which
has an active role in both existential and eternal dimension is envisaged in
this thought. This conception played a role in the institutionalization of
the Imāmī Shīʿī theory within the Shīʿī tradition. Fāṭima’s charisma was
organized in a similar way to the Saint Mary’s. This charisma has aspects of
the hereafter such as intercession and mediation. This charisma also has
worldly indicators of healing. Sacred Fāṭima and Mary is evaluated in a similar
“ordeal” event. This analogy shows itself in various nomenclature, virginity,
fertility, chastity, intercession, healing and fertility, becoming a celestial
being, coming to the world as a divine being subjects. Finally on one hand Fāṭima
figure is shaped as a spiritual source in a ahistorik structure, on the other
hand, as in the notion of Virgin Mary, it took an iconographic form in the
Shīʿī thought. Thus Fāṭima is conceived as an intercessor of wisdom, close to
the mediatrix concept in Christianity in the Shīʿī thought system. Sacred Fāṭima
was accepted as a source of healing and fertility. Especially this figure is
impressed by Sacred Mary as much as she is influenced by “The Umayiyesi-Umay
Ana Figure” in the Altaic area. As a result of this icon appeared in the form
of “Hamsa: Hand of Fāṭima” in Shīʿī public. This paper examines how the
important and respected Fāṭima is judged to be a reference point for certain
beliefs and acceptances in perspective of historical and religious. Similarly
this paper examines how Fāṭima has been transformed into a cult entity in Shīʿī
thought. As a result of this transformation, Fāṭima’s image is used as a
reference in the Shīʿī literature in formation of upper concepts such as Imāmī
Shīʿism, custody and intercession. This article examines the conversion of
historical and religiously important and respected Sacred Fāṭima into a cult
entity. 


.

 


Hz.
Muhammed’in ve Hz. Hatîce’nin kızı Hz. Fâtıma’ya Şiî düşüncede yüklenen
ontolojik ve eskatolojik anlamın mahiyetinin ortaya konulması, özellikle Hz.
Meryem ile kurulan analojinin çözümlenmesinde yatmaktadır. Şiî düşünce
sisteminde Hz. Fâtıma figürü ile tarihî verileri aşan ve varoluşsal olduğu
kadar uhrevî boyutta aktif rol alan bir Hz. Fâtıma imgesi tasavvur
edilmiştir.  Bu tasavvur, Şiî gelenek
içinde imamet nazariyesinin kurumsallaşmasında, şefaatçilik ve arabuluculuk
gibi uhrevî ya da şifa vericilik gibi dünyevî tezahürleri ile Hz. Meryem’in
karizmasına oldukça benzer biçimde istihdam edilmiştir. Şiî gelenekte Hz.
Fâtıma ve Hz. Meryem, benzer bir çile ortaklığında değerlendirilmekte; böylece
bu analoji, çeşitli adlandırmalar, bakirelik, doğurganlık, iffet, şefaat, şifa
ve bereket kaynağı olma, semavî bir varlık olarak dünyaya gelme, ilahî
rızıklara muhatap olma gibi konularda kendisini göstermektedir. Nihayet Şiî
düşüncede Hz. Fâtıma figürü bir taraftan ahistorik bir yapıda manevî bir güç
kaynağı olarak şekillenirken, diğer taraftan Hz. Meryem tasavvurunda olduğu
gibi ikonografik bir yapıya bürünmektedir. Böylece Hz. Fâtıma,
Hıristiyanlıktaki mediatrix kavramına yakın biçimde hüküm ve hikmet sahibi bir
şefaatçi olarak tasavvur edilmektedir. Şifa ve bereket kaynağı olarak da
görülen Hz. Fâtıma, Hz. Meryem’den etkilendiği kadar, özellikle Altayistik
alanda Umay Ana figüründen de etkilenmiş, bunun tabi sonucu olarak halk
arasında “Fâtıma Ana Eli” şeklinde bir ikon da tezahür etmiştir.  Bu makale, tarihî ve dinî olarak önemli ve
saygın bir yere sahip olan Hz. Fâtıma’nın, farklı gerekçelerle Bâtıni bazı
inanç ve kabullerin referans noktası olacak şekilde değerlendirilmesini, onun
tarihsel gerçekliğin ötesinde Bâtınî inanç boyutuna çekilmek suretiyle
özellikle Şiî düşüncesinde bir kült varlığa dönüştürülmek istenmesini ve bunun
sonuçlarını incelemektedir. Zira bu dönüştürmenin nihayetinde Hz. Fâtıma imajı,
Şiî literatüründe, imamet, velayet ve şefaat gibi üst kavramların oluşumunda
bir referans olarak kullanılmıştır.


.

Makale detayları

Some Ideas on the References of Legendary Typology of The Holy Fāṭima

Yazarlar:

Güldane GÜNDÜZÖZ

Yayıncı:

Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dini Araştırmalar (Religious Studies) 2019 Vol.22 Issue 55 (15-06-2019), pp.55-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000957638

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2435

pISSN:

1301-966X

DOI:

https://doi.org/10.15745/da.552017

İmâmiye Şîası

Hz. Fâtıma

Hz. Meryem

Umay

Kült

Şifa

Sayı

Makale detayları

Some Ideas on the References of Legendary Typology of The Holy Fāṭima

Yazarlar: Güldane GÜNDÜZÖZ

Yayıncı: Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Dini Araştırmalar (Religious Studies) 2019 Vol.22 Issue 55 (15-06-2019), pp.55-26

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000957638

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-2435

pISSN: 1301-966X

DOI: https://doi.org/10.15745/da.552017

İmâmiye Şîası

Hz. Fâtıma

Hz. Meryem

Umay

Kült

Şifa

Sayı

Yazarlar:

Güldane GÜNDÜZÖZ

Yayıncı:

Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dini Araştırmalar (Religious Studies) 2019 Vol.22 Issue 55 (15-06-2019), pp.55-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000957638

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2435

pISSN:

1301-966X

DOI:

https://doi.org/10.15745/da.552017