Tefsirde Dilsel Eleştirinin Tekamülü: Müfessir Semîn el-Halebî’nin (ö. 756/1355) Mu‘tezile Tevillerine Yönelik Dilsel Eleştirileri

Ömer DİNÇ

Makale detayları

Tefsirde Dilsel Eleştirinin Tekamülü: Müfessir Semîn el-Halebî’nin (ö. 756/1355) Mu‘tezile Tevillerine Yönelik Dilsel Eleştirileri

Yazarlar:

Ömer DİNÇ

Yayıncı:

Hüseyin OKUR

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

İhya International of Islamic Studies 2021 Vol.7 Issue 1, pp.112-134

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000485133

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-2344

pISSN:

2149-2344

Özet:

 

Tefsir faaliyetlerinde eleştiri kültürünün erken dönemden itibaren ortaya çıktığı söylenebilir. Sahabe dönemiyle birlikte bu süreç klasik döneme kadar devam etmiştir. Belirli bir dönemden sonra kelâmî tavrın yerleşmesiyle birlikte erken dönemden aktarılan tefsir birikiminin bir kısmına yönelik bazı tenkitler gündeme gelmiştir. Özellikle rivayet kanalıyla gelen ve sünnî kelam anlayışına aykırılık arz eden hususlar, aklî birtakım gerekçelerle reddedilmiştir. Bunun yanında Mu‘tezile mezhebinin ileri sürdüğü görüşler de ciddi bir tenkit sürecine tabi tutulmuştur. Bu eleştirel tavır yeri geldikçe doğrudan rivayete dayanarak yapıldığı gibi bazı zamanlarda dilsel açıklamalarla da gerçekleşmiştir. Bu meyanda tefsirde dilsel verileri esas alarak eleştirinin yönünü belirginleştirip keskin bir hale getiren şahıslarından birisi de Semîn el-Halebî’dir (ö. 756/1355). Kendi devrinin en önemli dilci ve müfessirlerinden birisi olan Halebî, dilbilimsel tefsir sahasında yazdığı eserlerle kendi adından söz ettirmiştir. ed-Durru’l-Masûn ve Umdetu’l-Huffâz isimli çalışmalarında Arap dili konusundaki yetkinliğini, özellikle aynı sahada güçlü olan Mu‘tezile mezhebine karşı göstermiştir. Halebî, Mu‘tezile’nin görüşlerini dilbilimsel birikimini kullanmak suretiyle nesnel bir zeminde eleştiriye tabi tutmuştur.

Makale detayları

Tefsirde Dilsel Eleştirinin Tekamülü: Müfessir Semîn el-Halebî’nin (ö. 756/1355) Mu‘tezile Tevillerine Yönelik Dilsel Eleştirileri

Yazarlar: Ömer DİNÇ

Yayıncı: Hüseyin OKUR

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: İhya International of Islamic Studies 2021 Vol.7 Issue 1, pp.112-134

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000485133

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2149-2344

pISSN: 2149-2344

Sayı

Yazarlar:

Ömer DİNÇ

Yayıncı:

Hüseyin OKUR

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

İhya International of Islamic Studies 2021 Vol.7 Issue 1, pp.112-134

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000485133

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-2344

pISSN:

2149-2344