Türkiye-Türkçesinde İsimden +lA-mAk eki ile Yapılan Fiillerin- Etimoloji Göz Önünde Tutularak -Anlam Bilimsel ve Cümle Bilimsel Araştırılması

Esin İLERİ ECER

Makale detayları

Türkiye-Türkçesinde İsimden +lA-mAk eki ile Yapılan Fiillerin- Etimoloji Göz Önünde Tutularak -Anlam Bilimsel ve Cümle Bilimsel Araştırılması

Yazarlar:

Esin İLERİ ECER

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Dergi:

Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2010 Vol.58 Issue 1, pp.41-152

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000647319

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5113

pISSN:

0564-5050

Özet:

 

1In this paper, the verbs derived from the nouns with the suffix +lA-mAk have been analyzed in terms of both semantics and syntax. First, the verbs derived from the nouns with the suffix +lA- (almost 1000 verbs) from the dictionaries in the bibliography have been listed and examined. By taking account Gerhard Helbig’s studies on the valency theory of the verbs, it has been analyzed that if there is a connection between the case condition of the object or objects necessary for making a true sentence and the meaning of the basic nouns forming the base of the verbs. Verbs have been listed in an alphabetical index by mentioning the case condition of the necessary object or objects. It has been determined that some basic nouns are not used in modern Turkish. In this case, the etimology of the basic nouns have also been analyzed.

 

Araştırmada isimden +lA- türetim eki ile yapılan fiiller anlam bilimi (semantik) ve cümle bilimi (syntax) açısından incelendi. Önce kaynakçada adı geçen sözlüklerdeki isimden +lAtüretim eki ile yapılmış fiiller (1000eyakın)⊤landıvegözden≥çirildi.Bufiil≤r≤doğrucüm≤kurabilmekiç∈≥rekliolantüm≤∈tüm≤ç≤r∈durumhâlii≤fiil≤r∈temel∈ioluşturantemel−isim≤r∈anlamıarasındabirbağlantıolupolmadığınıGerhardHelbigeyakın)⊤landıvegözden≥çirildi.Bufiil≤r≤doğrucüm≤kurabilmekiç∈≥rekliolantüm≤∈tüm≤ç≤r∈durumhâlii≤fiil≤r∈temel∈ioluşturantemel-isim≤r∈anlamıarasındabirbağlantıolupolmadığınıGerhardHelbige yakın) toplandı ve gözden geçirildi. Bu fiillerle doğru cümle kurabilmek için gerekli olan tümlein / tümleçlerin durum hâli ile fiillerin temelini oluşturan temel-isimlerin anlamı arasında bir bağlantı olup olmadığını Gerhard Helbigin fiillerin birleşim değeri (Değerlilik Kuramı // Valenztheorie) üzerine yaptığı çalışmaları göz önünde tutularak incelendi. Fiiller, gerekli tümlecin / tümleçlerin durum hâli de gösterilerek alfabetik bir dizinde belgelendi. Bazı temel-isimlerin bugünkü Türkçede kullanılmadığı saptanmış; bu durumda etimolojisi de incelenmiştir.

Makale detayları

Türkiye-Türkçesinde İsimden +lA-mAk eki ile Yapılan Fiillerin- Etimoloji Göz Önünde Tutularak -Anlam Bilimsel ve Cümle Bilimsel Araştırılması

Yazarlar: Esin İLERİ ECER

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Dergi: Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2010 Vol.58 Issue 1, pp.41-152

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2010

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000647319

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5113

pISSN: 0564-5050

Sayı

Yazarlar:

Esin İLERİ ECER

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Dergi:

Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2010 Vol.58 Issue 1, pp.41-152

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000647319

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5113

pISSN:

0564-5050