KIRGIZLARIN 1916 YILI AYAKLANMASI ve “ÜRKÜN”

Gulzada Abdalieva

Makale detayları

KIRGIZLARIN 1916 YILI AYAKLANMASI ve “ÜRKÜN”

Yazarlar:

Gulzada Abdalieva

Yayıncı:

Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar:

Çağdaş Asya Tarihi | Orta Asya Tarihi

Dergi:

Aydın Türklük Bilgisi Vol.10 Issue 2, pp.123-143

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001341866

pISSN:

2149-5564

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Uygarlık tarihinin XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlangıcındaki önemli olaylarından kaynaklanan dünya sömürgecilik sisteminin krizi, Asya ülkelerini de uyandırmıştır. Bundan dolayı doğunun Hindistan, İran, Çin ve Türkiye gibi büyük devletlerinde halkların uyandığı, sömürgecilere karşı milli kurtuluş hareketlerinin başladığı bilinmektedir. Dünyadaki büyük devletlerden biri olan Rusya İmparatorluğu da bu doğal akımın dışında kalmamıştır. Rus İmparatorluğunun sömürgeci politikasına karşı Sibirya ile Kafkasyadaki bazı milletler ile Türkistandaki yerli halkın çoğunluğu XX. yüzyılın başında ayaklanmaya başlamışlardır. Bağımsızlık için bu büyük mücadelede yenildikten sonra Kırgızların bir kısmının toplu olarak Çinin batısına kaçmaya mecbur kaldıkları bu olay, Kırgızların tarihinde Ürkün adıyla anılır. Bu olayın daha sonraki benzeri olaylarla birlikte, Ürkünler adı ile Kırgız tarihindeki en trajik sayfalardan birini oluşturduğu tartışılmazdır.

 Uygarlık tarihinin XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlangıcındaki önemli olaylarından kaynaklanan dünya sömürgecilik sisteminin krizi, Asya ülkelerini de uyandırmıştır. Bundan dolayı doğunun Hindistan, İran, Çin ve Türkiye gibi büyük devletlerinde halkların uyandığı, sömürgecilere karşı milli kurtuluş hareketlerinin başladığı bilinmektedir. Dünyadaki büyük devletlerden biri olan Rusya İmparatorluğu da bu doğal akımın dışında kalmamıştır. Rus İmparatorluğunun sömürgeci politikasına karşı Sibirya ile Kafkasyadaki bazı milletler ile Türkistandaki yerli halkın çoğunluğu XX. yüzyılın başında ayaklanmaya başlamışlardır. Bağımsızlık için bu büyük mücadelede yenildikten sonra Kırgızların bir kısmının toplu olarak Çinin batısına kaçmaya mecbur kaldıkları bu olay, Kırgızların tarihinde Ürkün adıyla anılır. Bu olayın daha sonraki benzeri olaylarla birlikte, Ürkünler adı ile Kırgız tarihindeki en trajik sayfalardan birini oluşturduğu tartışılmazdır.

 Uygarlık tarihinin XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlangıcındaki önemli olaylarından kaynaklanan dünya sömürgecilik sisteminin krizi, Asya ülkelerini de uyandırmıştır. Bundan dolayı doğunun Hindistan, İran, Çin ve Türkiye gibi büyük devletlerinde halkların uyandığı, sömürgecilere karşı milli kurtuluş hareketlerinin başladığı bilinmektedir. Dünyadaki büyük devletlerden biri olan Rusya İmparatorluğu da bu doğal akımın dışında kalmamıştır. Rus İmparatorluğunun sömürgeci politikasına karşı Sibirya ile Kafkasyadaki bazı milletler ile Türkistandaki yerli halkın çoğunluğu XX. yüzyılın başında ayaklanmaya başlamışlardır. Bağımsızlık için bu büyük mücadelede yenildikten sonra Kırgızların bir kısmının toplu olarak Çinin batısına kaçmaya mecbur kaldıkları bu olay, Kırgızların tarihinde Ürkün adıyla anılır. Bu olayın daha sonraki benzeri olaylarla birlikte, Ürkünler adı ile Kırgız tarihindeki en trajik sayfalardan birini oluşturduğu tartışılmazdır.

 Uygarlık tarihinin XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlangıcındaki önemli olaylarından kaynaklanan dünya sömürgecilik sisteminin krizi, Asya ülkelerini de uyandırmıştır. Bundan dolayı doğunun Hindistan, İran, Çin ve Türkiye gibi büyük devletlerinde halkların uyandığı, sömürgecilere karşı milli kurtuluş hareketlerinin başladığı bilinmektedir. Dünyadaki büyük devletlerden biri olan Rusya İmparatorluğu da bu doğal akımın dışında kalmamıştır. Rus İmparatorluğunun sömürgeci politikasına karşı Sibirya ile Kafkasyadaki bazı milletler ile Türkistandaki yerli halkın çoğunluğu XX. yüzyılın başında ayaklanmaya başlamışlardır. Bağımsızlık için bu büyük mücadelede yenildikten sonra Kırgızların bir kısmının toplu olarak Çinin batısına kaçmaya mecbur kaldıkları bu olay, Kırgızların tarihinde Ürkün adıyla anılır. Bu olayın daha sonraki benzeri olaylarla birlikte, Ürkünler adı ile Kırgız tarihindeki en trajik sayfalardan birini oluşturduğu tartışılmazdır.

Makale detayları

KIRGIZLARIN 1916 YILI AYAKLANMASI ve “ÜRKÜN”

Yazarlar: Gulzada Abdalieva

Yayıncı: Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar: Çağdaş Asya Tarihi | Orta Asya Tarihi

Dergi: Aydın Türklük Bilgisi Vol.10 Issue 2, pp.123-143

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001341866

pISSN: 2149-5564

Asya

Kırgız

1916

Ürkün

Rusya

Sayı

Yazarlar:

Gulzada Abdalieva

Yayıncı:

Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar:

Çağdaş Asya Tarihi | Orta Asya Tarihi

Dergi:

Aydın Türklük Bilgisi Vol.10 Issue 2, pp.123-143

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001341866

pISSN:

2149-5564