Bedî’ İlminde Aks Sanatı veKur’an’dan Örnekler

Muhammet Vehbi DERELİ

Makale detayları

Bedî’ İlminde Aks Sanatı veKur’an’dan Örnekler

Yazarlar:

Muhammet Vehbi DERELİ

Yayıncı:

Yediveren Kitap

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Marife Turkish Journal of Religious Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.9-24

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000540946

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2630-5550

Özet:

 

As a branch of science, al-Bedi reveals the procedures and rules of the grammatical construction
 of sentences in terms of words and meaning. One of the arts investigated by alBedi
 is "aks." Although aks is considered as one of the semantic arts, it is also an art providing
 harmony. Aks is defined as the art to form new sentences by changing the places of
 sentence parts from the beginning to the end and vice versa. It is also known as "tabdil."
 Although this art is used in poetry and prose of Turkish and Arabic literature, it is used
 more frequently in poetry. Scholars like Abu Hilal al-Askari, Ibn Abi’l-Isba and al-Qazwini
 have contributed the development of this art. However this art is often mistaken with
 other arts such as kalb and tasdir. In the science of al-Bedi it has three different uses, each
 without a name. Two of these are also used in verses of the Quran. For that reason, this
 research has investigated the art of aks separately, proposing some names to its varieties
 and has examined the examples of this art in the verses of the Quran. This research has
 also intended to clearly identify this art and help researchers distinguish this art of aks
 from others.

 

Bir ilim dalı olarak Bedî’, Arap belagatinde kelâmı, lafız ve mana yönünden süsleyip güzelleştirme usûl ve kaidelerini ortaya koyar. Onun incelediği bedî’ sanatlarından biri de aks’tır. Aks, manevî sanatlardan biri kabul edilse de aynı zamanda söz ahengi sağlayan bir sanattır. Bir cümlenin sonunu başa, başını da sona alarak yeni bir cümle oluşturmak şeklinde tanımlanır. Tebdîl olarak da bilinir. Arap belagati ve Türk edebiyatının nazım ve nesrinde geçmekle birlikte nazım olarak kullanımı daha yaygındır. Bu sanatın gelişmesinde Ebû Hilâl el-Askerî, İbn Ebi’l-İsba’ ve el-Kazvînî gibi âlimlerin önemli katkıları olmuştur. Ancak o, özellikle kalb ve tasdîr gibi sanatlarla karıştırılmaktadır. Bedî’ ilminde hâlihazırda isimlendirilmemiş üç farklı kullanımı vardır. Bu türlerin ikisi, Kur’an’da da yer alır. Bundan dolayı bu çalışma, aks sanatını müstakil olarak ele almış, onun türlerine isim önerisinde bulunmuş ve bu türlerin Kur’an’daki örneklerini ortaya koymuştur. Bunu yaparken de Kur’an âyetlerinden yararlanarak, aks sanatını kendisiyle karıştırılan sanatlardan ayırmayı hedeflemiştir.

Makale detayları

Bedî’ İlminde Aks Sanatı veKur’an’dan Örnekler

Yazarlar: Muhammet Vehbi DERELİ

Yayıncı: Yediveren Kitap

Ana Başlıklar: Teknoloji

Dergi: Marife Turkish Journal of Religious Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.9-24

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000540946

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2630-5550

Sayı

Yazarlar:

Muhammet Vehbi DERELİ

Yayıncı:

Yediveren Kitap

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Marife Turkish Journal of Religious Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.9-24

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000540946

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2630-5550