Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi

Türkan YEŞİLYURT

Makale detayları

Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi

Yazarlar:

Türkan YEŞİLYURT

Yayıncı:

Yusuf ÇETİN

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Söylem Journal of Philology 2019 Vol.4 Issue 1, pp.57-63

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000627059

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2548-0502

Özet:

 


Reader-centered
Empathy Theory was created by Theodor Lipps. According to Lipps, empathy is the
process in which a person reflects himself / herself on an object, such as a
work of art, that he / she feels himself / herself within it and in this way he
/ she understands it by absorbing. Lipps, in his studies after 1897, mentioned
that “einfühlung” might emerge during the perception of people as well as
objects. In this article, the love of Hafız Nevzat Efendi, the hero of Halit
Ziya Uşaklıgil’s story “About Love”, more precisely his platonic love was
analyzed. Empathy Theory was used for this analysis. Hafız Efendi lives his
love without expressing his emotions and without having a physical intimacy
with the woman. Hafız internalizes the woman he loves by means of empathy.
Rather, it seems as if he replaced her instead of himself. Hafız is together
with the sick woman who doesn’t even know that she is loved by him. However, he
reflects his feelings only to the azans and ghazals he recites. Hafız Efendi
who dissolved himself in the presence of the woman he loves commits suicide
upon her departure from the village.


.

 


Okur merkezli Empati (Duygudaşlık) Kuramı, Theodor Lipps
tarafından kurulmuştur. Lipps’e göre empati; bir insanın, kendisini
karşısındaki bir nesneye, örneğin bir sanat eserine, yansıtması, kendini onun
içinde hissetmesi ve bu yolla o nesneyi özümseyerek anlaması sürecidir. Lipps,
1897 yılından sonraki çalışmalarında nesnelerin yanı sıra insanların
algılanması sırasında da “einfühlung”un ortaya çıkabileceğinden bahsetmiştir.
Bu yazıda Halit Ziya Uşaklıgil’in “Aşka Dair” adlı hikâyesinin kahramanı Hafız
Nevzat Efendi’nin hasta bir kadına duyduğu aşk, daha doğrusu Platonik aşk,
tahlil edilmiştir. Bu tahlil için Empati Kuramı’na yaslanılmıştır. Hafız
Efendi, aşkını, duygularını söze dökmeden, kadınla fiziksel bir yakınlık
kurmadan “saf aşk” olarak yaşar. Hafız sevdiği kadınla empati kurarak onu içine
alır, özümser. Daha doğrusu kendi yerine onu ikame etmiş gibidir. Hafız,
kendisi tarafından sevildiğinden haberi bile olmayan hasta kadınla gönlünde bir
ve birliktedir. Ne var ki, hislerini yalnızca okuduğu ezanlara ve gazellere
yansıtır. Kadının köyden ayrılışı üzerine sevdiği kadının varlığında kendini
eriten Hafız Efendi, intihar eder.




.

Makale detayları

Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi

Yazarlar: Türkan YEŞİLYURT

Yayıncı: Yusuf ÇETİN

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Söylem Journal of Philology 2019 Vol.4 Issue 1, pp.57-63

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000627059

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2548-0502

Sayı

Yazarlar:

Türkan YEŞİLYURT

Yayıncı:

Yusuf ÇETİN

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Söylem Journal of Philology 2019 Vol.4 Issue 1, pp.57-63

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000627059

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2548-0502