ARDAHAN YÖRESİ (DAMAL) ALEVİLERİNDE “HAKK’A YÜRÜME ERKÂNI”: ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR

Zeki Uyanık; Arif Kala

Makale detayları

ARDAHAN YÖRESİ (DAMAL) ALEVİLERİNDE “HAKK’A YÜRÜME ERKÂNI”: ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR

Yazarlar:

Zeki Uyanık | Arif Kala

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 76, pp.163-172

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419295

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

Although death is a universal fact for all human-beings, reactions to death and perceptions
Although death is a universal fact for all human-beings, reactions to death and perceptions
of death by peoples may vary according to the cultural environments. Together with birth
and marriage, death is among the turning points of human life. Like other turning points, death
and ceremonies of funeral are also practiced along with a number of tradition and rituals.
In this study we focused on beliefs and religious practices of Alevi community in Ardahan.
Preparation of the body for burial, burying the body, traditions relating to after-burial and
beverament in Ardahan Alevis are main dimensions of the study.Main methods of this study
are participant observations and in-depth interviews. In-depth interviews were conducted
with religious leaders (dede) of Alevis, who are living in Damal (a sub-province of Ardahan
mainly inhabited by Alevis). In addition to the interviews, funeral ceremony of a member of
Alevi community was attended. Because of the fact that there is no previous research in this
subject, our study is a pioneering study. Our study is important for also its emphasis on the
differences between Alevis and Sunnis in terms of death and funerals.

 

Ölüm evrensel bir olgu olsa da bu olgunun bireysel ve toplumsal düzeyde algılanış bi-
çimleri, ölüme karşı takınılan sosyal tavırlar ve geliştirilen tepkiler, içinde bulunulan kültürel
çevre ve sahip olunan inanç sistemi gibi bir dizi bağlamsal faktörün etkisiyle farklılık göstermektedir.
Ölüm, doğum ve evlenme ile birlikte insan hayatının en önemli dönüm noktalarından
birini oluşturmaktadır. Diğer dönüm noktaları gibi ölüm de bir dizi adet, ayin ve tören
eşliğinde tecrübe edilmektedir. Bu tür “geçiş” aşamalarında yerine getirilen uygulamalar,
törenler ve ayinler toplumsal grupların kültürel yapılarının önemli bir boyutunu meydana
getirmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmada Ardahan Alevilerinde ölümün algılanışı, ölü-
nün defne hazırlanması, defnedilmesi ve defin sonrası adet ve uygulamaları ele alınacaktır.
Çalışmada yapılandırılmış görüşme ve katılımcı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Ardahan’ın
Damal ilçesindeki Alevi dini önderlerle (dedelerle) yapılan görüşmelere ek olarak, Alevi cemaatine
bağlı yaşlı bir merhumun cenazesine iştirak edilerek doğrudan gözlem yapılmıştır.
Ardahan Alevileriyle ilgili ölüm ve cenaze törenleriyle ilgili daha öncesinden çalışma yapılmadığından
bu çalışma, alanında ilk olma özelliği taşımaktadır. Cenaze ve defin konularında,
Alevi ve Sünni gelenekler arasındaki bir kısım farklılıklara işaret edilmesi de çalışmanın
diğer önemli bir boyutunu oluşturmaktadır.

Makale detayları

ARDAHAN YÖRESİ (DAMAL) ALEVİLERİNDE “HAKK’A YÜRÜME ERKÂNI”: ÖLÜMLE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR

Yazarlar: Zeki Uyanık | Arif Kala

Yayıncı: Cyprus International University

Dergi: Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 76, pp.163-172

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000419295

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Zeki Uyanık | Arif Kala

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 76, pp.163-172

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419295

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491