AHMED YESEVÎ’NİN HİKMETLERİNDE AȘK TERENNÜMÜ

KADİR ÖZKÖSE

Makale detayları

AHMED YESEVÎ’NİN HİKMETLERİNDE AȘK TERENNÜMÜ

Yazarlar:

KADİR ÖZKÖSE

Yayıncı:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Dergi:

Diyanet İlmi Dergi 2016 Vol.52 Issue 4, pp.11-28

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000960795

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Ahmad Yassawi, is a great sufi st
 who fused within the love for
 Allah and gave various services
 to the Turkish people of Central
 Asia Turkish public with the
 motivating power of this love.
 He did not isolate himself from
 his environment; instead he had
 integrated with the society in
 which he lived in. He could and
 did establish dialogues with both
 villagers and urban citizens and
 fascinated even a simple nomad
 as well as the sultans of the era.
 His grasp on the love dimension
 lying in the sprit of Islam caused
 a revolution. As a matter of fact,
 being a true inheritor of Mohammed
 and a perfect human being
 he had built a reputation as a
 great Saint under the title of Pîr-i
 Turkestan, by means of the tariqa
 he established and dervishes and
 students he raised. Moreover he
 marked a big era in Turkish language
 and literature and provided
 spiritual and moral mentorship as
 well as linguistical and poetical
 guidance with his successors like
 Yûnus Emre, Eşrefoğlu Rûmî,
 Niyâzî-i Mısrî, Aziz Mahmûd
 Hüdâyîe in Anatolia and other
 sufi poets like Süleyman Atâ and
 Ali Şir Nevâî in Turkestan. Thus
 he became the Pir (Great Master)
 of the Turkish sufi poetry. Sufi
 and literary work written in Turkish
 language under the guidance
 of him formed a different branch
 and attained a steady position
 among the Islam literature. This
 great achievement which is seeded
 by Ahmed Yesevi during the
 12th Century A.C is the result of
 his perfect human being (insan-ı
 kamil) and his being a “Pir”,
 i.e. his spiritual personality. As
 a matter of fact, he generated a
 work of literary art which has
 resisted and survived against the
 all revolutions and the shifts in
 the tastes and pleasures for eight
 centuries, been a role model for
 many poets along the last eight
 centuries and pioneered the taste
 of big masses of people. The tree
 of Turkish sufi poetry seeded by
 him gained a fair maturity in the
 speech of Yunus Emre in Anatolia
 and beard its ripe fruits there.

 

Ahmed Yesevî, Allah sevgisinde erimiş ve bu sevginin
 motive edici gücü ile Orta Asya Türk muhitine başta
 tebliğcilik olmak üzere çeşitli hizmetlerde bulunmuş büyük
 bir sûfîdir. Çevresine rağmen olmamış, yaşadığı toplumla
 bütünleşmiştir. Köylü, kentli herkesle diyalog kurabilmiş,
 basit bir göçebenin olduğu kadar, sultanların da gönlünü
 kazanmıştır. Onun İslâm’ın esprisinde bulunan “sevgi” boyutunu
 yakalaması, bir inkılaba neden olmuştur. Gerçekten
 bir vâris-i Muhammedî ve insân-ı kâmil olan Ahmed
 Yesevî, kurucusu olduğu tarikatı ve devrinde yetiştirdiği
 derviş ve talebeleriyle "Pîr-i Türkistân" sıfatıyla bir büyük
 evliya olarak şöhret kazanmıştır. Diğer taraftan Türk dili
 ve edebiyatında bir büyük çığır açmış, kendisinden sonra
 gelen Yûnus Emre, Eşrefoğlu Rûmî, Niyâzî-i Mısrî, Aziz
 Mahmûd Hüdâyî gibi Anadolu; Süleyman Atâ ve Ali Şir
 Nevâî gibi birçok Türkistan tekke şairlerine, ruh ve manada
 olduğu gibi, dil ve nazımda da rehberlik etmiş, Türk
 tasavvuf şiirinin "pîr" i olmuştur. Onun rehberliğinde Türk
 dili ile yazılmış tasavvufî ve edebî eserler İslâm Edebiyatı
 içinde ayrı bir kol teşkil etmiş ve sağlam bir yer alabilmiş-
 tir. Ahmed Yesevî'nin miladi XII. asırda tohumunu atarak
 gerçekleştirdiği bu büyük iş, onun bir "insân-ı kâmil", bir
 "pîr" oluşunun, yani manevi şahsiyetinin neticesidir. Zira
 o, "sekiz asırdır zamanın bütün inkılaplarına ve zevk değiş-
 melerine mukavemet ederek yaşayan, sekiz asırdır birçok
 şaire taklit örneği olan, büyük halk kitlesinin zevkine
 asırlarca nazımlık vazifesi îfâ eden bir edebî eser" vücuda
 getirmiştir. Onun diktiği Türk Tasavvuf Şiiri ağacı Yûnus
 Emre'nin dilinde Anadolu'da kemalini bulmuş, olgun meyvelerini
 vermiştir.

Makale detayları

AHMED YESEVÎ’NİN HİKMETLERİNDE AȘK TERENNÜMÜ

Yazarlar:

KADİR ÖZKÖSE

Yayıncı:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Dergi:

Diyanet İlmi Dergi 2016 Vol.52 Issue 4, pp.11-28

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000960795

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498

Ahmed Yesevî

Tasavvuf

Aşk

Tarikat

Hikmet

Sayı

Makale detayları

AHMED YESEVÎ’NİN HİKMETLERİNDE AȘK TERENNÜMÜ

Yazarlar: KADİR ÖZKÖSE

Yayıncı: Diyanet İşleri Başkanlığı

Dergi: Diyanet İlmi Dergi 2016 Vol.52 Issue 4, pp.11-28

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000960795

Sıklık: Aylık

eISSN: 2822-2261

pISSN: 1300-8498

Ahmed Yesevî

Tasavvuf

Aşk

Tarikat

Hikmet

Sayı

Yazarlar:

KADİR ÖZKÖSE

Yayıncı:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Dergi:

Diyanet İlmi Dergi 2016 Vol.52 Issue 4, pp.11-28

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000960795

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498