Ahmed Paşa ve Ahmed-i Rıdvân’ın “la’l” redifli kasidelerinin mukayesesi

Kamile ÇETİN

Makale detayları

Ahmed Paşa ve Ahmed-i Rıdvân’ın “la’l” redifli kasidelerinin mukayesesi

Yazarlar:

Kamile ÇETİN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2022 Issue 26, pp.582-602

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000606627

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

Özet:

 

Classical period Turkish poets mentioned many materials in their poems with different conceptions. They have choosen some elements as redifs in different verse forms. Redifs have prepared the ground for various connotations in poems according to their meanings, sound values, colors, shapes and smell interests. Words have prepared the ground for various connotations based on their meanings, sound values, color, shape and smell. Poets have placed included some objects in redifs as well as many other elements. Some precious stones, which attract attention with their colors and brilliance, are used as redifs as well as being handled at the level of couplets. In this context, precious stones such as turquoise, garnet, coral and ruby have been the subject of different literary arts, especially similes. Although there are other colors, the garnet, which stands out with its red color, is one of the precious stones that poets do not ignore. There are eulogies with “la’l” redif that were written by the 15th century poet Ahmed Pasha for Sultan Mehmed II and the 16th century poet Ahmed-i Rıdvân for Bayezid II. The first euolgy is fifty-nine, the second one is twenty-five couplets. The poems written with the pattern “mef’ûlü fâ’ilâtü mefâ’îlü fâ’ilün” have a common rhyme as well as redif partnership. In this respect, Ahmed Pasha's poem is a ground poem and Ahmed-i Rıdvân’s ode is a nazire written for it. In both verses, there are sections of nasib, medhiye and fahriyya, which are the sections of classical eulogies. While there is a prayer section in Ahmed Pasha’s ode, Ahmed-i Rıdvân’s poem does not have this section. In the article, qasidas with “la’l” redif will be evaluated comparatively in terms of nazire, mazmun partnership, use of redif and the connotations of the word “la’l”.

 

Klâsik dönem Türk şairleri, şiirlerinde birçok malzemeyi farklı tasavvurlarla söz konusu etmişlerdir. Bir kısım unsurları ise, değişik nazım şekillerinde redif olarak seçmişlerdir. Redif sözcükleri, manalarına, ses değerlerine, renk, şekil, koku ilgilerine göre, şiirlerde türlü çağrışımlara zemin hazırlamışlardır. Şairler, birçok başka unsurun yanında bir kısım objelere de rediflerde yer vermişlerdir. Renkleriyle, parlaklıklarıyla dikkati çeken bazı değerli taşlar, beyit düzeyinde ele alınmalarının yanında, redif olarak kullanılmışlardır. Bu bağlamda, firuze, lâl, mercan, yakut gibi değerli taşlar, başta teşbih olmak üzere, farklı edebî sanatlara konu edilmişlerdir. Esasen başka renkleri de bulunmakla birlikte, daha ziyade kırmızı rengiyle ön plana çıkan lâl, şairlerin kayıtsız kalmadığı kıymetli taşlardandır. XV. yüzyıl şairlerinden Ahmed Paşa’nın Fatih Sultan Mehmed ve XVI. asır şairlerinden Ahmed-i Rıdvân’ın Sultân II. Bâyezid için yazdıkları “la’l” redifli kasideleri vardır. Kasidelerden ilki elli dokuz, ikincisi yirmi beş beyittir. “mef’ûlü fâ’ilâtü mefâ’îlü fâ’ilün” kalıbıyla yazılan şiirlerin redif ortaklığı yanında kafiyeleri de ortaktır. Bu bakımdan, Ahmed Paşa’nın şiiri zemin/model şiir, Ahmed-i Rıdvân’ın kasidesi ise, ona yazılmış bir naziredir. Her iki manzumede, klâsik kaside bölümleri olan nesib, medhiye, fahriye bölümleri vardır. Ahmed Paşa’nın kasidesinde dua bölümü bulunurken Ahmed-i Rıdvân’ın şiirinde dua bölümü yoktur. Makalede, “la’l” redifli kasideler; nazire, mazmun ortaklığı, redif kullanımı ve “la’l” kelimesinin tedaileri bakımından mukayeseli olarak değerlendirilecektir.

Makale detayları

Ahmed Paşa ve Ahmed-i Rıdvân’ın “la’l” redifli kasidelerinin mukayesesi

Yazarlar: Kamile ÇETİN

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2022 Issue 26, pp.582-602

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000606627

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2148-9599

pISSN: 2148-7782

Sayı

Yazarlar:

Kamile ÇETİN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2022 Issue 26, pp.582-602

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000606627

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782