XX. Yüzyılın Başında Şah Rıza Pehlevi’nin Reformları Ekseninde İran’ın Modernleşme Çabası

Mehmet KOCA

Makale detayları

XX. Yüzyılın Başında Şah Rıza Pehlevi’nin Reformları Ekseninde İran’ın Modernleşme Çabası

Yazarlar:

Mehmet KOCA

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Asia Minor Studies 2020 Vol.8 Issue 1, pp.355-371

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871854

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Turkey's eastern neighbor Iran, Reza Shah Pahlavi's
leadership in recently suffered a large-scale reform movement. Reforms
initiated by the Qajar dynasty to sustain the state failed, the country, was on
the verge of collapse with tribal rebellions inside and Russian and British
interventions outside. Iran declared its neutrality during the First World War
and could not survive Russian and British occupation. Taking advantage of the
post-war turmoil, Riza Shah liquidated the Qajar Dynasty and founded the
Pahlavi Dynasty. When Rıza Shah came to power, he made significant changes in
military, political, economic, social and cultural fields including the name of
his country known as “Persia” for centuries. With the compulsory military
service law, the amount of soldiers in the country has increased and the army
has technically modernized. About education, primary education in the country
has been made compulsory and has opened many schools. Trans-Iranian railway has
been built with great distances in road and railway transportation. The Costume
Law has been renewed and more modern clothing and hats have been used. Rıza
Shah, who signed many such arrangements, dreamed of establishing a strong and
modern Iran during his fifteen years of power and worked for it. In this study,
the modernization movements put into practice by Reza Shah in order to
modernize Iran and create a new and powerful country are examined. 


.

 


Büyük ve köklü
bir geçmişe sahip olan ve asırlardır Türkiye’nin doğu komşusu olan İran, geçen
yüzyılın başında Rıza Şah Pehlevi’nin liderliğinde geniş çaplı bir reform
hareketine sahne olmuştur. Kaçar Hanedanlığının, devleti ayakta tutabilmek için
başlattığı reform hareketleri başarıya ulaşmamış, ülke içeride aşiret
isyanlarına, dışarıda ise Rus ve İngiliz müdahaleleriyle yıkılmanın eşiğine
gelmiştir. İran, Birinci Dünya Savaşında tarafsızlığını ilan ettiyse de Rus ve
İngiliz işgaline uğramaktan kurtulamamıştır. Savaş sonrası yaşanan kargaşa
ortamından faydalanan Rıza Şah, Kaçar Hanedanlığını tasfiye edip, Pehlevi
Hanedanlığının temellerini atmıştır. Rıza Şah, iktidara gelişiyle birlikte
yüzyıllardır “Persia” olarak bilinen ülkesinin adı da dâhil olmak üzere askeri,
siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel alanlarda çok ciddi yenilik ve
değişiklikler yapmıştır. Zorunlu askerlik yasasıyla birlikte ülkedeki asker
sayısını arttırmış, orduyu teknik anlamda modernize etmiştir. Eğitim alanında
ülkede ilköğretimi zorunlu hale getirip, çok sayıda okul açmıştır. Karayolu ve
demiryolu ulaşımında büyük mesafeler kat edilmiş Trans-İran demiryolunu inşa
ettirmiştir. Kılık Kıyafet Yasasını çıkartarak daha modern giysiler giyilmesi
ve şapka kullanılmasını sağlamıştır. Bunun gibi birçok düzenlemeye imza atan
Rıza Şah, on beş yıllık iktidarı süresince güçlü ve modern bir İran
oluşturmanın hayalini kurmuş bunun için uğraş vermiştir. Bu çalışmada İran’ı
çağdaşlaştırmak, yeni ve güçlü bir ülke oluşturmak maksadıyla Rıza Şah
tarafından uygulamaya konulan modernleşme hareketleri incelenmiştir.


.

Makale detayları

XX. Yüzyılın Başında Şah Rıza Pehlevi’nin Reformları Ekseninde İran’ın Modernleşme Çabası

Yazarlar:

Mehmet KOCA

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Asia Minor Studies 2020 Vol.8 Issue 1, pp.355-371

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871854

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673

Rıza Şah Pehlevi

İran

Modernleşme

Askeri

Ekonomi

Eğitim

Sayı

Makale detayları

XX. Yüzyılın Başında Şah Rıza Pehlevi’nin Reformları Ekseninde İran’ın Modernleşme Çabası

Yazarlar: Mehmet KOCA

Yayıncı: Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Asia Minor Studies 2020 Vol.8 Issue 1, pp.355-371

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000871854

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2148-9858

pISSN: 2147-1673

Rıza Şah Pehlevi

İran

Modernleşme

Askeri

Ekonomi

Eğitim

Sayı

Yazarlar:

Mehmet KOCA

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Asia Minor Studies 2020 Vol.8 Issue 1, pp.355-371

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871854

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673