“Image”dan “İmge”ye Attilâ İlhan’ın Edebiyat “Savaşı”

Yalçın ARMAĞAN

Makale detayları

“Image”dan “İmge”ye Attilâ İlhan’ın Edebiyat “Savaşı”

Yazarlar:

Yalçın ARMAĞAN

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2014 Issue 67, pp.19-32

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414208

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Özet:

 


Although image is a concept which is among the most favorite term in
contemporary literary criticism, and in poetry criticism in particular,
it is a hard task to define image as a critical term. The difficulty in
defining image remains unchanged since the term was frequently used
in Turkey in 1950’s and also in 1960’s when the term gained wide
currency. Attilâ İlhan, who is the pioneer in using the term image in
Turkey, attributes image a central role in his critical essays between
1952 and 1967. Image in Attilâ İlhan’s critical vocabulary does not
have a stable meaning, and is used for different purposes. Whereas
İlhan uses image to indicate the frailty of the “social realist” literature
in early 1950’s, he uses the concept to prove that Garip is a “formalist”
poetry in 1955, and that İkinci Yeni “misuses” the image in 1960’s.
Examining why he needed to employ image for criticizing those three
different literary styles, it is possible to realize the inconsistency in
İlhan’s claims. 

.

 

Günümüzde edebiyat eleştirisinin, daha özelde şiir eleştirisinin en
gözde terimlerinden biri imge olsa da, bu terimin kavramsal sınırlarını çizmekte zorlanıldığı görülür. Türkiye’de edebiyat eleştirisi alanında
1950’lerden itibaren öncesine nazaran daha sık biçimde kullanılmaya
başlanan ve asıl olarak 1960’larda yaygınlaşan imge teriminin tanımlanmasında, başından beri birtakım sorunlar yaşandığı dikkat çeker.
Bu kavramın yaygınlık kazanmasında öncü bir konuma sahip olan
Attilâ İlhan, 1952 ile 1967 arasındaki eleştirel yazılarında estetik teorisinin merkezî kavramı olarak imgeye yer vermiş ve farklı dönemlerde imge kavramını farklı bağlamlarda kullanmıştır. İlhan, 1950’lerin
başında “toplumcu gerçekçi” edebiyatın estetik düzeyindeki eksikliğe
işaret etmek, 1955’te Garip şiirinin “biçimci” olduğunu iddia etmek ve
1960’larda ise İkinci Yeni’nin imgeyi “yanlış” biçimde kullandığını kanıtlamak için bu kavrama başvurmuştur. Bu üç farklı edebiyat anlayışını
eleştirirken imge kavramını nasıl ve hangi amaçla kullandığına bakınca,
İlhan’ın iddialarındaki belirsiz noktaları görmek olanaklı hale gelebilir.

Makale detayları

“Image”dan “İmge”ye Attilâ İlhan’ın Edebiyat “Savaşı”

Yazarlar: Yalçın ARMAĞAN

Yayıncı: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Erdem Dergisi 2014 Issue 67, pp.19-32

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000414208

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Sayı

Yazarlar:

Yalçın ARMAĞAN

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2014 Issue 67, pp.19-32

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414208

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X