MİLLETLERARASI TİCARÎ HAKEM KARARLARININ İPTAL ve TENFİZ DAVALARI YOLUYLA MAHKEMELERCE MÜKERRER KONTROLE TÂBİ TUTULMALARI SORUNU ve BU SORUNUN GİDERİLMESİNE YÖNELİK İKİ ÖNERİ

İnci ATAMAN-FİGANMEŞE

Makale detayları

MİLLETLERARASI TİCARÎ HAKEM KARARLARININ İPTAL ve TENFİZ DAVALARI YOLUYLA MAHKEMELERCE MÜKERRER KONTROLE TÂBİ TUTULMALARI SORUNU ve BU SORUNUN GİDERİLMESİNE YÖNELİK İKİ ÖNERİ

Yazarlar:

İnci ATAMAN-FİGANMEŞE

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Hukuk

Dergi:

Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 2011 Vol.31 Issue 2, pp.35-81

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000598813

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-4114

pISSN:

2651-5377

Özet:

 


Under the existing system of judicial control of international commercial
arbitral awards, both the losing and the winning parties of an arbitral
proceeding may independently initiate proceedings which result in the control
of arbitral awards by national courts. While the losing party can initiate setting
aside (annulment) proceedings before the courts in the country in which the
arbitral decision was rendered, the winning party can initiate enforcement
proceedings before courts of the country where the losing party has assets.
During both the setting aside proceedings and the enforcement proceedings, the
arbitral award will be subjected to the control of national courts. The standards
of control which will be exercised by courts however, will both for the setting
aside procedure and the enforcement procedure substantially be the same.
This is mainly because the reasons foreseen in the UNCITRAL Model Law on
International Commercial Arbitration for setting aside an arbitral award are
the same as the reasons upon which enforcement of an arbitral award may
be denied according to the New York Convention. It should be noted that -in
addition to the fact that arbitral awards may be subjected to multiple judicial
control having the same scope- the annulment of an arbitral award does not
always result in the denial of enforcement of the arbitral award; in some
jurisdictions, arbitral awards set aside in the country of origin can be enforced. All of these facts lead to questioning the existing system of judicial control of
arbitral awards. Viewed from the perspective of judicial economy, the existing
system of multiple judicial control of arbitral awards seems to be infringing the
procedural law standard of minimisation of duplication of effort. In order to
reduce the problem of multiple judicial control, some countries such as Turkey,
Switzerland, Belgium and France adopted legislation for optional exclusion
of the action to set aside. Amongst the suggestions made by legal scholars
to overcome the problem of multiple judicial control of arbitral awards, the
suggestion of the establishment of a new international court which shall have
exclusive jurisdiction on the control of arbitral awards, is the most promising
but seemingly most unrealisable one. 

.

 

Günümüz tahkim yargılaması usulü, bir hakem kararının çeşitli defalar millî mahkemelerce kontrole tâbi tutulmasını mümkün kılmaktadır. Hakem kararında aleyhine hükmedilmiş tarafın hakem kararının iptali talebiyle tahkim yeri ülkesinin millî mahkemelerine başvurması mümkün olduğu gibi, hakem kararında lehine hükmedilmiş tarafın da hakem kararının tanınması veya tenfizi talebiyle millî mahkemelere başvurması mümkündür. Bir tahkim davasının her iki tarafının da ayrı ayrı, birbirinden farklı taleplerle (iptal talebi/tanıma-tenfiz talebi) başvurdukları millî mahkemelerin, tarafların talepleri hakkında karar verebilmeleri için, ilgili hakem kararını çeşitli kıstaslar yönünden kontrol etmeleri gerekecektir. Bugün birçok ülkenin doğrudan iktibas ettiği veya milletlerarası tahkim mevzuatını hazırlarken yararlandığı UNCITRAL Model Kanunu’nda öngörülen ‘‘iptal’’ sebepleri ile dünya üzerindeki hemen her ülkenin taraf olduğu New York Konvansiyon’unun öngördüğü ‘‘tenfizin reddi’’ sebepleri aynıdır. Bu nedenle, bir millî mahkeme bir hakem kararını kontrol ederken bu kontrolü ister görmekte olduğu iptal davası sebebiyle yapıyor olsun, isterse de görmekte olduğu tenfiz davası sebebiyle yapıyor olsun, hakem kararını aynı kıstaslar yönünden kontrol edecektir. Hakem kararlarının millî mahkemelerce çeşitli defalar neredeyse birbirinin aynısı olan kıstaslar yönünden kontrole tâbi tutulmalarının ise, başta usul ekonomisine aykırı olmak gibi çeşitli sakıncaları vardır. Mükerrer kontrolün sakıncalarının tüm çıplaklığıyla ortaya çıktığı durum, iptal edilmiş hakem kararlarının uygulamada rastlandığı üzere, haklarındaki iptal kararına rağmen tenfiz edilmeleri durumudur. İptal edilmiş olan bir hakem kararının tenfiz edilmesi, iptal davasının görülmesi için harcanmış zaman, emek ve paranın boşa gitmesi anlamına gelir. Hakem kararlarının mükerrer kontrolü sorununun giderilmesi için getirilmiş çeşitli öneriler arasında yer alan ‘‘iptal davalarının kaldırılması’’ yönündeki öneri, kısmen de olsa Türkiye, Belçika, İsviçre ve Fransa gibi bazı ülkelerin mevzuatında hayat bulmuştur. Mükerrer kontrol sorununun giderilmesi için ileri sürülmüş öneriler içinde en etkin ancak hayata geçirilmesi şimdilik zor görüneni, hakem kararlarını tek elden kontrol edecek bir milletlerarası mahkemenin kurulması önerisidir.

Makale detayları

MİLLETLERARASI TİCARÎ HAKEM KARARLARININ İPTAL ve TENFİZ DAVALARI YOLUYLA MAHKEMELERCE MÜKERRER KONTROLE TÂBİ TUTULMALARI SORUNU ve BU SORUNUN GİDERİLMESİNE YÖNELİK İKİ ÖNERİ

Yazarlar: İnci ATAMAN-FİGANMEŞE

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Hukuk

Dergi: Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 2011 Vol.31 Issue 2, pp.35-81

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000598813

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-4114

pISSN: 2651-5377

Sayı

Yazarlar:

İnci ATAMAN-FİGANMEŞE

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Hukuk

Dergi:

Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 2011 Vol.31 Issue 2, pp.35-81

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000598813

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-4114

pISSN:

2651-5377