MÎR DÂMÂD’IN HUDÛS KONUSUNDA İBN SÎNÂ’YA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE HUDÛS-U DEHRÎ GÖRÜŞÜ

M. Nesim DORU

Makale detayları

MÎR DÂMÂD’IN HUDÛS KONUSUNDA İBN SÎNÂ’YA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE HUDÛS-U DEHRÎ GÖRÜŞÜ

Yazarlar:

M. Nesim DORU

Yayıncı:

Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

The Philosophy World 2012 Issue 56, pp.249-273

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000430151

pISSN:

1301-0875

Özet:

 

This article concerns the notion of hudûth dahrî by the 17th-cc. Muslim
philosopher Mîr Dâmâd and the difference regarding this notion between him
and Ibn Sina. This notion bears the importance of posing as a third path presented
to the supporters of eternity and creation which came to being among Muslim
philosophers and theologians. Dâmâd maintained that the universe was created
but that this creation happened on a super-temporal level, i.e. not as a temporal
event which the theologians claimed. Furthermore, he proposed that the thesis
of super-temporal creation of the universe did not mean that the universe was
eternal, which was claimed by Ibn Sina. Dâmâd supported his thesis by relying
on Ibn Sina’s suggestions, but thought that Ibn Sina’s notion of ontological
existence was insufficient for explaining the creation of the universe. He made
a sharp departure from Ibn Sina’s philosophy by rejecting the possibility of the
existence of any eternal beings other than God, and thus presented his own theory
hudûth dahrî.

 

Bu makale, 17. yüzyılda yaşamış İslam filozofu Mîr Dâmâd’ın hudûs-u
dehrî görüşünü ve İbn Sîna ile Mîr Dâmâd’ın sözkonusu meseledeki farklarını
ele almaktadır. Bu görüş, Tanrı-âlem ilişkisi meselesinde İslam filozofları
ile kelamcılar arasında meydana gelen ezelilik ve yaratma taraftarlarına sunulan
üçüncü bir yol olarak önem arz etmektedir. Dâmâd, âlemin yaratıldığını ama
bunun kelamcıların anladığı anlamda zamanda değil zaman üstü gerçekleştiğini
savundu. Öte yandan, âlemin zaman üstünde yaratıldığı tezi, âlemin İbn Sînâ’nın
savunduğu şekliyle ezeli olduğu anlamına gelmediğini ileri sürdü. Dâmâd, görüşünü
temellendirirken çoğunlukla İbn Sînâ’nın verilerine dayandı. Ama onun
zatî (ontolojik) hudûs görüşünün âlemin meydana gelmesini izah etmede yetersiz
kaldığını düşündü. O, Tanrı’nın dışında hiçbir açıdan başka ezeli varlıklar kabul
etmemekle İbn Sinâ felsefesinden kesin bir şekilde ayrıldı. Bu sebeple kendi
dehrî hudûs teorisini ortaya koydu.

Makale detayları

MÎR DÂMÂD’IN HUDÛS KONUSUNDA İBN SÎNÂ’YA YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE HUDÛS-U DEHRÎ GÖRÜŞÜ

Yazarlar: M. Nesim DORU

Yayıncı: Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar: Felsefe

Dergi: The Philosophy World 2012 Issue 56, pp.249-273

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000430151

pISSN: 1301-0875

Sayı

Yazarlar:

M. Nesim DORU

Yayıncı:

Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

The Philosophy World 2012 Issue 56, pp.249-273

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000430151

pISSN:

1301-0875