Irak Türkmen Türkçesinde Bazı Zarf-Fiil Eklerinin İşlev ve Kullanım Özellikleri  ile Zarf-Fiil Görevindeki Yapılar

Suzan TOKATLI

Makale detayları

Irak Türkmen Türkçesinde Bazı Zarf-Fiil Eklerinin İşlev ve Kullanım Özellikleri ile Zarf-Fiil Görevindeki Yapılar

Yazarlar:

Suzan TOKATLI

Yayıncı:

Tokat Gaziosmanpasa University

Dergi:

The Journal of Social Sciences Research 2012 Vol.7 Issue 2, pp.1-12

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000607996

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-680X

pISSN:

1306-732X

Özet:

 

Adverbial suffixes are language structures which enable verbs to be used as an adverb in a sentence with various functions. Adverbials can be used differently by losing their main function. The suffix -(y)IncA+(y)A which has been used throughout the history of the Turkish language and which has the function of of restriction and (y)IncA, -(y)UncA which are used to mean until, up to, has lost this function in the Turkish language and it has started to be used as -(y)IncA+(y)A kadar, dek, değin. In the Iraqi Turkman Turkish the suffix which is used to mean -(y)IncA+(y)A kadar, dek, değin with the function of restriction has maintained its function, as in old Turkic dialects. One function this suffix does not have in the Turkish language is to refer to comparison and contrast with the meaning of -AcAğInA. The suffix in the Iraqi  Turkman language is used with this function as well. Adverbial suffixes don’t take  possessive markers. In the Iraqi Turkman language, the suffixes -(y)IncA, -(y)UncA and  -AndA can be used with possessive suffixes and personal markers. Another interesting  language structures are compound adverbial suffixes. The phrases, -mAğIydAn, -mAğI  birli, -dIğIydAn, -dIğI birli, -dIğı yerde, -m...-m+da are used with the function of  adverbials. This study focuses and covers all those mentioned above.

 

Zarf-fiil ekleri, fiillerin cümle içinde zarf olarak kullanılmasını sağlayan ve çeşitli işlevleri olan dil yapılarıdır. Zarf-fiiller, bazen temel işlevlerini kaybederek başka bir yapıya bürünmüşlerdir. Türkçenin tarihî dönemlerinden itibaren kullanılan ve sınırlama işlevine de sahip olan -(y)IncA+(y)A kadar, dek, değin anlamındaki -(y)IncA, -(y)UncA eki, Türkiye Türkçesinde bu işlevini kaybederek -(y)IncA+(y)A kadar, dek, değin şeklinde kullanılmaya başlamıştır. Irak Türkmen Türkçesinde de -(y)IncA+(y)A kadar, dek, değin anlamında sınırlama işleviyle kullanılan ek, tarihî Türk lehçelerinde olduğu gibi bu işlevini korumuştur. Ekin Türkiye Türkçesinde bulunmayan bir işlevi de -AcAğInA anlamında mukayese, karşıtlık bildirmesidir. Irak Türkmen Türkçesinde ek, bu işlevle de kullanılmaktadır. Zarf-fiil ekleri, iyelik ekleri almazlar. Irak Türkmen Türkçesinde, -(y)IncA, -(y)UncA ve -AndA ekleri, iyelik kökenli şahıs ekleriyle birlikte de kullanılmaktadır. Dikkat çeken bir diğer nokta da birleşik yapıdaki zarf-fiil ekleridir. -mAğIydAn, -mAğI birli, -dIğIydAn, -dIğI birli, -dIğı yerde, -m...-m+da yapıları zarffiil görevinde kullanılmaktadır. Çalışmamızda bütün bu konular üzerinde durulacaktır.

Makale detayları

Irak Türkmen Türkçesinde Bazı Zarf-Fiil Eklerinin İşlev ve Kullanım Özellikleri ile Zarf-Fiil Görevindeki Yapılar

Yazarlar: Suzan TOKATLI

Yayıncı: Tokat Gaziosmanpasa University

Dergi: The Journal of Social Sciences Research 2012 Vol.7 Issue 2, pp.1-12

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000607996

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-680X

pISSN: 1306-732X

Sayı

Yazarlar:

Suzan TOKATLI

Yayıncı:

Tokat Gaziosmanpasa University

Dergi:

The Journal of Social Sciences Research 2012 Vol.7 Issue 2, pp.1-12

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000607996

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-680X

pISSN:

1306-732X