Kaya Malzemesinin Kohezyon ve İçsel Sürtünme Açısının Dolaylı Yöntemlerle İrdelenmesi

Kadir KARAMAN; Ferdi CİHANGİR; Ayhan KESİMAL

Makale detayları

Kaya Malzemesinin Kohezyon ve İçsel Sürtünme Açısının Dolaylı Yöntemlerle İrdelenmesi

Yazarlar:

Kadir KARAMAN | Ferdi CİHANGİR | Ayhan KESİMAL

Yayıncı:

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Dergi:

The Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences of Mehmet Akif Ersoy University 2013 Vol.4 Issue 2, pp.13-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000550244

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1309-2243

Özet:

 

Kayaların makaslama dayanım parametreleri (kohezyon, c, ve içsel sürtünme açısı, ), kaya mühendisliği projelerinin tasarımında sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak, bu parametrelerin belirlenmesi deneyim gerektiren, zahmetli ve pahalı bir işlemdir. Bu nedenle bu çalışmada, kaya malzemelerinin kohezyon ve içsel sürtünme açılarının pratik yönden tahmini amaçlanmıştır. Bu amaçla 24’ü magmatik, 8’i metamorfik ve 5’i tortul kaya olmak üzere bir tünel güzergâhında 37 farklı noktadan alınan farklı kaya türü örnekleri üzerinde tek (TEBD) ve üç eksenli basınç dayanımı (ÜEBD) ile dolaylı çekme (Brazilian) dayanımı (DÇD) deneyleri yapılmıştır. Kohezyon ve içsel sürtünme açıları deneysel olarak; i) ÜEBD ile ii) TEBD ve DÇD deneylerinden elde edilmiştir. Mohr Coulomb yenilme kriterine göre ÜEBD’nden doğrudan, TEBD ve DÇD deneylerinin sonuçları kullanılarak dolaylı yoldan elde edilen c ve  değerleri arasında korelasyon analizleri yapılmıştır. Analizlere göre c değerlerinin, ÜEBD deneyine gerek kalmadan, DÇD ve TEBD değerleri kullanılarak güçlü bir şekilde tahmin edilebileceği anlaşılmıştır (r = 0.94). Ancak, tahmini ve ölçülmüş  değerleri arasında ilişki elde edilememiştir. Bu nedenle projelerin ön analizlerinde kullanılmak üzere  tahmini için farklı yaklaşımlar önerilmiştir.

 

Kayaların makaslama dayanım parametreleri (kohezyon, c, ve içsel sürtünme açısı, ), kaya mühendisliği projelerinin tasarımında sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak, bu parametrelerin belirlenmesi deneyim gerektiren, zahmetli ve pahalı bir işlemdir. Bu nedenle bu çalışmada, kaya malzemelerinin kohezyon ve içsel sürtünme açılarının pratik yönden tahmini amaçlanmıştır. Bu amaçla 24’ü magmatik, 8’i metamorfik ve 5’i tortul kaya olmak üzere bir tünel güzergâhında 37 farklı noktadan alınan farklı kaya türü örnekleri üzerinde tek (TEBD) ve üç eksenli basınç dayanımı (ÜEBD) ile dolaylı çekme (Brazilian) dayanımı (DÇD) deneyleri yapılmıştır. Kohezyon ve içsel sürtünme açıları deneysel olarak; i) ÜEBD ile ii) TEBD ve DÇD deneylerinden elde edilmiştir. Mohr Coulomb yenilme kriterine göre ÜEBD’nden doğrudan, TEBD ve DÇD deneylerinin sonuçları kullanılarak dolaylı yoldan elde edilen c ve  değerleri arasında korelasyon analizleri yapılmıştır. Analizlere göre c değerlerinin, ÜEBD deneyine gerek kalmadan, DÇD ve TEBD değerleri kullanılarak güçlü bir şekilde tahmin edilebileceği anlaşılmıştır (r = 0.94). Ancak, tahmini ve ölçülmüş  değerleri arasında ilişki elde edilememiştir. Bu nedenle projelerin ön analizlerinde kullanılmak üzere  tahmini için farklı yaklaşımlar önerilmiştir.

Makale detayları

Kaya Malzemesinin Kohezyon ve İçsel Sürtünme Açısının Dolaylı Yöntemlerle İrdelenmesi

Yazarlar: Kadir KARAMAN | Ferdi CİHANGİR | Ayhan KESİMAL

Yayıncı: Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Dergi: The Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences of Mehmet Akif Ersoy University 2013 Vol.4 Issue 2, pp.13-19

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000550244

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1309-2243

Sayı

Yazarlar:

Kadir KARAMAN | Ferdi CİHANGİR | Ayhan KESİMAL

Yayıncı:

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Dergi:

The Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences of Mehmet Akif Ersoy University 2013 Vol.4 Issue 2, pp.13-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000550244

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1309-2243