ANADOLU’DA BİR OSMANLI MAHALLESİNİN SOSYAL VE EKONOMİK YAPISI: KÜTAHYA-BÖLÜCEK ÖRNEĞİ (1834-1835)

Nurgül Bozkurt

Makale detayları

ANADOLU’DA BİR OSMANLI MAHALLESİNİN SOSYAL VE EKONOMİK YAPISI: KÜTAHYA-BÖLÜCEK ÖRNEĞİ (1834-1835)

Yazarlar:

Nurgül Bozkurt

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016, pp.111-131

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000941245

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2587-005X

pISSN:

1302-1842

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


A census was carried out during IInd Mahmud
period (1808-1839) in Anatolia and Rumelia to determine the number of taxpayers
and males to be recruited into the army. Thus, Muslim male population and
Non-Muslim population, from whom cizye (a kind of tax paid by Non-Muslim
minorities in the Ottoman Empire) would be collected, would be determined in
neighbourhood, the smallest residence unit in the Ottoman country. Besides this
census during IInd Mahmud period, various other censuses were
conducted in 1844, 1852, 1856, 1866, 1881/82 and 1905. These censuses provide
important data revealing demographic, economic and social structure for local
historical studies on the period.


This study will focus on Bölücek Neighbourhood of
Kütahya Central District according to 1619-numbered census book (BOA, NFS. d.
nr. 1619)  recorded in
1834-1835 and now kept in Ottoman Archive of Prime Ministry under Turkish
Republic General Directorate of State Archives of Prime Ministry. In the light
of the data about Bölücek Neighbourhood, firstly, male Muslim population of the
neighbourhood will be determined and demographic characteristics will be
revealed. Next, analysing the names of the male names on record, statistical
evaluation about their frequent or rare use will be conducted. Such other
issues as family titles, whether these titles are still used today as title or
surname, people’s physical features, mukhtars and imams in charge of the
neighbourhood, recruitable male population, the contribution of the area to the
Ottoman army as soldiers, disabled population and business lines the male
population was occupied with in the neighbourhood will be dealt with as
detailed as the records make it possible.







Moreover, other issues included in the study are age
distribution of the male population in the neighbourhood and data about birth-
female labour number and average infant number, infant death and other death
cases will be analysed. Furthermore, emigration of the population for work,
education or other aims will be analysed. Immigrants to the area will also be.
Thus, it is aimed to shed light on the social and economic structure of an
Ottoman Neighbourhood in Anatolia over Bölücek Neighbourhood sample.


.

 


II. Mahmud döneminde (1808-1839),
Anadolu ve Rumeli’de vergi mükellefi ve askere alınacak erkeklerin sayısını
belirlemek amacıyla nüfus sayımları yapılmıştır. Böylece Osmanlı ülkesindeki en
küçük birim olan mahalleye varıncaya kadar, Müslüman erkek nüfus ve cizye
toplanacak Gayrimüslim tespit edilmeye çalışılmıştır. II. Mahmud döneminde
yapılan nüfus sayımından başka 1844, 1852, 1856, 1866, 1881/82 ve 1905’de olmak
üzere değişik tarihlerde nüfus sayımları yapılmıştır. Bu sayımlar, ait
oldukları dönemle ilgili yapılan yerel tarih çalışmalarında demografik,
ekonomik ve sosyal yapının ortaya konmasında önemli verileri bünyesinde
barındırmaktadır. 


Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti
Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı Başbakanlık Osmanlı
Arşivi’nde bulunan, 1834-1835 yılında kayıt altına alınmış olan 1619 Numaralı
Nüfus Yoklama Defteri (BOA, NFS. d. nr. 1619) esas alınarak Kütahya Merkez
Kazasına bağlı Bölücek Mahallesi üzerinde durulacaktır. Bölücek Mahallesi ile
ilgili verilerden faydalanılarak öncelikle mahallenin Müslüman erkek nüfusu
tespit edilip demografik unsurları ortaya konacaktır. Sonra kayıtlı erkeklerin
isimleri incelenerek bunların yoğun ya da seyrek kullanımı ile ilgili
istatistikî değerlendirmeler yapılacaktır. Ailelerin sahip oldukları lakapları
ve bunların günümüzde lakap ve soyadı olarak kullanılıp kullanılmadığı,
insanların fiziksel özellikleri, mahallede görevli muhtarlar, imamlar, bölgenin
askere elverişli nüfusu, Osmanlı ordusuna asker olarak ne kadar katkı
sağladığı, özürlüler, defterdeki kayıtların imkân verdiği ölçüde mahalledeki
erkeklerin uğraştıkları iş kolları hakkında bilgi verilecektir.







Ayrıca Bölücek Mahallesinde
yaşayan erkek nüfusun yaş dağılımı, doğumlar, çocuk ölümleri, vefat edenler ele
alınacaktır. Üstelik bölge insanının çalışmak, okumak ya da başka gayelerle yer
değiştirmeleri üzerinde durulacaktır. Bu bölgeye başka yerlerden gelenler
hakkında da bilgi verilecektir. Böylece Bölücek Mahallesi örneği üzerinden bir
nebze de olsa Anadolu’daki bir Osmanlı mahallesinin sosyal ve ekonomik yapısına
ışık tutmak amaçlanmaktadır. 


.

Makale detayları

ANADOLU’DA BİR OSMANLI MAHALLESİNİN SOSYAL VE EKONOMİK YAPISI: KÜTAHYA-BÖLÜCEK ÖRNEĞİ (1834-1835)

Yazarlar:

Nurgül Bozkurt

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016, pp.111-131

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000941245

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2587-005X

pISSN:

1302-1842

Kütahya Kazası

Bölücek

Mahalle

Nüfus

Sosyal Yapı

Meslek

Askerlik

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Nurgül Bozkurt

Yayıncı: Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016, pp.111-131

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000941245

Sıklık: Aylık

eISSN: 2587-005X

pISSN: 1302-1842

Sayı

Yazarlar:

Nurgül Bozkurt

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016, pp.111-131

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000941245

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2587-005X

pISSN:

1302-1842