Muhammed b. Yûsuf es-Semerkandî’nin Fetḥu’l-ġalak fi’t-tevḥîd Adlı Eseri:  Değerlendirme ve Tenkitli Neşir

Özkan ŞİMŞEK; Yusuf ARIKANER

Makale detayları

Muhammed b. Yûsuf es-Semerkandî’nin Fetḥu’l-ġalak fi’t-tevḥîd Adlı Eseri: Değerlendirme ve Tenkitli Neşir

Yazarlar:

Özkan ŞİMŞEK | Yusuf ARIKANER

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Tasavvur / Tekirdag Theology Journal 2020 Vol.6 Issue 2, pp.1329-1397

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000630990

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2619-9130

Özet:

 

There have been fundamental debates in the tradition of Kalām regarding of how to understand the allegorical and ambiguous expressions (mutashābih) expressions that are mentioned both in the Qur ʾān and ḥadīths. Many scholars who are of different orientations and schools are known to have written a number of works on the issue at stake. One of whom is a Māturīdī scholar, Abū al-Qāsim Nāṣir al-Dīn Muḥammad b. Yūsuf al-Ḥasanī al-Madanī al-Samarqandī (d.556/1161), critical edition of whose work entitled as Fatḥ al-ghalaq fī al-tawḥīd is presented in this study. His extant Arabic manuscript is conserved at the library of Süleymaniye, in the collection of Fatih, under the heading number 3142. The distinguishing characteristic of this work is that it is the only known extant work within the Māturīdī theological school. The author of the mentioned work is of the opinion that taʾwīl shall be conducted within certain principles that are drawn both from Qurʾān and reason together. And especially by abiding the principle that one should not digress the linguistic meaning and hence he should attribute mutashābih expressions to muḥkam by again abiding the same principles. At this point, he goes on to criticize taʾwīl methods of both Bāṭinis and Ḥanbalīs, whose engagements with taʾwīl run against the frame the author had drawn previously and therefore he sees them as representing the edges in the issue at stake. In addition to the revealing the approach of the Māturīdī-Ḥanafī tradition, as a late period work, the book under study offers a rich and informative content about the interpretation of the statements discussed in this subject, and provides a holistic understanding of the mutashābih. Within the scope of this study, a brief introduction to mutashābih, life and works of al-Samarqandī and a critical edition of his work are to be presented to the attention of researchers.

 

Kur’ân ve hadislerde geçen müteşâbih ifadelerin nasıl anlaşılacağına dair kelâm geleneğinde ciddi tartışmalar yaşanmış ve farklı ekollere mensup âlimler tarafından birçok eser yazılmıştır. Mâtürîdî bir âlim olan Nâsırüddîn es-Semerkandî (ö. 556/1161) de bu çalışmada tenkitli neşri sunulan Fethu’l-ğalak fi’t-tevhîd adlı eseri kaleme almıştır. Günümüze ulaşan Arapça elyazması Süleymaniye Kütüphanesi Fatih koleksiyonunda 3142 demirbaş numarasıyla bulunmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla bu alanda müstakil olarak kaleme alınmış olup günümüze ulaşan tek Mâtürîdî eser olma özelliğine sahiptir. Akıl ve şeriatten hareketle yapılması gerektiğini savunduğu te’vîlin belirli ilkeler çerçevesinde özellikle de luğavî anlamın dışına çıkmadan müteşâbih ifadelerin muhkemlere hamlederek yapılması gerektiğini belirtmektedir. Bu noktada çizdiği çerçevede olmayan ve uç noktalar olarak gördüğü Bâtinîlerin ve Hanbelîlerin te’vîl anlayışlarını da eleştirmektedir. Müteşâbih ifadeleri te'vîl etmeyi uygun gören Mâtürîdî-Hanefî geleneğin yaklaşımını ortaya koymasının yanında geç bir dönemde yazılan eser bu konuda ele alınan ifadelerin yorumuna dair zengin ve bilgilendirici bir içerik sunmakta ve müteşâbihlerin bütünsel anlaşılması yönünde imkân sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında müteşâbihe dair bir giriş, es-Semerkândî’nin hayatı ve eserin tenkitli neşri dikkatlere sunulacaktır.

Makale detayları

Muhammed b. Yûsuf es-Semerkandî’nin Fetḥu’l-ġalak fi’t-tevḥîd Adlı Eseri: Değerlendirme ve Tenkitli Neşir

Yazarlar: Özkan ŞİMŞEK | Yusuf ARIKANER

Yayıncı: Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Tasavvur / Tekirdag Theology Journal 2020 Vol.6 Issue 2, pp.1329-1397

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000630990

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2619-9130

Sayı

Yazarlar:

Özkan ŞİMŞEK | Yusuf ARIKANER

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Tasavvur / Tekirdag Theology Journal 2020 Vol.6 Issue 2, pp.1329-1397

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000630990

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2619-9130