Selef-Halef İki Vakʻanüvîs Saʻdullah Enverî ve Halîl Nûrî’nin Terekeleri Mukayeseli Bir İnceleme

Hüseyin SARIKAYA

Makale detayları

Selef-Halef İki Vakʻanüvîs Saʻdullah Enverî ve Halîl Nûrî’nin Terekeleri Mukayeseli Bir İnceleme

Yazarlar:

Hüseyin SARIKAYA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2022 Vol.86 Issue 305, pp.177-218

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932350

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The Estate registers (Tereke) are one of the important sources concerning Ottoman socio-cultural and economic history. These records shed light on social stratum, family structures, amount of personal income, types and values of commodities in the relevant period. This study aims to analyze the property of the chroniclers and statesmen Sa’dullah Enverī and Khalīl Nūrī, who were successively appointed to the chronicler-post in the later XVIIIth century, through the estate registers. I firstly mention both authors’ biography and examine the character of the estate records concerning the authors. Then, from many aspects, I evaluate their family members, attorneys, trustees and properties. In the final chapter, I focus on the distribution of the estates and periodically economic analyses of the writers’ affluence. What is more to all the items elaborated above, I deepen the subject with extras such as motives for record-keeping, supervising clerks, writing methodology and spelling mistakes of scribes, official positions of attorneys and trustees, comprehensive statistics related to the estates and properties, worth of the assets in their lifetimes including specific comparisons with modern-day conditions.

 

Tereke kayıtları, Osmanlı sosyo-kültürel ve ekonomik tarihine ait kıymetli kaynaklar arasında yer alır. Bu kayıtlar tutuldukları devrin toplumsal tabakalarına, aile yapılanmasına, şahısların gelir düzeylerine, emtia türlerine ve bunların kıymetlerine ışık tutmaktadır. İşte bu çalışma, 18. yüzyılın sonlarına doğru sırasıyla vakʻanüvîslik makamına tayin edilmiş iki Osmanlı müellifi ve devlet adamı Saʻdullah Enverî ile Halîl Nûrî efendilerin malvarlıklarını tereke kayıtları üzerinden tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ilk olarak, müelliflerin hayat hikâyelerine genel hatlarıyla değindikten sonra, iki müellife ait tereke kayıtlarının şeklî hususiyetlerini ele aldık. Ardından tereke verileri ışığında müelliflerin aile efradı, vekil ve vasîleri, menkul ve gayr-i menkul malvarlıklarını konu edindik. Çalışmanın son kısmında terekelerin taksimi ve servetlerin dönemsel açıdan iktisadî tahlillerine eğildik. Kayıtların tutulma sebepleri, kayıt işlemlerine nezaret eden görevliler, yazım usulü ve kâtiplerin imlâ hataları, vekil ve vasilerin hukuki konumları, müelliflerin servetlerine ait ayrıntılı veriler, her iki müellifin malvarlıklarının kendi yaşadıkları dönem standartlarına göre ekonomik açıdan konumu ve günümüz iktisadî şartlarıyla mukayesesi gibi meseleler çerçevesinde mezkûr konu başlıklarını etraflıca ele aldık.

Makale detayları

Selef-Halef İki Vakʻanüvîs Saʻdullah Enverî ve Halîl Nûrî’nin Terekeleri Mukayeseli Bir İnceleme

Yazarlar:

Hüseyin SARIKAYA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2022 Vol.86 Issue 305, pp.177-218

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932350

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Vakʻanüvîs

Saʻdullah Enverî

Halîl Nûrî

Tereke

Guruş

Akçe

Sayı

Makale detayları

Selef-Halef İki Vakʻanüvîs Saʻdullah Enverî ve Halîl Nûrî’nin Terekeleri Mukayeseli Bir İnceleme

Yazarlar: Hüseyin SARIKAYA

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2022 Vol.86 Issue 305, pp.177-218

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000932350

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Vakʻanüvîs

Saʻdullah Enverî

Halîl Nûrî

Tereke

Guruş

Akçe

Sayı

Yazarlar:

Hüseyin SARIKAYA

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2022 Vol.86 Issue 305, pp.177-218

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932350

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255