İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEM YAKINDOĞU’DA TÜRK - ERMENİ İLİŞKİLERİ

Müzehher YAMAÇ

Makale detayları

İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEM YAKINDOĞU’DA TÜRK - ERMENİ İLİŞKİLERİ

Yazarlar:

Müzehher YAMAÇ

Yayıncı:

Trakya University

Dergi:

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2019 Vol.9 Issue 17, pp.54-79

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000618603

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-7785

pISSN:

1309-7660

Özet:

 


Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devletine karşı
savaşan Ermeniler’e, Ruslar ve Fransızlar tarafından “Büyük Ermenistan” devleti
vaat edilmişti. Taşnak ve Hınçak gibi terör örgütleri, vatandaşı oldukları
devlete karşı Ermeni topluluklarını isyana kışkırtarak, başta Van ve Bitlis
olmak üzere çeşitli yerlerde isyan başlatmışlardı. Çıkan olayları durdurmak
için Osmanlı yönetimi, Doğu Anadolu’da bulunan Ermenileri, 1915 yılında Osmanlı
toprağı olan Suriye’ye tehcir kararı aldı. Savaş sırasında göç ettirilen
Ermenilere 1918 yılında bir kararname ile izin verildiğinden, bir kısmı
Anadolu’da terk ettikleri topraklara geri dönmüştür.
Kurtuluş Savaşı süresince düşman ordusu ile birlikte hareket etmişlerdir. 1921
Ankara Anlaşması’ndan sonra, işgal edilen yerlerdeki Ermeniler, Fransız
ordularıyla birlikte tekrar bölgeden çekilmiştir. Lozan Konferansı’nda Ermeni
istekleri “Azınlıklar Sorunu” sırasında görüşülmüş ancak, devlet kurma
istekleri gerçekleşmemiştir. Lozan sonrası dönem, yeni bir güçler dengesi ve
siyasi haritanın oluşturulduğu dönemdir. Bu aşamadan sonra Ermeniler, Kürtlerle
birlikte kurdukları Hoybun Cemiyeti’nde, 1926-1930 yılları arasında gerçekleşen
Ağrı isyanı sırasında, Türkiye’ye karşı eylemlerde bulunmuştur. 1938 yılında
Türk ordusunun İskenderun’a girmesi ve 1939 Antlaşması ile Hatay’ın Türkiye’ye
devri, Ermenilerin kaygılarını arttırmıştır. Bölgedeki Ermeniler’in bir kısmı
bu kez Lübnan’a ve Suriye’ye, diğerleri ise ABD ve Fransa’ya göç etmişlerdir.
Fransa göçü organize etmiş ve Birinci Dünya Savaşı ve işgal sırasında kendileri
için savaşan Ermenilere, finansal destek sağlamıştır. Türk yetkilileri bu yer
değiştirme sırasında; Fransız yetkililerle üzerinde anlaştıkları göç
düzenlemeleri ile, göçmenleri korumak için gerekli önlemleri almışlardır. Bu çalışmada Fransız
Dışişleri Bakanlığı ve Osmanlı Arşiv Belgelerinden yararlanarak, 1918-1940
yıllarına Yakındoğu’da Türk-Ermeni İlişkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır.

.

Makale detayları

İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEM YAKINDOĞU’DA TÜRK - ERMENİ İLİŞKİLERİ

Yazarlar: Müzehher YAMAÇ

Yayıncı: Trakya University

Dergi: Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2019 Vol.9 Issue 17, pp.54-79

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000618603

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-7785

pISSN: 1309-7660

Sayı

Yazarlar:

Müzehher YAMAÇ

Yayıncı:

Trakya University

Dergi:

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2019 Vol.9 Issue 17, pp.54-79

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000618603

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-7785

pISSN:

1309-7660