Türk Din Mûsikîsinde Mevlid Formu (Bekir Sıtkı Sezgin Velâdet Bahri Örneği)

Mehmet ÖNCEL

Makale detayları

Türk Din Mûsikîsinde Mevlid Formu (Bekir Sıtkı Sezgin Velâdet Bahri Örneği)

Yazarlar:

Mehmet ÖNCEL

Yayıncı:

Cukurova University

Dergi:

Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2018 Vol.18 Issue 2, pp.1102-1133

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000938904

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6427

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Almost every subject involving Prophet (pbuh) has been
dealt and treated with respect and delicacy. The arts such as calligraphy,
illumination, miniature, marbling, architecture, literature and music show
themselves in the works involving the Prophet who has been sent to the worlds
as a mercy. Mevlid form is one of the largest art works depicting the Prophet
in the Islamic literature and music. Many of the works that started from the
birth of the Prophet till his death were written upon inspiration from the
Kasîdetü’l-Bürde by Ka’b bin Zübeyr and the Kasîdetü’l-Bürde by Imam Bûsîrî.
Vâkıdî’s Mevlidü'l-Vâkıdî maa'ş-şerh ale't-temâm in Arabic literature,
Andalusian hadith narrator and historian Ibn Dihye al-Kelbî's et-Tenvîr fî
mevlidi's-sirâci'l-münîr, Ebü'l-Ferec Ibn al-Jawzi’s Mevlidü'n-nebi, Muhyiddin
Ibn al-Arabi’s Menkabetu Mevlidi'n-nebî are the most renowned ones among all.
In Turkish literature, around 200 Mevlid were written and the Great Mosque imam
preacher Süleyman Çelebi's Vesîletü’n-necât is the most famous one which has
been recited for the last 6 centuries. In terms of religious music, Mevlid is a
comprehensive form of religious music organised particularly for the birthday
of the Prophet, on the blessed days and nights, for commemoration of important
personalities, birth, circumcision, military service, marriage, performing hajj
worship, death and other reasons to share the joy and grievances of the people.
Mevlid is performed by four groups known as aşırhan, tevşihhan, mevlidhan and
duahan. Each section of the Mevlid is called bahir and consists of 6 bahirs
(tawhid (omnipotence), nûr (light), worship, merhaba (greeting), veladet
(birth) and death). In this study, following the determination of methodology
and methodology, the definition of Mevlid form, its sections and the subject of
the study and the life of the most powerful voice artist Bekir Sıtkı Sezgin are
told. Then, the notation of the bahir and a theoretical analysis of Suleyman
Çelebi’s mevlid ‘veladet(birth)’ recited by Bekir Sıtkı Sezgin's on 22 October
1973 (25 Ramadan 1393) in Izmir Hisar Mosque are made.


.

 


İslam sanatında Hz. Peygamber’e (s.a.v) dair hemen hemen
her konu incelikle ele alınmış, hürmetle ve tazimle işlenmiştir.  Hat, tezhip, minyatür, ebru, mimari, edebiyat
ve mûsikî gibi sanatlar alemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Peygamber’e dair
eserlerde kendini göstermektedir.  İslam
edebiyatı ve mûsikîsinde Hz. Peygamber’i konu edinen en geniş yapıtlardan
birisi de mevlid formudur. Hz. Peygamber’in doğumundan başlayıp vefatına kadar
konuları muhtevi eserlerin birçoğu Ka‘b bin Zübeyr’in Kasîdetü’l-Bürde’si ve
İmam Bûsîrî’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinden mülhem kaleme alınmıştır. Arap
edebiyatında Vâkıdî’ye ait Mevlidü’l-Vâkıdî maa‘ş-şerh ale’t-temâm, Endülüslü
muhaddis ve tarihçi İbn Dihye el-Kelbî’nin et-Tenvîr fî
mevlidi’s-sirâci’l-münîr, Ebü’l-Ferec İbnü’l-Cevzî’ye ait Mevlidü’n-nebî, Muhyiddin
İbnü’l-Arabî’nin Menkabetü mevlidi’n-nebî adlı en tanınmışlarıdır. Türk
edebiyatında ise 200 civarında mevlid yazılmış olup bunlar arasında yaklaşık 6
asırdır okuna gelen Bursa Ulu Camii imam hatibi Süleyman Çelebi’nin Vesîletü’n-necât
adlı mevlidi en meşhurudur. Dini mûsikî açısından mevlîd, Hz Peygamber’in
doğduğu gün başta olmak üzere mübarek gün ve gecelerde, önemli şahsiyetleri
anma, doğum, sünnet, askere gitme, evlenme, hac ibadetini yerine getirme, vefat
ve sair sebeplerle halkın sevinç ve üzüntüsünü paylaşma adına düzenlenen
törenlerde icra edilen kapsamlı dinî mûsikî formudur. Mevlid aşırhan, tevşîhhân,
mevlidhân ve duahan olmak üzere dört grup tarafından icra edilir. Mevlidin her
bir bölümüne bahir denilir ve tevhid, nûr, velâdet, merhaba, miraç ve vefat
olmak üzere 6 bahirden meydana gelmektedir. Bu çalışmada metodoloji ve yöntemin
belirlenmesinin ardından mevlid formunun tanımı, bölümleri ve çalışmanın konusu
mevlidi okuyan Türk Mûsikîsinin yetiştirmiş olduğu en kudretli ses
sanatkarlarından Bekir Sıtkı Sezgin’in hayatı anlatılmıştır. Daha sonra Bekir
Sıtkı Sezgin’in 22 Ekim 1973 (25 Ramazan 1393) tarihinde İzmir Hisar Camii’nde
okumuş olduğu Süleyman Çelebi’ye ait mevlidin “velâdet” bahrinin notasyonu ve
makamsal analizi yapılmıştır.


.

Makale detayları

Türk Din Mûsikîsinde Mevlid Formu (Bekir Sıtkı Sezgin Velâdet Bahri Örneği)

Yazarlar:

Mehmet ÖNCEL

Yayıncı:

Cukurova University

Dergi:

Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2018 Vol.18 Issue 2, pp.1102-1133

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000938904

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6427

Mevlid

Bekir Sıtkı Sezgin

Süleyman Çelebi

Vesiletün Necât

dini musiki

Sayı

Makale detayları

Türk Din Mûsikîsinde Mevlid Formu (Bekir Sıtkı Sezgin Velâdet Bahri Örneği)

Yazarlar: Mehmet ÖNCEL

Yayıncı: Cukurova University

Dergi: Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2018 Vol.18 Issue 2, pp.1102-1133

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000938904

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6427

Mevlid

Bekir Sıtkı Sezgin

Süleyman Çelebi

Vesiletün Necât

dini musiki

Sayı

Yazarlar:

Mehmet ÖNCEL

Yayıncı:

Cukurova University

Dergi:

Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2018 Vol.18 Issue 2, pp.1102-1133

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000938904

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6427