KÜLTÜR VE BİTKİLERDE BİLİMSEL ADLANDIRMA

Atalay SÖKMEN; Figen TOSUN

Makale detayları

KÜLTÜR VE BİTKİLERDE BİLİMSEL ADLANDIRMA

Yazarlar:

Atalay SÖKMEN | Figen TOSUN

Yayıncı:

Batman University

Dergi:

Batman University Journal of Life Sciences 2012 Vol.1 Issue 2, pp.57-66

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000930714

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2459-0614

pISSN:

2147-4877

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Human being is the most advanced living thing, by thinking and defining  himself biologically, culturally and spiritually. This phenomenon that separates human  being from the rest of living organisms also establishes beliefs, traditions and  social life rules being called alltogether as culture.  Interaction with its environment, nature in broad sense, observations and experiences  also gave an important impact on scientific Latin binominal nomenclature. For  instance latin name of human being is Homo sapiensis defines an entity that having  “an humour” or “thinking”. These examples can also be found in plant nomenclature.  Primrose species acquire their generic name (Primula sp.) as early flowering  plant during springtime. Punica granatum (pomegranate) owes its name to the Phoenicians  who have commercial culture in antique era. Again, some thyme species,  Origanum, etymologically comes from the name “genus of the mountains”, “wild  thyme growing in mountains”. The name Salvia (sage) originally comes from the latin  name “salveo”, to heal or to cure as wounded Roman soldiers during the wars were  treated with the extracts obtained from Salvia species. Similarly, Achilea (yarrow) species  have its name from a mythological hero Achilles who was injured during the  Trojan war and has been believed to be treated with yarrow plants. In some cases,  indigenous people had established a link between morphological feature of a plant  or a particular plant part and its biological activities. This fact is also seen in scientific  nomenclature. In orchids, some plants belonging to the genus Orchis have corms that  resemble fox’s testicles and were thought to be aphrodisiac in ancient Greeks and the  name was therefore, given to the aforesaid genus. Origins (gene centers) of plants as  well as indigenous people of antique had exerted a great impact on the scientific nomenclature  of plants. The aim of this presentation is to address the cultural influence  on the scientific nomenclature by extracting etymological background.

 

İnsanoğlu düşünen ve kendisini biyolojik, kültürel ve ruhsal olarak tanımlayan  en gelişmiş canlı türüdür. İnsanı diğer canlılardan farklı kılan bu özellik gelenekler,  inançlar ve toplumsal yaşam kuralları yani kültür adı verilen bütünü oluşturmuştur.  İnsanoğlunun çevresiyle, daha geniş ifadeyle doğayla etkileşimleri, gözlemleri ve  deneyimlerinin etkileri, canlılarda ikili adlandırma (binominal nomenklatür) adı  verilen latince bilimsel adlandırma sisteminde de görülür. Örneğin; insanın latince  Homo sapiensis olarak adlandırılmasının özünde “zekası olan” veya “düşünen “  varlık olması yatar. Bitkilerde adlandırma da bu örneklere rastlanabilir. Çuha çiçeği  türlerine Primula sp. verilmesinin nedeni baharda ilk açan çiçekler olmalarındandır.  Punica granatum (nar) bitkisine, ticaret kültürü gelişmiş ve bu bitkiyi o dönemin  dünyasına tanıtan Fenikelerden dolayı bu isim verilmiştir. Yine dağ kekiği Origanum  “dağlara ait, dağların türü” anlamına gelir. Salvia (adaçayı) latince salveo- kurtarma  iyileştirme- anlamına gelir. Savaşta yaralanan Romalı askerlerin iyileştirilmesinde  bu bitkinin özütlerinin kullanılmasından dolayı bitkiye bu isim verilmiştir. Achillea  (civanperçemi) Truva savaşında yaralanan Aşil’in tedavisi için kullanıldığından bu  ismi almıştır. Bazı durumlarda yerel halk, bitkinin veya bitkisel bir kısmın görünümü  ile aktivitesi arasında bir benzerlik olabileceği düşünmüştür. Bu durum bazı adlandırmalarda  görülmektedir. Orkidelerden Orchis cins adı eski yunanda yumruları  tilkinin üreme organına benzediği ve afrodizyak olarak kullanıldığından dolayı bu  ismi almıştır. Bitkinin gen merkezi ve antik çağ halklarının da bu adlandırmaya katkıda  bulunmuştur. Bu sunumda, etimolojik alt yapıdan hareketle kültürün bilimsel  adlandırmaya etkisi amaçlanmıştır.

Makale detayları

KÜLTÜR VE BİTKİLERDE BİLİMSEL ADLANDIRMA

Yazarlar: Atalay SÖKMEN | Figen TOSUN

Yayıncı: Batman University

Dergi: Batman University Journal of Life Sciences 2012 Vol.1 Issue 2, pp.57-66

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000930714

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2459-0614

pISSN: 2147-4877

kültür

ikili adlandırma

antik çağ

etimoloji

Sayı

Yazarlar:

Atalay SÖKMEN | Figen TOSUN

Yayıncı:

Batman University

Dergi:

Batman University Journal of Life Sciences 2012 Vol.1 Issue 2, pp.57-66

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000930714

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2459-0614

pISSN:

2147-4877