Klasik Arap Edebiyatında Sıra Dışı Bir Tema:  Keyfe Eṣbaḥte Sorusuna Verilen Hikemî Cevaplar

Muhammed Faruk ÇAKIR; Şener ŞAHİN

Makale detayları

Klasik Arap Edebiyatında Sıra Dışı Bir Tema: Keyfe Eṣbaḥte Sorusuna Verilen Hikemî Cevaplar

Yazarlar:

Muhammed Faruk ÇAKIR | Şener ŞAHİN

Yayıncı:

Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.31 Issue 1, pp.39-56

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000624776

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-680X

pISSN:

1301-3394

Özet:

 


Abstract: This article about “Keyfe Aṣbaḥte?” deals with the literary answers to the question. This question is sometimes called “How are you this morning?” sometimes “How did you wake up?”, sometimes directly “How are you?” carries such meanings. “Keyfe Aṣbaḥte?” the interesting answers given to the question have attracted the attention of many authors due to its high literary value and mystical meanings. This literary material, which is mostly poured from the lips of famous ascetics in the form of aphorisms and wise words, appears in the form of both prose and poetry in classical literature and ascetic books. The important aspect of these exemplary and amazing answers in terms of Arabic and rhetoric is that they are presented with artistic interests and have value in terms of oratory arts. Especially in these answers, it is seen that the “badīʿ” arts such as “sajae”, “ṭibāḳ”, “muḳābala” are used skillfully.

.

 

Bu makale, kadim Arap kültüründe günün sabah vakitlerinde hâl hatır sormak üzere sıkça kullanılmış bir klişeye -كَيْفَ أَصْبَحْتَ؟ soru cümlesine- verilen edebî cevapları ele almaktadır. Yerine göre “Bu sabah nasılsın?”, “Nasıl oldun?”, “Sabaha nasıl eriştin?” ya da doğrudan “Nasılsın?” gibi karşılıklarla Türkçeye çevirebileceğimiz “Keyfe eṣbaḥte?” sorusuna verilen ilgi çekici cevaplar, yüksek edebî kalitesi, metnin manasındaki derinlik ve lengüistik açıdan ifade ettiği değer sebebiyle, pek çok müellifi cezbeden bir konu başlığı oluşturmuştur. Çoğunlukla meşhur zahitlerin dudaklarından birer vecize ve hikmetli söz formunda dökülen bu edebî ve mistik malzeme, klasik edebiyat ve züht kitaplarında gerek nesir gerek şiir formunda karşımıza çıkmaktadır. Genellikle kısa kesitlerden oluşan bu ibretlik, etkileyici cevapların Arap dili ve belagati açısından önem arz eden yönü, sanatsal kaygılarla ortaya konulmuş olması ve belagat sanatları açısından da özel bir değere sahip olmasıdır. Bu cevaplar içerisinde bilhassa seci, tıbâk ve mukābele gibi bedîʿ sanatlarının ustalıkla kullanıldığı göze çarpmaktadır. Makalemizde “Keyfe eṣbaḥte?” sorusu çerçevesinde teşekkül eden ve gerek mana derinliği gerek lafız dizilimindeki estetik açısından dikkat çeken edebî malzemenin bir kısmı çevirileriyle birlikte sunulmuş, ardından da genel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Makale detayları

Klasik Arap Edebiyatında Sıra Dışı Bir Tema: Keyfe Eṣbaḥte Sorusuna Verilen Hikemî Cevaplar

Yazarlar: Muhammed Faruk ÇAKIR | Şener ŞAHİN

Yayıncı: Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.31 Issue 1, pp.39-56

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000624776

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-680X

pISSN: 1301-3394

Sayı

Yazarlar:

Muhammed Faruk ÇAKIR | Şener ŞAHİN

Yayıncı:

Bursa Uludağ University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.31 Issue 1, pp.39-56

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000624776

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-680X

pISSN:

1301-3394