Aşk ve Kahramanlık Konulu Türk Halk Hikâyelerinde Düşman Tipi

Mehmet ÖZDEMİR

Makale detayları

Aşk ve Kahramanlık Konulu Türk Halk Hikâyelerinde Düşman Tipi

Yazarlar:

Mehmet ÖZDEMİR

Yayıncı:

Giresun University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.10 Issue 18, pp.239-266

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510867

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3407

pISSN:

1309-081X

Özet:

 


The aim of this study is to determine the enemy type and features of the
type in Turkish folk stories n the study which is the subject type research, it is tried to put forth
the enemy types with negative characteristics and the features of these types
in different perspectives by acting on the fact that literary works do not
include only positive features. The type studies which were done on folk
stories in the past focus mostly on the Alp/Alperen type based in Dede Korkut
stories whereas they focus on bravery and love types in the stories which are
about women types and love. It is certain that literary works come into value
thanks to existing of conflicts and contrasts. That is, there are negative
types besides positive types in literary works. In the past studies, it is seen
that the literary works are evaluated especially in terms of positive protagonist
of the work that is the enemy type is neglected. In the study, the negative
types in folk tales were typologically analyzed. The importance of the study of
the enemy type in the Turkish folk tales and the aim of determining their
function is more clearly understood.


.

 


Bu
çalışmanın amacı, aşk ve kahramanlık konulu Türk halk hikâyelerinde düşman
tipini ve bu tipin sahip olduğu özellikleri belirlemektir. Konusu tip
araştırması olan çalışmada, edebî eserlerde tiplerin sadece olumlu
özellikleriyle yer almadığından hareket edilerek, olumsuz özelliklere sahip düşman
tipler ve bu tiplerin özellikleri farklı bakış açılarıyla ortaya konulmaya
çalışılmıştır. Halk hikâyeleri üzerine geçmişte yapılan tip araştırmaları
kahramanlık hikâyeleri kapsamında daha çok Dede Korkut Hikâyeleri merkezli olup
Alp/Alperen tipi, kadın tipleri, vb. gibi; aşk konulu hikâyelerde ise kahraman
ve sevgili tipleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Çatışma ya da zıtlık, şüphesiz
anlatım esasına dayanan edebî eserlerin teşekkülünde en önemli unsurlardır.
Başka bir deyişle edebî eserde, olumlu tipler yanında olumsuz tiplerin
bulunması -özellikle Türk halk edebiyatına özgü anlatım esasına bağlı edebî
verimlerde- toplumsal değerlerin ve algıların daha belirgin bir şekilde ifade
edilebilmesinde önemli bir işlevi yerine getirir. Geçmişte yapılan
çalışmalarda, edebî eserlerin özellikle eserin olumlu başkahramanı açısından
değerlendirildiği yani düşman tipinin ihmal edildiği görülmektedir. Hâlbuki
edebî eserde başkahramanın olumlu niteliklerinin ortaya çıkmasında düşman tipe
ait olumsuz niteliklerin önemli bir rolü vardır. Geçmişten bu yana yapılan tip
çalışmalarında bu husus gözden kaçırılmış veya ihmal edilmiştir. Çalışmada,
halk hikâyelerindeki olumsuz tipler tipolojik açıdan tahlil edilmiştir. Bu
bağlamda düşünüldüğünde, Türk halk hikâyelerinde düşman tipini ve bu tipin
işlevlerini belirleme amacını taşıyan çalışmanın önemi daha net olarak
anlaşılmaktadır.


.

Makale detayları

Aşk ve Kahramanlık Konulu Türk Halk Hikâyelerinde Düşman Tipi

Yazarlar: Mehmet ÖZDEMİR

Yayıncı: Giresun University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.10 Issue 18, pp.239-266

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000510867

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-3407

pISSN: 1309-081X

Sayı

Yazarlar:

Mehmet ÖZDEMİR

Yayıncı:

Giresun University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.10 Issue 18, pp.239-266

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510867

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3407

pISSN:

1309-081X