ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ ESERLERİNDEN ÇENGNÂME’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE NÜSHA FARKLARI

Talha DİLBEN

Makale detayları

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ ESERLERİNDEN ÇENGNÂME’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE NÜSHA FARKLARI

Yazarlar:

Talha DİLBEN

Yayıncı:

Eren ÇABUK

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi:

Journal Of Oghuz Turkish Researches 2019 Issue 1, pp.48-107

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000529537

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2667-5250

Özet:

 


Oğuz Türkçesine dayalı olarak
gelişen ve Anadolu’da merkezi otoritenin sarsılmaya başladığı XIII. yüzyılda
yazı dili olan Eski Anadolu Türkçesi, Selçuklu Devleti'nin yıkılmasının
ardından Beylikler döneminde ve Osmanlı Devleti'nin bir döneminde belirgin
özellikleriyle gelişimini sürdürmüş, XV. yüzyılın ardından çeşitli
değişikliklerle yerini Osmanlı Türkçesine bırakmaya başlamıştır. Gelişimini
birçok müellifin yazdığı eserlerden takip edebildiğimiz Eski Anadolu
Türkçesinin eserlerini veren önemli müelliflerden biri de XIV. yüzyılın ikinci
yarısı ile XV. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı tahmin edilen, Germiyanlı olduğu
düşünülen Ahmed-i Dâî’dir. Çok sayıda eser yazmış olan müellifin, en meşhur ve
kaynaklarda adı ilk sırada yer alan eseri Çengnâme adlı mesnevisidir. Kimi
kaynaklarda hakkında yanlış bilgi verilen, başka eser veya eserlerle
karıştırılan Çengnâme üzerine yapılan kapsamlı çalışmalar, eserin gerçek
değerini göstermiştir.




Çengnâme’nin, İsmail Hikmet
ERTAYLAN ve Vasfi Mahir KOCATÜRK’ün adlarıyla da anılan, günümüze kadar
ulaşabilmiş iki nüshası olduğu biliniyordu. Ancak kütüphaneler dışında, eksik de
olsa, Çengnâme’nin yeni bir yazma nüshası daha tespit edilip şahsi kitaplığımıza
eklenmiştir. Çalışmamızda, dil ve imla özelliklerinin ardından, yeni nüshanın
metni Gönül ALPAY TEKİN’in çalışmasında verilen metinle karşılaştırılarak nüsha
farkları dipnotlar ile gösterilmiş, nüshanın örnek pozları sunulmuştur. Ayrıca
yeni bulunan nüshanın tarih tahmini yapılırken yalnızca dil ve imla
özelliklerine değinilmemiş, nüshadaki filigrandan da faydalanılmıştır.
Nüshadaki filigrana daha önceki bir çalışmada 1517 yılına ait bir belgede de
rastlanıldığı görülmüş ve böylece nüshanın tarih tahmini temellendirilmiştir.


.

Makale detayları

ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ ESERLERİNDEN ÇENGNÂME’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE NÜSHA FARKLARI

Yazarlar: Talha DİLBEN

Yayıncı: Eren ÇABUK

Ana Başlıklar: Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi: Journal Of Oghuz Turkish Researches 2019 Issue 1, pp.48-107

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000529537

Sıklık: Yıllık

eISSN: 2667-5250

Sayı

Yazarlar:

Talha DİLBEN

Yayıncı:

Eren ÇABUK

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Edebiyat

Dergi:

Journal Of Oghuz Turkish Researches 2019 Issue 1, pp.48-107

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000529537

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2667-5250