Deleuze’ün “Kadın-Oluş”, “Organsız Beden” ve “Arzulayan Makine” Kavramlarına Feminist Bir Yaklaşım:  Yeşim Ustaoğlu’nun Tereddüt Filmi Üzerinden Bir Çözümleme

Baran BARIŞ

Makale detayları

Deleuze’ün “Kadın-Oluş”, “Organsız Beden” ve “Arzulayan Makine” Kavramlarına Feminist Bir Yaklaşım: Yeşim Ustaoğlu’nun Tereddüt Filmi Üzerinden Bir Çözümleme

Yazarlar:

Baran BARIŞ

Yayıncı:

Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

SineFilozofi 2019, pp.536-552

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000597989

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2547-9458

Özet:

 


Deleuze’ün
“kadın-oluş”, “Organsız Beden” ve “arzulayan makine” kavramları feminist
felsefeciler tarafından yeniden ele alınmış ve Jardine, Irigaray gibi
felsefeciler, bu kavramlara eleştirel yaklaşmışlardır. Alanyazında bu
çalışmalar Deleuzyen feminizmin çıkış noktası olarak kabul edilmiştir. Jardine,
Irigaray’a da gönderimde bulunduğu çalışmalarında “Organsız Beden” kavramının,
kadın bedeninin ataerkil sistemle neredeyse benzer biçimde konumlandırılmasına
neden olduğuna dikkat çeker ve bu kavramlara ilişkin tarafsızlık,
cinsiyetsizleştirme gibi savların kadın bedeninin yeniden eril tahakküm altına
alınmasına kapı araladığını ileri sürer. Braidotti ise “kadın-oluş” kavramının
feminist kuram ve hareketin eleştirdiği eril bakışı göz ardı ettiğini savlar.
Çalışmamızda bu kuramsal temelden hareketle Yeşim Ustaoğlu’nun Tereddüt (2016) adlı filmindeki kadın
karakterlerin deneyimlerinin Deleuzyen feministler tarafından irdelenen
kavramlar çerçevesinde çözümlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem olarak nitel
araştırma yöntemlerinden içerik çözümlemesi seçilmiştir. Ustaoğlu, kadını
cinsel nesneye indirgeyen ya da “arzulayan makine” olarak gören erkek
karakterler aracılığıyla eril bakışı ifşa ederken ataerkil normlarla kuşatılmış
bir kültürde yaşayan iki kadının deneyimlerini, yaşadığı travmaları yansıtır.
Filmin iki temel kadın karakteri psikiyatrist Şehnaz ve çocuk yaşta
evlendirilmiş Elmas, çok farklı kültürlerde yetişmiş gibi görünse de iki kadın
aynı ataerkil toplumda yaşamaktadır ve buna koşut biçimde bedenleri ve cinsellikleri
ataerkil sistem tarafından biçimlendirilmiştir. Bir kadın yönetmenin
kamerasından kadın deneyimlerinin yansıtıldığı ve eril bakışın ifşa edildiği Tereddüt filmi, Deleuzyen feministlerin
yeniden ele aldığı kavramları bir kurmaca gerçeklik üzerinden sorgulama olanağı
sağlarken söz konusu çalışmalarda sunulan eleştirilerin haklılığını da ortaya
koymaktadır.


.

Makale detayları

Deleuze’ün “Kadın-Oluş”, “Organsız Beden” ve “Arzulayan Makine” Kavramlarına Feminist Bir Yaklaşım: Yeşim Ustaoğlu’nun Tereddüt Filmi Üzerinden Bir Çözümleme

Yazarlar: Baran BARIŞ

Yayıncı: Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar: Felsefe

Dergi: SineFilozofi 2019, pp.536-552

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000597989

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2547-9458

Sayı

Yazarlar:

Baran BARIŞ

Yayıncı:

Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

SineFilozofi 2019, pp.536-552

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000597989

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2547-9458