Sözde-bilim İnanış Ölçeği’nin (SİÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Ertan ÇETİNKAYA; M. Fatih TAŞAR

Makale detayları

Sözde-bilim İnanış Ölçeği’nin (SİÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yazarlar:

Ertan ÇETİNKAYA | M. Fatih TAŞAR

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Trakya University Journal of Education 2018 Vol.8 Issue 3, pp.497-512

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000678505

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

2630-6301

Özet:

 


Bu araştırmada sözde-bilimsel inanışları
açığa çıkarmayı amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmek
amaçlanmıştır. Araştırma İstanbul ilinde 3 farklı ortaokulun 8. sınıfta öğrenim
gören 207 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme süreci 8 aşamada
gerçekleştirilmiştir: (i) literatür tarama ve madde havuzu oluşturma, (ii)
hedef kitle ile yarı-yapılandırılmış mülakat, (iii) kapsam ve görünüş geçerliği
çalışması – uzman görüşü, (iv) ön uygulama aşaması, (v) esas uygulama aşaması,
(vi) güvenirlik hesaplamaları, (vii) yapı geçerliği çalışması ve (viii)
güvenirlik belirleme aşamasıdır. İlk aşamada geçmiş çalışmalardan da
yararlanarak bir madde havuzu oluşturulmuş ve daha sonra kapsam ve görünüş geçerliğini
sağlamak için bu maddeler uzman görüşüne sunulmuştur. Gelen dönütlerle birlikte
maddeler ile ilgili 8. sınıf öğrencileri ile yarı yapılandırılmış mülakatlar
gerçekleştirilmiştir. Bu aşamadan sonra pilot çalışma gerçekleştirilerek
anlaşılmayan maddeler taslak ölçekten çıkarılmıştır. Esas uygulama ile toplanan
veriler güvenirlik ve geçerlik analizine tabi tutulmuştur. Güvenirlik analizi
sonucunda üst grup ile alt grup puanları arasında anlamlı farklılık olmayan ve
iç tutarlığı düşüren 5 madde ölçekten çıkarılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi
(AFA) ile toplam 22 madde olan ölçeğin üç boyut altında toplandığı
belirlenmiştir: Sözde-fiziksel iddialar, sözde-öngörüsel iddialar ve
sözde-medikal iddialar. Açıklanan toplam varyans %42,81 olarak hesaplanmış ve doğrulayıcı
faktör analizi (DFA) aşamasına geçilmiştir. Uyum indexleri (χ2/sd =1,98,
RMSEA=.069, CFI=.92, SRMR=.074) değerleri incelendiğinde modelin uyumlu olduğu
görülmüştür. Güvenirlik çalışmaları ile ölçeğin tamamına ait Cronbach
Alfa (α) güvenirlik katsayısı .84, alt boyutlar için de sözde-fiziksel
iddialar = .83, sözde-öngörüsel iddialar = .77, ve sözde-medikal iddialar = .61
olarak hesaplanmıştır. Elde edilen analiz sonuçları sözde-bilim inanış
ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.


.

Makale detayları

Sözde-bilim İnanış Ölçeği’nin (SİÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yazarlar: Ertan ÇETİNKAYA | M. Fatih TAŞAR

Yayıncı: Trakya University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Trakya University Journal of Education 2018 Vol.8 Issue 3, pp.497-512

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000678505

Sıklık: Üç Yıllık

pISSN: 2630-6301

Sayı

Yazarlar:

Ertan ÇETİNKAYA | M. Fatih TAŞAR

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Trakya University Journal of Education 2018 Vol.8 Issue 3, pp.497-512

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000678505

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

2630-6301