KAZAK HALKININ AİTYS SANATI

Nasihat MURSALİMOVA; Almas ORALBEK; Mehmet AÇA

Makale detayları

KAZAK HALKININ AİTYS SANATI

Yazarlar:

Nasihat MURSALİMOVA | Almas ORALBEK | Mehmet AÇA

Yayıncı:

Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Motif Academy Journal of Folklore 2022 Vol.15 Issue 38, pp.469-480

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000573206

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2822-5538

pISSN:

1308-4445

Özet:

 

Aytıs sanatı, Kazak halkının göçebe hayatını, ulusal kimliğini, manevi doğasını ve bozkır kültürünü yansıtan, bu özelliklerle bağlı bir şekilde ortaya çıkıp gelişen eşsiz bir geleneksel mirastır. Kazak sözlü edebiyatının kahramanlık ve aşk destanları, türküleriyle birlikte gelişmiş, hatta tür ve içerik açısından bu türler üzerinde olumlu etkilerde bulunmuştur. Çalışmada, günümüze kadar yaşatılan Kazak halk edebiyatında eşsiz bir sanat olan aytısın bazı meselelerini ele aldık. Özellikle doğaçlama sanatı, kökeni, oluşumu, gelişimi, dağılımı, türü, sanatsal niteliği, Kazak kültürü ve edebiyatındaki rolüyle ulusal maneviyattaki öneminden bahsettik. İç tarz türleri ve işlevlerini, bazılarının eskime nedenlerini, yeniden oluşturulma ve ülke yararına dönüştürülme yollarını bilimsel olarak inceledik. Aytıs türlerinin toplanması, saklanması, sistemleştirilmesi, araştırılması, yayınlanması, çok yönlü yapıları, toplumun tarihsel ve sosyal koşullarına bağlı olarak farklı dönemlerdeki değişiklikler vb. konulara dikkat çektik. Çalışmada yazılı kaynaklardan elde edilen verileri kullandık. Çalışmanın sonuç kısmında, aytıs sanatının mevcut durumu ve söz konusu sanatın yaşatılması için yapılması gereken çalışmalar hakkında önerilerde bulunduk. Zaman zaman akamete uğratılan aytıs sanatının bayrağı, 20. yüzyılda Jambıl, Şaşıbay, Doskey, Nartay, Sat, Nurkan, Kayıp, Köşen, Kenen, Sayadil, Ümbetali gibi akınlar tarafından yükseltmişlerdir. Gelenek günümüzde de yaşatılmaktadır, fakat geleneğin modern ortamlarda korunamamaktadır. Aytıs şairleri, ünlü akınların aytıslarını ritimlerine uyumadan aktarmaktalar ve yüzyıllardır yaşayagelen bölge okullarının müzik geleneklerine saygı göstermemektedirler. Dolayısıyla bu gibi durumlar, modern aytıs sanatının çözülmemiş sorunlarındandır.

Makale detayları

KAZAK HALKININ AİTYS SANATI

Yazarlar: Nasihat MURSALİMOVA | Almas ORALBEK | Mehmet AÇA

Yayıncı: Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Motif Academy Journal of Folklore 2022 Vol.15 Issue 38, pp.469-480

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000573206

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2822-5538

pISSN: 1308-4445

Sayı

Yazarlar:

Nasihat MURSALİMOVA | Almas ORALBEK | Mehmet AÇA

Yayıncı:

Motif Yayıncılık

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Motif Academy Journal of Folklore 2022 Vol.15 Issue 38, pp.469-480

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000573206

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2822-5538

pISSN:

1308-4445