Tarzî-i Efşâr’ın Türkçe Şiirleriyle Farsçada Oluşturduğu Folklorik Bir Üslup

İsrafil BABACAN

Makale detayları

Tarzî-i Efşâr’ın Türkçe Şiirleriyle Farsçada Oluşturduğu Folklorik Bir Üslup

Yazarlar:

İsrafil BABACAN

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2015 Vol. Issue 74, pp.21-43

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897123

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Turks and Persians, who have been in the same circle of civilization throughout history, profoundly influenced each other’s language, culture and literature. However, a very popular idea in the literature proposes that it is the Persian language and culture which has had a great effect on the Turkish, especially in the tradition of poetry. Contrary to this belief, Turkish language and culture also influenced Persian poetry strongly. For example, there are a lot of Turkish words in Persian. Furthermore, Turkish language has had a strong influence on post-Islamic Classical Persian poetry's dream world and metaphors. The 17th-century poet Tarzi is one of the prominent figures of this influence in terms of language and style. He lived in South Azarbaijan (Persian Azarbaijan) in the 17th century. The basic feature of his style was inflecting Turkish words according to the rules of Persian grammar. This style, which can be considered artificial to some extent, is called “tarzik”. His style contains some similar characteristics to the "copy effect" in Lars Johanson's study titled, "Structural Factors in Turkish Language Relationships". This style is within the boundaries of folkloric style in Persian. Tarzik reminds one of “mülemma” at first sight since it is based on humor, but it differs from “mülemma” because it is contradicts the grammatical rules of both Turkish and Persian.

 

Tarihte uzun müddet ortak medeniyet dairesi içinde yer alan Türkler ve İranlılar, birbirlerinin dil, kültür ve edebiyatını derinden etkilemişlerdir. Ancak hemen her zaman, Fars dil ve kültürünün Türk şiiri üzerindeki etkisine değinilirken, Türk dil ve kültürünün mukabil etkisinden pek söz edilmemektedir. Oysa Türk dil ve kültürü de Fars edebiyatına kuvvetle tesir etmiştir. İslam sonrası klâsik Fars şiirinin hayal dünyası ve mazmunları üzerinde, Türkçenin kuvvetli bir etkisi vardır. İşte XVII. yüzyıl şairlerinden, Güney Azerbaycan’da yaşayan Tarzî, bu tesirin dil ve üslup yönünü temsil eden örneklerden biridir. Türkçe kelimeleri Farsça kurallara göre çekimlemek ve daha başka yeni uygulamalarıyla “tarzîk” denebilecek sun’î bir üslup icat etmiştir. Onun tarzı, Johanson 2007’deki “kopyalama etkisi”ne benzer kimi özellikleri içerir. Bu üslup Farsçada, folklorik üslubun sınırları içindedir. İlk bakışta mülemmâ zannedilebilecek bu tarz, alay ve latifeye dayanması ve her iki dilin de gramer kurallarına aykırı olması gibi yönleriyle mülemmâdan ayrılır.

Makale detayları

Tarzî-i Efşâr’ın Türkçe Şiirleriyle Farsçada Oluşturduğu Folklorik Bir Üslup

Yazarlar:

İsrafil BABACAN

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2015 Vol. Issue 74, pp.21-43

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897123

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Tarzî-i Efşâr

Tarzîk

Latife

Folklorik Üslup

Türk edebiyatının Fars Edebiyatına Etkisi

Karşılaştırmalı Edebiyat

Sayı

Makale detayları

Tarzî-i Efşâr’ın Türkçe Şiirleriyle Farsçada Oluşturduğu Folklorik Bir Üslup

Yazarlar: İsrafil BABACAN

Yayıncı: Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi: Bilig 2015 Vol. Issue 74, pp.21-43

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000897123

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1301-0549

Tarzî-i Efşâr

Tarzîk

Latife

Folklorik Üslup

Türk edebiyatının Fars Edebiyatına Etkisi

Karşılaştırmalı Edebiyat

Sayı

Yazarlar:

İsrafil BABACAN

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 2015 Vol. Issue 74, pp.21-43

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897123

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549