Gündelik Yaşam ve Toplumsal Hayat Perspektifinden Bir Mikro Tarih Denemesi: Şinasi’nin Kaleminden XIX. Yüzyılda İstanbul Sokaklarına Bakış

Hafize ŞAHİN; S. Dilek YALÇIN ÇELİK

Makale detayları

Gündelik Yaşam ve Toplumsal Hayat Perspektifinden Bir Mikro Tarih Denemesi: Şinasi’nin Kaleminden XIX. Yüzyılda İstanbul Sokaklarına Bakış

Yazarlar:

Hafize ŞAHİN | S. Dilek YALÇIN ÇELİK

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Dergi:

Erdem Dergisi 2010 Issue 58, pp.291-312

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414453

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Özet:

 


Şinasi is a model of the new intellectuals, and he wrote in his articles,
published in Tasvir-i Efkâr, the 19th century changes in Istanbul. Having
written about from what he saw in the streets to the wooden materials
used in city’s architecture, he reflects his imagination of a city on European model, and a daily life according to the requirements of the age.
Taking a glance at the streets of İstanbul and making the assessments
about what he has seen, he focuses on the lightening and widening of
the streets, assistance to those in need, beggars, stray dogs in detail. He
makes suggestions for street lightening and cleaning in İstanbul, one of
the well-known world cities, situated between Asia and Europe; but his
proposals reflect the Tanzimat dualism and his suggestions do not come
to life, and remain as his observations. In this study, we attempt to take
a look at the 19th century social life at the streets of İstanbul via Şinasi’s
articles. We believe, this would reflect the worldview of the era, the requirements of the age, the inevitable changes in the city. We also try to
show the intellectual difficulty of Şinasi, who wanted to be Modernized
on the one hand, but who could not leave aside his traditional values,
on the other. We would like to express once more by this study that we
understood well how difficult it is to put those theoretical into practice.  

.

 

Şinasi, yeni aydın tipinin bir örneğidir ve Tasvir-i Efkâr’da yazdığı makalelerde 19. yüzyılda İstanbul’da yaşanan değişimi ayrıntılı olarak ele
alır. İstanbul’un sokaklarında gördüklerinden şehrin mimarisinde kullanılan ahşap malzemeye dair pek çok konuyu yazılarında işleyen Şinasi, Avrupa’da gördüğü gibi bir şehir görüntüsü arzular ve çağın gerektirdiği gibi bir gündelik yaşamı tasavvur eder. 19. yüzyıl İstanbul sokaklarına bakan ve gördüklerine ilişkin değerlendirmeler yapan Şinasi, sokakların aydınlatılması ve genişletilmesi, muhtaçlara yardım, dilenciler, sokak köpekleri gibi şehri bütünleyen unsurların üzerinde ayrıntılı
bir biçimde durur. Asya ve Avrupa’yı birleştiren ve dünya şehirlerinden
biri olan İstanbul’un sokaklarının aydınlatılması ve temizlenmesi hakkında öneriler sunmaya çalışır; ancak Tanzimat’ın düalist yapısının bir
yansıması olarak önerileri genelde var olanı gözden geçirmekle sınırlı
kalır. Şinasi’nin makalelerinden hareketle 19. yüzyıl toplumsal hayatına İstanbul sokaklarından bakmaya çalışacağımız bu yazıda, dönemin
bakış açısını, şehir yaşamındaki kaçınılmaz değişimi ve Batılı olmak isteyen ancak bağlı olduğu değerlere de sırtını dönemeyen bir aydının sıkışıp kaldığı çıkmazı göstermek istiyoruz. Bu yazı sayesinde teoride tasavvur edilenlerin pratiğe dökülebilmesinin ne kadar zor olduğunu bir
kez daha anladığımızı tekrar etmek isteriz.

Makale detayları

Gündelik Yaşam ve Toplumsal Hayat Perspektifinden Bir Mikro Tarih Denemesi: Şinasi’nin Kaleminden XIX. Yüzyılda İstanbul Sokaklarına Bakış

Yazarlar: Hafize ŞAHİN | S. Dilek YALÇIN ÇELİK

Yayıncı: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Dergi: Erdem Dergisi 2010 Issue 58, pp.291-312

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2010

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000414453

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Sayı

Yazarlar:

Hafize ŞAHİN | S. Dilek YALÇIN ÇELİK

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Dergi:

Erdem Dergisi 2010 Issue 58, pp.291-312

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414453

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X