TÜRKÇE TIP ESERLERİNDE KADIN GENİTAL SİSTEMİ ANATOMİSİ ÜZERİNE:XIII.-XVIII. YÜZYILLAR

Ahmet ACIDUMAN; Berna ARDA

Makale detayları

TÜRKÇE TIP ESERLERİNDE KADIN GENİTAL SİSTEMİ ANATOMİSİ ÜZERİNE:XIII.-XVIII. YÜZYILLAR

Yazarlar:

Ahmet ACIDUMAN | Berna ARDA

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2014 Vol.4 Issue 3, pp.29-43

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000561153

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1309-8004

Özet:

 

Abstract      To examine and to evaluate the sections related to female reproductive system anatomy found in medical works that were written in “madrasah era”, which was accepted as the early period of anatomy learning in the history of Turkish medicine is th aim of this article. Turkish medical works containing anatomical sections and Turkish works written on anatomy between 13th and 18th centuries are the materials of this research. Sections related to female reproductive system anatomy were determined and were transliterated to contemporary Turkish alphabet and then were evaluated. There are sections related to female reproductive system anatomy in Physician Bereket’s Tuhfa-i Mubarizi [Gift to Mübârizî], al-Mardânî’s Kitab al-Muntahab fi al-Tibb [Selected Book of Medicine], Surgeon İbrâhîm’s Ala’im-i Jarrahin [Wonders of Surgeon], Emîr Çelebi’s Anmuzac al-Tibb [Sample of Medicine] and Shams al-din Itaqi’s Tashrih al-Abdan [Dissection of Bodies]. Knowledge on anatomy of female reproductive system is little in parallel with limited anatomy knowledge found in these works and information is superficial and given nearly on a level with names. The Turkish work containing the detailed anatomical knowledge on female reproductive system is Shams al-din Itaqi’s Tashrih al-Abdan, which were written as an anatomy book and it seems to summarize the knowledge on anatomy of female reproductive system found in Avicenna’s Canon of Medicine in Turkish.

 

Bu makalede, Türk tıp tarihinde anatomi öğreniminin erken dönemi olarak kabul edilen ve “medrese dönemi” olarak adlandırılan devrede yazılmış bulunan tıbbi eserlerde yer alan kadın genital sistemi anatomisi konusundaki bölümlerin incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. On üçüncü ve on sekizinci yüzyıllar arasında yazılan ve içerisinde anatomi bölümü bulunan Türkçe tıbbi eserler ile yalnızca anatomi üzerine yazılan Türkçe eserler bu araştırmanın gerecidir. Bu eserlerde yer alan kadın genital sistemi anatomisi ile ilgili bölümler saptanmış ve bu bölümler çağdaş abeceye çevriyazıları yapılarak değerlendirilmiştir. Hekîm Bereket’in Tuhfe-i Mubârizî; Abdülvehhâb bin Yûsuf ibn-i Ahmed el-Mardânî’nin Kitâbu’l-Müntehab fî’t-Tıbb; Cerrâh İbrâhîm’in Alâ’im-i Cerrâhîn; Emîr Çelebî’nin Enmûzecü’tTıbb ve Şemseddîn İtâkî’nin Teşrîhü’l-Ebdân ve Tercemân-ı Kıbâle’-i Feylesûfân adlı eserlerinde kadın genital sistemi ile ilgili bölümler bulunmaktadır. Bu eserlerde yer alan kısıtlı anatomi bilgilerine koşut olarak, kadın genital anatomisine ait bilgilerin de çok az olduğu, ayrıntıdan uzak ve neredeyse isim düzeyinde bir bilgilendirme olduğu görülmektedir. Bu döneme ait kadın genital sistemi anatomisine dair en ayrıntılı bilgi içeren Türkçe yazma Şemseddîn İtâkî’nin eseri Teşrîh-i Ebdân olup, sadece anatomi üzerine yazılmış olan bu eserde İbn Sînâ’nın Kânûn’unda yer alan kadın genital sistemi anatomisi hakkındaki bilgileri Türkçe olarak özetlemiş görünmektedir.

Makale detayları

TÜRKÇE TIP ESERLERİNDE KADIN GENİTAL SİSTEMİ ANATOMİSİ ÜZERİNE:XIII.-XVIII. YÜZYILLAR

Yazarlar: Ahmet ACIDUMAN | Berna ARDA

Yayıncı: Mersin University

Dergi: Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2014 Vol.4 Issue 3, pp.29-43

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000561153

Sıklık: Aylık

eISSN: 1309-8004

Sayı

Yazarlar:

Ahmet ACIDUMAN | Berna ARDA

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2014 Vol.4 Issue 3, pp.29-43

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000561153

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1309-8004