MERSİN/ATLILAT  SADİYE  KIRSAL MİMARİ ENVANTER RAPORU

İpek DURUKAN

Makale detayları

MERSİN/ATLILAT SADİYE KIRSAL MİMARİ ENVANTER RAPORU

Yazarlar:

İpek DURUKAN

Yayıncı:

Türkiye Bilimler Akademisi

Dergi:

Turkish Academy of Sciences Journal of Cultural Inventory 2003 Issue 1, pp.130-149

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2003

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000643115

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-5013

pISSN:

1304-2440

Özet:

 

Atlılar is a Circassian village located on the  Toros/Bolkar mountain series at about 1400  m altitude and 65 k m awa y from Mersin  city centre. Formerly called Sadiye, the  settlement has been established by Kabard  and Abkha z groups whic h had settled in  the area wit h the help of Sultan Abdülham i d 11 at the end of the 19th century. After  1980's the village begun to lose its authentic  character that wa s conserved due to the ethnic structure and architectural features quite different from the characteristics of other  settlement areas in the same climate and altitude.  "Mersin, Atlılar  Sadiye  Village Rura l Arc   hitectural Documentation" study is based  on updated information whic h wa s collected for the elaboration of the master's thesis  entitled "Vernacular Architecture and a Ca   se Study on Atlılar Village " submitted in  1996 to the Institute of Science and Technology of Çukurova University.  T h e updating consisted in analyzing the  existing physica l and social structure, la -  king digital photos of the buildings which  kept their authentic characteristics and determining the coordinates of the settlement  by using GPS , Grid-iron schemed firs t settlement area of  the village wa s on 2 k m wes t of the existing  settlement. Due to hard climatic conditions  the eighty five households of the old village  wer e moved soon after to the present land  and the organic structure of the Village wa s  formed step by step.  T h e settlement owe s its authentic character  to the log houses built in juniper trees  whic h wer e very abundant in the area. Some of these log houses wer e reconstructed  by reusing the material of the first houses.  Thi s wa y of construction wa s gradually  abandoned whe n the tree cut wa s banned  by the legislation in 1937 but continued un   til the 1960's.  108 of the 180 buildings wer e made of juniper trees. Because of changes in social and  economic structure due to migration from  rura l to urban areas, only 10 of the total 53  juniper houses are still i n use. Th e rest are  used for sheep folds or storage purposes or  are derelict buildings , Juniper houses and  sheep folds that are still in use were plastered with mud .  Thi s updated study revealed that the most  important problem of Atlılar village is the  ver y poor condition of the unused buildings and the irreversible process of degradation^ ue to new land uses.

 

Atlılar, Mersin il merkezine 65 km uzaklıkta Toros/Bolkar Dağlan üzerinde yaklaşık 1400 m yükseltide kurulmuş bir Çerkez Köyü. Eski adı Sadi ye olan yerleşim 19. yüzyıl sonunda II. Abdülhamit tarafından bölgeye yerleştirilen Abzegh ve Kabardey gruplar tarafından kurulmuş. Gerek mimari özellikleri gerekse etnik yapısı ile özgün yapısını büyük ölçüde korumuş olan köy, yaklaşık aynı yükselti ve iklimde yer alan çevre yerleşim birimlerinden farklı karakterini 80'li yıllar sonrasında hızla kaybetmeye başlamış."Mersin İli Atlılar  Sadiye  Köyü Kırsal Mimarlık Envanteri" çalışması, 1996 yılında Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü'nde tamamlanan "Vernaküler Mimari ve Atlılar Köyü Üzerine Bir Çalışma "isimli yüksek lisans çalışması sırasında sağlanan verilerin TÜBA - TÜKSEK projeleri formatında güncellenmesi esasına dayanmaktadır. Bu bağlamda Atlılar Köyü'nde yapılan çalışma ile, mevcut fiziki ve sosyal veriler analiz edilmiş, özgün niteliklerini korumakta olan binaların dijital fotoğrafları çekilmiş ve GPS aleti kullanılarak koordinatları saptanmıştır.Köyün ilk yerleşim yeri, bugünkü yerleşim yerinden yaklaşık 2 km batıda ve ızgara plan şemasına sahiptir. Seksen beş hane olarak kurulan köy kısa bir süre sonra bugünkü yerleşim yerine taşınmış ve mevcut organik doku zaman içerisinde oluşmuştur. Yerleşime özgün karakterini veren bir zamanlar çevrede bolca yetişen ardıç ağacından yapılmış yığma binalardır. Bu binaların bir kısmı eski köy alanından taş inmiştir. Ardıç binaların yapımı 1937 yılında ormandan ağaç kesimi yasaklanınca azalmış, 1960'lı yıllara kadar devam etmiştir.Yerleşimdeki 180 adet binadan 108'i ardıç yığmadır. Bu binalardan 53'ü konut, 55'idepo veya a hırdır. Sosyal ve ekonomik yapıdaki değişim ve kente göç sonucu ardıç binaların sadece 10 adedi sürekli konut olarak kullanılmaktadır. Halen kullanılmakla olan konut ve ağıllar balçıkta sıvanmıştır.Güncellenen bu çalışma bir kez daha göstermiştir ki Atlılar Köyü'nün en öncelikli sorunu terkedilmiş binaların içinde bulunduğu kötü durum ve arazi kullanımlarında ki farklılaşmalara bağlı geri dönülmez bozulma sürecidir.

Makale detayları

MERSİN/ATLILAT SADİYE KIRSAL MİMARİ ENVANTER RAPORU

Yazarlar: İpek DURUKAN

Yayıncı: Türkiye Bilimler Akademisi

Dergi: Turkish Academy of Sciences Journal of Cultural Inventory 2003 Issue 1, pp.130-149

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2003

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000643115

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-5013

pISSN: 1304-2440

Sayı

Yazarlar:

İpek DURUKAN

Yayıncı:

Türkiye Bilimler Akademisi

Dergi:

Turkish Academy of Sciences Journal of Cultural Inventory 2003 Issue 1, pp.130-149

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2003

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000643115

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-5013

pISSN:

1304-2440