Batılı Paradigmaların Dönüştürücülüğü Bağlamında Tanzimat Şiirinde Deist Etkiler

Ümmühan GÖKMEN

Makale detayları

Batılı Paradigmaların Dönüştürücülüğü Bağlamında Tanzimat Şiirinde Deist Etkiler

Yazarlar:

Ümmühan GÖKMEN

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

HUMANITAS - International Journal of Social Sciences 2019 Vol.7 Issue 14, pp.296-317

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000457727

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2645-8837

pISSN:

2147-088X

Özet:

 


The relationship between literature, especially poetry, and philosophy dates back to archaic times. It is a key to observe how the paradigm shifts in philosophy can transform the poet's persona and the content of the poems. Scientific and philosophical developments in the West induced individual and social paradigms to reshape. This transformation, with the declaration of Tanzimat, has changed the way of individuals' positioning themselves with society and existence. Impacts of the change first observed in the poetry which had been the main communication tool of the Ottoman literature for centuries. In this context, one of the salient transformation in poems during the Tanzimat Reform Era was the reflection of deist ideas on the content of the writings. This study aims to establish the impact of deist ideology on poems of Ottoman society during the Tanzimat period which were influenced by the paradigm shifts in the  Western philosophical developments.

.

 


Genelde edebiyatın, özelde şiirin felsefeyle
ilişkisinin kadim zamanlara dayandığı bilinmektedir. Bu ilişki, felsefede
meydana gelen paradigma değişimlerinin şair personasını ve şiirin içeriğini
nasıl dönüştürdüğünü gözlemlemeyi mümkün kılmaktadır. Rönesans’la artan ve
Aydınlanma ile devam eden bilimsel ve düşünsel gelişmeler Batı’da bireysel ve
toplumsal pek çok alanda paradigma değişimlerine sebep olmuştur. Aydınlanma ile
bu süreç gelişerek din merkezli toplumsal yapıyı akıl merkezli hâle
getirmiştir. Batı'daki gelişmelerin Osmanlı toplumunda da geleneksel yaşayış ve
düşünüş tarzlarını dönüştürmeye başladığı görülür. Tanzimat'ın ilanı ile hız
kazanan bu süreçle birlikte bireyin varlıkla, toplumla ve kendisiyle ilişkisini
konumlandırmasında önemli ölçülerde farklılaşmalar meydana gelir. Değişimin
Osmanlı edebiyat sahasındaki etkileri, ilk olarak yüzyıllar boyu en önemli
ifade aracı olan şiirde kendini göstermiştir. Bu bağlamda Tanzimat Dönemi Türk şiirinde
dikkat çeken farklılaşmalardan biri de deist düşüncenin şiirin içeriğindeki
yansımalarıdır. Bu çalışma, Batı felsefesinin Osmanlı düşünce dünyasında
meydana getirdiği paradigma değişimleri bağlamında Tanzimat şiirindeki  deist etkileri tespit etmeyi amaçlamaktadır.


.

Makale detayları

Batılı Paradigmaların Dönüştürücülüğü Bağlamında Tanzimat Şiirinde Deist Etkiler

Yazarlar: Ümmühan GÖKMEN

Yayıncı: Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: HUMANITAS - International Journal of Social Sciences 2019 Vol.7 Issue 14, pp.296-317

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000457727

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2645-8837

pISSN: 2147-088X

Sayı

Yazarlar:

Ümmühan GÖKMEN

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

HUMANITAS - International Journal of Social Sciences 2019 Vol.7 Issue 14, pp.296-317

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000457727

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2645-8837

pISSN:

2147-088X