Meclis Üyeliğinden Paşa’ lığa Tahir Ağa (Tanzimat Sonrası Yerel Yönetimde Eşrafın Rolüne İlişkin Bursa’dan Bir Örnek)

Emre SATICI

Makale detayları

Meclis Üyeliğinden Paşa’ lığa Tahir Ağa (Tanzimat Sonrası Yerel Yönetimde Eşrafın Rolüne İlişkin Bursa’dan Bir Örnek)

Yazarlar:

Emre SATICI

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Antik dünya tarihi

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi 2006 Vol.25 Issue 40, pp.225-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000617540

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1015-1826

Özet:

 

One of the institutions that have be en established for the Ottoman local  administration, are the town councils which arose as a result of reforms realized  during the Reformation period (Tanzimat Era). At these councils which are started  to function in all cities and small towns located within all provinces wherein the  reforms had been put into implementation, excluding the permanent members which  had been assigned by the Centrcil government those persons who were appointed by  the general election of people living in that district, served as a member. The local  members, who were able to become a member of town council, have been generally  selected among the influenced persons named as the local notables (eşraf). Such  persons, thanks to the post of being a member of town council, have further  solidified their influences and interesis which had been acquired by then for many  years as a result of the special characteristics and phases of Ottoman community  because, owing to their official statues gained from the membership of town  council, they have been able to have joint financial and economic authorities as  same as the ones possessed by the state in the local administration. By misusing  such authorities for their benefits coursing harms over the local administration and  people, they during the whole 19'h century, have played a role ofinstability over the  provincial administration.  Such facts which are documented through this article have been depicting an  example which was found in Bursa in regard with this situation. Accordingly, Tahir  Ağa, a notable of town and in the position of a chief actor, has joined as a member  to the first local council which had been founded in Bursa and thanks to this post of  membership maintained by him for many years, he increased his wealth and  influence and evermore involved in some corruptions. However, a further  interesting fact serves to indicate that, in spite of such corruptions and being a local  notable, he was able to obtain the titles of a governmental officer and finally  promoted to the rank of a Pasha and appointed as the governor of Hüdavendigar  Province.

 

Tanzimat reformlarıyla Osmanlı mahallf yönetiminde oluşturulan yeni  kurumlardan birisi de yerel meclislerdir. Reformların uygulamaya konulduğu bütün  eyaletlerde bulunan şehir ve kasabalarda çalışmaya başlayan bu meclislerde,  merkezı hükümetin atadığı daimı üyeler dışında bölge halkının seçimle belirlediği  kişiler üye olarak bulunmuşlardır. Bu şekilde meclise giren yerel üyeler ise  genellikle o yörenin eşrafı olarak adlandırılan nüfuzlu kişilerinden olmuşlardır.  Bunlar, Osmanlı toplumunun özel şart ve evreleri içinde yıllardan beri elde ettikleri  nüfuz ve etkilerini, meclis üyefiği ile daha da pekiştirmişlerdir. Çünkü meclis  üyeliğinden kazandıkları resmı statüleriyle, devletin yerel yönetimde sahip olduğu  malf ve ekonomik yetkilere ortak olabilmişlerdir. Bu imkanı merkezi idare ve halkın  zararına olarak kendi çıkarları için kulanarak 19. yy. boyunca taşra yönetiminde bir  istikrarsızlık unsuru olarak rol oynamışlardır.  Makalemizde belgeleriyle ortaya koyduğumuz olgular, bu duruma ilişkin Bursa  şehrinde ortaya çıkmış bir örneği betimlemektedir. Buna göre, olguların içinde baş  aktör konumunda olan eşraftan Tahir Ağa, Bursa'da ilk kurulan yerel meclise üye  olarak girmiş ve uzun yıllar elinde bulundurduğu bu üyelik sayesinde servet ve  nüfuzunu arttırmış, hatta bazı yolsuzluklara karışmıştır. Daha da ilginci, bütün  bunlara rağmen yerel eşraftan biri olarak memurıyet ünvanıarı elde etmiş ve en  sonunda "Paşalık" rütbesine terfi ettirilerek Hüdavendigar Eyaleti Valiliği'ne tayin  edilebilmiştir.

Makale detayları

Meclis Üyeliğinden Paşa’ lığa Tahir Ağa (Tanzimat Sonrası Yerel Yönetimde Eşrafın Rolüne İlişkin Bursa’dan Bir Örnek)

Yazarlar: Emre SATICI

Yayıncı: Ankara University

Ana Başlıklar: Antik dünya tarihi

Dergi: Tarih Araştırmaları Dergisi 2006 Vol.25 Issue 40, pp.225-244

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2006

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000617540

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1015-1826

Sayı

Yazarlar:

Emre SATICI

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Antik dünya tarihi

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi 2006 Vol.25 Issue 40, pp.225-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000617540

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1015-1826