Gelibolu Yarımadası’nda İtilaf Blokuna Ait Harp Mezarlıklarının İnşası Ve Statüsü

Abdurrahman BOZKURT

Makale detayları

Gelibolu Yarımadası’nda İtilaf Blokuna Ait Harp Mezarlıklarının İnşası Ve Statüsü

Yazarlar:

Abdurrahman BOZKURT

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2012 Vol.28 Issue 84, pp.57-101

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886691

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


In order to take over sovereignty of the Straits and to leave The Ottoman Empire out of
the war The Entente Block attacking the Dardanelles, by giving nearly 250,000 lost have been
forced to withdraw . Very few single graves for those killed in the Gallipoli Campaign. Due to the
war conditions most of soldiers was buried in pits. Some of them were not buried on the land.
Due to the Allies withdrew back the task of burying the corpses fell to the Ottoman Empire.
However, after the war the spread rumors that in the foreign-owned cemeteries, tombs intentionally had been destroyed. By determinations made by the Papal representative show taht this rumors turned out not to be true. But after the Mudros Armistice these allegations came up again.
After Mudros Armistice the British, who occupied the Dardanelles, tried to seize control of
the area where the foreign graves and cemeteries in. Graves Registration Unit (GRU) was registration the part of the foreign-owned burial, cemeteries and places of the remains with the identities
of the bodies. Imperial War Graves Comission (IWGC), who sent to the region after GRU, by
completing registration process began the construction of cemeteries and memorial. This time,
signed the Treaty of Sevres, gave the right to the Allied governments to arrange, provide, construct, care, and housing foreign-owned burial, cemeteries and monuments.
Without waiting for approval of the British exercised a large portion of the relevant articles
of the Treaty of Sevres. On the successful conclusion of the National Struggle The Treaty of
Sevres was eliminated. However, construction work was almost completed at Gallipoli. In the
Lausanne Conference, the Allies have raised this issue. After the negotiations the area where foreign graves, cemeteries and monuments will take place, has been turned into a distinctive region.
It also banned the use of the area designated for purposes. Until 1926 the a large a large part of
the cemeteries and monuments have been completed at Gallipoli.

.

 

Boğazların hâkimiyetini ele geçirmek ve Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak amacıyla
Çanakkale Cephesi’ni açan İtilaf Bloku 250,000’e yakın kayıp vererek geri çekilmek zorunda
kaldı. Çanakkale Savaşlarında hayatını kaybedenlerin çok azı için tek kişilik mezarlar yapılabildi.
Savaş koşulları nedeniyle askerlerin büyük bir kısmı toplu ceset çukurlarına defnedildi. Bir
kısmı da defnedilmeden arazi üzerinde kaldı. İtilaf Bloku geri çekildiğinden cesetlerini defnetme vazifesi de Osmanlı Devleti’ne düştü. Buna rağmen Çanakkale Savaşlarının ardından
yabancılara ait mezar ve mezarlıkların kasten tahrip edildiğine dair söylentiler yayıldı. Papalık
Temsilcisi tarafından yapılan tespitlerle söylentilerin doğru olmadığı ortaya çıktı. Fakat Mondros
Mütarekesi’nden sonra bu iddialar yeniden gündeme geldi.
Mondros Mütarekesi’nin akabinde Çanakkale’yi işgal eden İngilizler mezarlıklarının
bulunduğu mıntıkada kontrolü ele geçirmeye çalıştılar. İngiliz Mezar Tescil Birimi (MTB)
yabancılara ait mezarlık ve kalıntıların yerlerini ve cesetlerin kimliklerinin bir kısmını tescil etti.
MTB’den sonra bölgeye gönderilen İmparatorluk Harp Mezarları Komisyonu (İHMK) tescil
işlemlerini tamamlayarak mezarlık ve anıt inşasına başladı. Bu sıralarda imzalan Sevr Antlaşması
İtilaf Devletlerine yabancılara ait mezarlık ve anıtları inşa, düzenlenme, bakım ve muhafazasını
sağlama hakkını verdi. İngilizler onaylanmasını beklemeden Sevr Antlaşması’nın mezarlıklarla
ilgili maddelerinin büyük bir kısmını tatbikata geçirdiler. Millî Mücadele’nin başarıyla
sonuçlanması üzerine Sevr Antlaşması ortadan kaldırıldı. Ancak Gelibolu’da inşa çalışmaları
neredeyse tamamlanmak üzereydi. İtilaf Devletleri Lozan Konferansı’nda bu meseleyi gündeme
getirdiler. Yapılan müzakerelerin ardından yabancı mezarlık ve anıtlarının yer aldığı mıntıka kendine has münhasır bir bölge haline getirildi. Bu bölgenin belirlenen amaçlar dışında kullanımı da
yasaklandı. 1926 yılına kadar Gelibolu’da bulunan İtilaf mezarlık ve anıtların büyük bir kısmı
tamamlandı.

Makale detayları

Gelibolu Yarımadası’nda İtilaf Blokuna Ait Harp Mezarlıklarının İnşası Ve Statüsü

Yazarlar:

Abdurrahman BOZKURT

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2012 Vol.28 Issue 84, pp.57-101

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886691

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X

Çanakkale Boğazı

Çanakkale Savaşları

Gelibolu

Harp Mezarları

İtilaf Bloku

Sayı

Makale detayları

Gelibolu Yarımadası’nda İtilaf Blokuna Ait Harp Mezarlıklarının İnşası Ve Statüsü

Yazarlar: Abdurrahman BOZKURT

Yayıncı: Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2012 Vol.28 Issue 84, pp.57-101

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000886691

Sıklık: Aylık

eISSN: 2667-5420

pISSN: 1011-727X

Çanakkale Boğazı

Çanakkale Savaşları

Gelibolu

Harp Mezarları

İtilaf Bloku

Sayı

Yazarlar:

Abdurrahman BOZKURT

Yayıncı:

Atatürk Araştırma Merkezi

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 2012 Vol.28 Issue 84, pp.57-101

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000886691

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-5420

pISSN:

1011-727X