Şairin Meşrebi: Fehîm-i Kadîm, Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlib Bey'in Meşreb Redifli Gazelleri

Fahri Kaplan

Makale detayları

Şairin Meşrebi: Fehîm-i Kadîm, Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlib Bey'in Meşreb Redifli Gazelleri

Yazarlar:

Fahri Kaplan

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Dergi:

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Vol.13 Issue 26, pp.27-62

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001296025

pISSN:

1309-7660

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Bir kişinin mizacını, karakterini, tabiatını ifade eden meşreb kavramı, şairler söz konusu olduğunda şiirlerinin üslup ve içeriğine de etki eden önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada, Fehîm-i Kadîmin kaleme aldığı meşreb redifli gazel, meşreb kavramı etrafında bir şairin kendi meşrebine hayal ve imaj yüklü bir anlatım içinde getirdiği yorumlar açısından dikkate değer bir şiirdir. 17. yüzyılda yaşayan Fehîm-i Kadîmin meşreb gazeline 18. yüzyılda Esrâr Dede, 19. yüzyılda ise Leskofçalı Gâlib Bey nazire söylemişlerdir. Fehîm-i Kadîmin şiirinde hâkim olan meşrep, aşkla dolu çılgın bir âşığın kendinden geçmesi, pervane gece kelebeği gibi yanması ve aşkın ikliminde çılgın bir coşku ile aşk şarabını yudumlayıp mest sarhoş olması şeklinde özetlenebilir. Fehîmin şiirine hâkim olan bu meşrebin Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlibi de etkilediği ve söz konusu şiirlerin içerik ve üslubunu ana hatlarıyla belirlediği söylenebilir. Bununla birlikte Esrâr Dede ve Gâlib Bey, şiirlerinde kendilerine has duyuş ve tarzı da yansıtarak sözlerine kendi meşreplerinin damgasını vurmuşlardır. Esrâr Dedenin şiirinde tasavvuf ve özellikle Mevleviliğe dair imajlar, bazı zıt unsurların uyum içinde şaşırtıcı kullanımı söze ayrı bir derinlik katmıştır. Gâlib Bey ise sade gibi görünen anlatımının arkasına derin bir aşk ve varlık anlayışı sığdırmıştır. Her üç şairin meşreplerinde aşk ve aşka bağlı divanelik, kendinden geçiş, yanış gibi coşkulu hâller öne çıkar.

 Bir kişinin mizacını, karakterini, tabiatını ifade eden meşreb kavramı, şairler söz konusu olduğunda şiirlerinin üslup ve içeriğine de etki eden önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada, Fehîm-i Kadîmin kaleme aldığı meşreb redifli gazel, meşreb kavramı etrafında bir şairin kendi meşrebine hayal ve imaj yüklü bir anlatım içinde getirdiği yorumlar açısından dikkate değer bir şiirdir. 17. yüzyılda yaşayan Fehîm-i Kadîmin meşreb gazeline 18. yüzyılda Esrâr Dede, 19. yüzyılda ise Leskofçalı Gâlib Bey nazire söylemişlerdir. Fehîm-i Kadîmin şiirinde hâkim olan meşrep, aşkla dolu çılgın bir âşığın kendinden geçmesi, pervane gece kelebeği gibi yanması ve aşkın ikliminde çılgın bir coşku ile aşk şarabını yudumlayıp mest sarhoş olması şeklinde özetlenebilir. Fehîmin şiirine hâkim olan bu meşrebin Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlibi de etkilediği ve söz konusu şiirlerin içerik ve üslubunu ana hatlarıyla belirlediği söylenebilir. Bununla birlikte Esrâr Dede ve Gâlib Bey, şiirlerinde kendilerine has duyuş ve tarzı da yansıtarak sözlerine kendi meşreplerinin damgasını vurmuşlardır. Esrâr Dedenin şiirinde tasavvuf ve özellikle Mevleviliğe dair imajlar, bazı zıt unsurların uyum içinde şaşırtıcı kullanımı söze ayrı bir derinlik katmıştır. Gâlib Bey ise sade gibi görünen anlatımının arkasına derin bir aşk ve varlık anlayışı sığdırmıştır. Her üç şairin meşreplerinde aşk ve aşka bağlı divanelik, kendinden geçiş, yanış gibi coşkulu hâller öne çıkar.

 Bir kişinin mizacını, karakterini, tabiatını ifade eden meşreb kavramı, şairler söz konusu olduğunda şiirlerinin üslup ve içeriğine de etki eden önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada, Fehîm-i Kadîmin kaleme aldığı meşreb redifli gazel, meşreb kavramı etrafında bir şairin kendi meşrebine hayal ve imaj yüklü bir anlatım içinde getirdiği yorumlar açısından dikkate değer bir şiirdir. 17. yüzyılda yaşayan Fehîm-i Kadîmin meşreb gazeline 18. yüzyılda Esrâr Dede, 19. yüzyılda ise Leskofçalı Gâlib Bey nazire söylemişlerdir. Fehîm-i Kadîmin şiirinde hâkim olan meşrep, aşkla dolu çılgın bir âşığın kendinden geçmesi, pervane gece kelebeği gibi yanması ve aşkın ikliminde çılgın bir coşku ile aşk şarabını yudumlayıp mest sarhoş olması şeklinde özetlenebilir. Fehîmin şiirine hâkim olan bu meşrebin Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlibi de etkilediği ve söz konusu şiirlerin içerik ve üslubunu ana hatlarıyla belirlediği söylenebilir. Bununla birlikte Esrâr Dede ve Gâlib Bey, şiirlerinde kendilerine has duyuş ve tarzı da yansıtarak sözlerine kendi meşreplerinin damgasını vurmuşlardır. Esrâr Dedenin şiirinde tasavvuf ve özellikle Mevleviliğe dair imajlar, bazı zıt unsurların uyum içinde şaşırtıcı kullanımı söze ayrı bir derinlik katmıştır. Gâlib Bey ise sade gibi görünen anlatımının arkasına derin bir aşk ve varlık anlayışı sığdırmıştır. Her üç şairin meşreplerinde aşk ve aşka bağlı divanelik, kendinden geçiş, yanış gibi coşkulu hâller öne çıkar.

 Bir kişinin mizacını, karakterini, tabiatını ifade eden meşreb kavramı, şairler söz konusu olduğunda şiirlerinin üslup ve içeriğine de etki eden önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada, Fehîm-i Kadîmin kaleme aldığı meşreb redifli gazel, meşreb kavramı etrafında bir şairin kendi meşrebine hayal ve imaj yüklü bir anlatım içinde getirdiği yorumlar açısından dikkate değer bir şiirdir. 17. yüzyılda yaşayan Fehîm-i Kadîmin meşreb gazeline 18. yüzyılda Esrâr Dede, 19. yüzyılda ise Leskofçalı Gâlib Bey nazire söylemişlerdir. Fehîm-i Kadîmin şiirinde hâkim olan meşrep, aşkla dolu çılgın bir âşığın kendinden geçmesi, pervane gece kelebeği gibi yanması ve aşkın ikliminde çılgın bir coşku ile aşk şarabını yudumlayıp mest sarhoş olması şeklinde özetlenebilir. Fehîmin şiirine hâkim olan bu meşrebin Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlibi de etkilediği ve söz konusu şiirlerin içerik ve üslubunu ana hatlarıyla belirlediği söylenebilir. Bununla birlikte Esrâr Dede ve Gâlib Bey, şiirlerinde kendilerine has duyuş ve tarzı da yansıtarak sözlerine kendi meşreplerinin damgasını vurmuşlardır. Esrâr Dedenin şiirinde tasavvuf ve özellikle Mevleviliğe dair imajlar, bazı zıt unsurların uyum içinde şaşırtıcı kullanımı söze ayrı bir derinlik katmıştır. Gâlib Bey ise sade gibi görünen anlatımının arkasına derin bir aşk ve varlık anlayışı sığdırmıştır. Her üç şairin meşreplerinde aşk ve aşka bağlı divanelik, kendinden geçiş, yanış gibi coşkulu hâller öne çıkar.

Makale detayları

Şairin Meşrebi: Fehîm-i Kadîm, Esrâr Dede ve Leskofçalı Gâlib Bey'in Meşreb Redifli Gazelleri

Yazarlar:

Fahri Kaplan

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Dergi:

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Vol.13 Issue 26, pp.27-62

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001296025

pISSN:

1309-7660

gazel

meşrep

şair

nazire.gazel

meşrep

şair

nazire

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Fahri Kaplan

Yayıncı: Trakya University

Ana Başlıklar: Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Dergi: Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Vol.13 Issue 26, pp.27-62

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001296025

pISSN: 1309-7660

Sayı

Yazarlar:

Fahri Kaplan

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Dergi:

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Vol.13 Issue 26, pp.27-62

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001296025

pISSN:

1309-7660