İran Kaynaklarına Göre Kerim Han Zend-Osmanlı Mücadelesi (1774-1779)

Cafer Açar

Makale detayları

İran Kaynaklarına Göre Kerim Han Zend-Osmanlı Mücadelesi (1774-1779)

Yazarlar:

Cafer Açar

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi

Dergi:

Mukaddime Vol.15 Issue 1, pp.165-188

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001318293

pISSN:

1309-6087

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Bu çalışmada Kerim Han Zend 1751-1779 ile Osmanlı Devleti arasındaki mücadele İran kaynaklarına, özellikle Zend dönemi kroniklerine dayanılarak incelenmiştir. Osmanlı Devletinin Zendlerle olan münasebetleri konusunda İran kaynaklarının kullanıldığı çalışmaların Türkiyede pek fazla yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın Osmanlı-Zend ilişkilerinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. 1751 yılında Zend Devletini kuran Kerim Han ile Osmanlı Devleti arasında 18. yüzyılın sonlarında Bağdat havalisinde ve Basrada bazı savaşlar yapıldı. İran kaynaklarına göre Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasının ve sonunda savaşla sonuçlanmasının asıl sorumlusu Osmanlı Devletinin Bağdat valisi Ömer Paşa idi. Ömer Paşanın Zendler aleyhine Basra Körfezi sahillerindeki Arap kabileleri ile geliştirdiği münasebet, İranlılar tarafından kutsal kabul edilen şehirlerde uyguladığı katı siyaset, Hac yapmak üzere Bağdattan geçmek zorunda olan İranlılardan vergi alması ve Bağdat havalisinde vebadan ölen İranlıların mallarını müsadere etmesi Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasına sebep oldu. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre iki ülke ilişkilerinin bozulmasına sebep olan ve göz ardı edilmemesi gereken bir başka husus Kerim Hanın Osmanlı Devleti aleyhine genişleme siyaseti izlemesiydi. Kerim Hanın Basra Körfezi ticaretinde pay sahibi olma arzusu, İranlılarca kutsal kabul edilen ve Osmanlı sınırları dahilinde bulunan şehirlere nüfuz etme çabası ve Baban Emirliği üzerinden genişleme siyaseti izlemesi Kerim Han ile Osmanlı Devletini karşı karşıya getirdi.

 Bu çalışmada Kerim Han Zend 1751-1779 ile Osmanlı Devleti arasındaki mücadele İran kaynaklarına, özellikle Zend dönemi kroniklerine dayanılarak incelenmiştir. Osmanlı Devletinin Zendlerle olan münasebetleri konusunda İran kaynaklarının kullanıldığı çalışmaların Türkiyede pek fazla yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın Osmanlı-Zend ilişkilerinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. 1751 yılında Zend Devletini kuran Kerim Han ile Osmanlı Devleti arasında 18. yüzyılın sonlarında Bağdat havalisinde ve Basrada bazı savaşlar yapıldı. İran kaynaklarına göre Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasının ve sonunda savaşla sonuçlanmasının asıl sorumlusu Osmanlı Devletinin Bağdat valisi Ömer Paşa idi. Ömer Paşanın Zendler aleyhine Basra Körfezi sahillerindeki Arap kabileleri ile geliştirdiği münasebet, İranlılar tarafından kutsal kabul edilen şehirlerde uyguladığı katı siyaset, Hac yapmak üzere Bağdattan geçmek zorunda olan İranlılardan vergi alması ve Bağdat havalisinde vebadan ölen İranlıların mallarını müsadere etmesi Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasına sebep oldu. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre iki ülke ilişkilerinin bozulmasına sebep olan ve göz ardı edilmemesi gereken bir başka husus Kerim Hanın Osmanlı Devleti aleyhine genişleme siyaseti izlemesiydi. Kerim Hanın Basra Körfezi ticaretinde pay sahibi olma arzusu, İranlılarca kutsal kabul edilen ve Osmanlı sınırları dahilinde bulunan şehirlere nüfuz etme çabası ve Baban Emirliği üzerinden genişleme siyaseti izlemesi Kerim Han ile Osmanlı Devletini karşı karşıya getirdi.

 Bu çalışmada Kerim Han Zend 1751-1779 ile Osmanlı Devleti arasındaki mücadele İran kaynaklarına, özellikle Zend dönemi kroniklerine dayanılarak incelenmiştir. Osmanlı Devletinin Zendlerle olan münasebetleri konusunda İran kaynaklarının kullanıldığı çalışmaların Türkiyede pek fazla yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın Osmanlı-Zend ilişkilerinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. 1751 yılında Zend Devletini kuran Kerim Han ile Osmanlı Devleti arasında 18. yüzyılın sonlarında Bağdat havalisinde ve Basrada bazı savaşlar yapıldı. İran kaynaklarına göre Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasının ve sonunda savaşla sonuçlanmasının asıl sorumlusu Osmanlı Devletinin Bağdat valisi Ömer Paşa idi. Ömer Paşanın Zendler aleyhine Basra Körfezi sahillerindeki Arap kabileleri ile geliştirdiği münasebet, İranlılar tarafından kutsal kabul edilen şehirlerde uyguladığı katı siyaset, Hac yapmak üzere Bağdattan geçmek zorunda olan İranlılardan vergi alması ve Bağdat havalisinde vebadan ölen İranlıların mallarını müsadere etmesi Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasına sebep oldu. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre iki ülke ilişkilerinin bozulmasına sebep olan ve göz ardı edilmemesi gereken bir başka husus Kerim Hanın Osmanlı Devleti aleyhine genişleme siyaseti izlemesiydi. Kerim Hanın Basra Körfezi ticaretinde pay sahibi olma arzusu, İranlılarca kutsal kabul edilen ve Osmanlı sınırları dahilinde bulunan şehirlere nüfuz etme çabası ve Baban Emirliği üzerinden genişleme siyaseti izlemesi Kerim Han ile Osmanlı Devletini karşı karşıya getirdi.

 Bu çalışmada Kerim Han Zend 1751-1779 ile Osmanlı Devleti arasındaki mücadele İran kaynaklarına, özellikle Zend dönemi kroniklerine dayanılarak incelenmiştir. Osmanlı Devletinin Zendlerle olan münasebetleri konusunda İran kaynaklarının kullanıldığı çalışmaların Türkiyede pek fazla yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın Osmanlı-Zend ilişkilerinin aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. 1751 yılında Zend Devletini kuran Kerim Han ile Osmanlı Devleti arasında 18. yüzyılın sonlarında Bağdat havalisinde ve Basrada bazı savaşlar yapıldı. İran kaynaklarına göre Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasının ve sonunda savaşla sonuçlanmasının asıl sorumlusu Osmanlı Devletinin Bağdat valisi Ömer Paşa idi. Ömer Paşanın Zendler aleyhine Basra Körfezi sahillerindeki Arap kabileleri ile geliştirdiği münasebet, İranlılar tarafından kutsal kabul edilen şehirlerde uyguladığı katı siyaset, Hac yapmak üzere Bağdattan geçmek zorunda olan İranlılardan vergi alması ve Bağdat havalisinde vebadan ölen İranlıların mallarını müsadere etmesi Osmanlı-Zend ilişkilerinin bozulmasına sebep oldu. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre iki ülke ilişkilerinin bozulmasına sebep olan ve göz ardı edilmemesi gereken bir başka husus Kerim Hanın Osmanlı Devleti aleyhine genişleme siyaseti izlemesiydi. Kerim Hanın Basra Körfezi ticaretinde pay sahibi olma arzusu, İranlılarca kutsal kabul edilen ve Osmanlı sınırları dahilinde bulunan şehirlere nüfuz etme çabası ve Baban Emirliği üzerinden genişleme siyaseti izlemesi Kerim Han ile Osmanlı Devletini karşı karşıya getirdi.

Makale detayları

İran Kaynaklarına Göre Kerim Han Zend-Osmanlı Mücadelesi (1774-1779)

Yazarlar:

Cafer Açar

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi

Dergi:

Mukaddime Vol.15 Issue 1, pp.165-188

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001318293

pISSN:

1309-6087

Osmanlı Devleti

Zendler

Kerim Han Zend

Farsça Kronikler

Sayı

Makale detayları

İran Kaynaklarına Göre Kerim Han Zend-Osmanlı Mücadelesi (1774-1779)

Yazarlar: Cafer Açar

Yayıncı: Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar: Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi

Dergi: Mukaddime Vol.15 Issue 1, pp.165-188

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001318293

pISSN: 1309-6087

Osmanlı Devleti

Zendler

Kerim Han Zend

Farsça Kronikler

Sayı

Yazarlar:

Cafer Açar

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi

Dergi:

Mukaddime Vol.15 Issue 1, pp.165-188

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001318293

pISSN:

1309-6087