“ANAYASAYA HAYIR DEMEK”: 1961 ANAYASA REFERANDUMU VE SAMSUN

Önder DUMAN

Makale detayları

“ANAYASAYA HAYIR DEMEK”: 1961 ANAYASA REFERANDUMU VE SAMSUN

Yazarlar:

Önder DUMAN

Yayıncı:

Serander Yayınevi

Dergi:

Karadeniz İncelemeleri Dergisi 2018 Vol.13 Issue 25, pp.225-246

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000509686

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-9818

pISSN:

2146-4642

Özet:

 


The term referandum marks a general vote by the electorate conducted on
various political or social questions. It is a democratic data collection
instrument that is frequently employed in the world in the last century. The
first referendum in the Republic of Turkey was conducted on July 9, 1961, after
the military coup of May 27, 1960 under the strict rule of the military board.
In the referendum held by the military administration, the people said
"yes" at 62% and "no" at 38%. Samsun was one of the regions
voting mostly for "No" in the referendum 1961. Despite the fact that
a propaganda campaign was carried out by the ruling junta as well as the
supporting civil society associations, the people in Samsun said "no"
to the Constitution by 57%. This study investigates the dynamics of the results
pertaining to the constitutional referandum in Samsun and the period of
propaganda in the country with reference to 
the archival documents, periodicals and oral sources.

.

 


Vatandaşların muhtelif siyasî ve toplumsal sorunlara dair görüşünü almak
için başvurulan referandum, son bir asırlık dönemde dünyada sıkça uygulanan
demokratik bir yöntemdir. Genellikle anayasa, sınırlar, kamusal düzenlemeler ve
uluslararası birliklere katılım gibi konularda referanduma gidilirken, Türkiye
Cumhuriyeti’nde ilk referandum 27 Mayıs 1960 askerî darbesi sonrası hazırlanan
anayasaya yönelik olarak 9 Temmuz 1961’de yapılmıştır. Askerî yönetimin hüküm
sürdüğü bir ortamda, sıkıyönetim koşullarında yapılan referandumda halk yüzde
62 oranında “evet” derken, “hayır” oyları yüzde 38’de kalmıştır. Referandumda
anayasaya çoğunlukla “Hayır” oyu veren illerden biri de Samsun’dur. Propaganda
sürecinde siyasilerin, derneklerin ve sivil toplum kuruluşlarının desteği ile
yoğun bir “evet” kampanyası yürütülmesine rağmen Samsun’da halk yüzde 57
oranında anayasaya “hayır” demiştir. Çalışmada ülkedeki anayasa yapım ve
referandum propaganda süreci ile eşzamanlı olarak Samsun’da yaşananlar ve
ortaya çıkan hayır sonucunun dinamikleri arşiv belgeleri, süreli yayınlar ve
sözlü kaynaklar üzerinden tespit edilmektedir.      

.

Makale detayları

“ANAYASAYA HAYIR DEMEK”: 1961 ANAYASA REFERANDUMU VE SAMSUN

Yazarlar: Önder DUMAN

Yayıncı: Serander Yayınevi

Dergi: Karadeniz İncelemeleri Dergisi 2018 Vol.13 Issue 25, pp.225-246

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000509686

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-9818

pISSN: 2146-4642

Sayı

Yazarlar:

Önder DUMAN

Yayıncı:

Serander Yayınevi

Dergi:

Karadeniz İncelemeleri Dergisi 2018 Vol.13 Issue 25, pp.225-246

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000509686

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-9818

pISSN:

2146-4642